കേരളത്തിന്റെ രാഷ്ട്രീയ ചരിത്രത്തിൽ പൊതുജനവിശ്വാസം അടിസ്ഥാനമാക്കി സമാഹരിച്ച ഫണ്ടുകൾ പലപ്പോഴും വലിയ ചർച്ചകളിലേക്ക് വഴിമാറിയിട്ടുണ്ട്. അതിൽ ഏറെ വിവാദങ്ങൾ ഉയർത്തിയ രണ്ടു സംഭവങ്ങളാണ് പയ്യന്നൂർ ഫണ്ട് സമാഹരണവും അഭിമന്യു സ്മാരക ഫണ്ടും. ഇവ രണ്ടും തമ്മിൽ ഉള്ള സാമ്യം പണം മാത്രമല്ല; വിശ്വാസവും വികാരവും ചേർന്നുനിന്ന സാഹചര്യങ്ങളാണ്.

പയ്യന്നൂർ ഫണ്ട് സമാഹരണത്തിന്റെ പശ്ചാത്തലത്തിൽ ഉയർന്ന പ്രധാന ചോദ്യം, സമാഹരിച്ച തുകയുടെ കണക്കുകളെ കുറിച്ചുള്ള വ്യക്തതയായിരുന്നു. പാർട്ടി പ്രവർത്തനങ്ങൾക്കും സംഘടനാ ആവശ്യങ്ങൾക്കും വേണ്ടിയാണ് പണം ശേഖരിച്ചതെന്ന് വിശദീകരിച്ചെങ്കിലും, ആ തുക എവിടെയെല്ലാം ചെലവായി എന്നതിൽ പൊതുജനങ്ങൾക്ക് വ്യക്തമായ മറുപടി ലഭിച്ചില്ലെന്ന ആരോപണം ശക്തമായി ഉയർന്നു. അന്വേഷണങ്ങൾ ആരംഭിച്ചതോടെ വിഷയം നിയമപരമായ തലത്തിലേക്ക് നീങ്ങിയെങ്കിലും, പൊതുജനങ്ങളുടെ മനസ്സിൽ അവശേഷിച്ചത് ‘ചോദ്യം ചോദിച്ചാൽ രാഷ്ട്രീയം’ എന്ന മറുപടിയായിരുന്നു.

അഭിമന്യു ഫണ്ടിന്റെ കാര്യത്തിൽ സ്ഥിതി കൂടുതൽ സങ്കീർണ്ണമാണ്. ഒരു യുവാവിന്റെ മരണത്തിനു പിന്നാലെ രൂപപ്പെട്ട സഹാനുഭൂതിയാണ് ഈ ഫണ്ട് സമാഹരണത്തിന് അടിസ്ഥാനമായത്. അഭിമന്യുവിന്റെ ഓർമ്മ നിലനിർത്തുക എന്ന ലക്ഷ്യം പ്രഖ്യാപിക്കപ്പെട്ടെങ്കിലും, ഫണ്ട് കൈകാര്യം ചെയ്ത രീതിയെക്കുറിച്ചും ഉപയോഗത്തെക്കുറിച്ചും സംശയങ്ങൾ ഉയർന്നു. ഇവിടെ ചോദ്യം ചോദിക്കുന്നവരെ നേരിടാൻ ഉപയോഗിക്കപ്പെട്ടത് കണക്കുകളല്ല, വികാരങ്ങളായിരുന്നു. ഒരു മരിച്ച യുവാവിന്റെ പേരിൽ സംശയം ഉയർത്തുന്നത് അനീതിയാണെന്ന വാദം, പലപ്പോഴും യുക്തിപരമായ ചോദ്യങ്ങളെ അടച്ചുപൂട്ടാൻ ഉപയോഗിക്കപ്പെട്ടു.

ഈ രണ്ടു സംഭവങ്ങളിലും ഒരേ സമയം ഉയർന്ന ഒരു പ്രശ്നമുണ്ട്: പൊതുപണം എന്നത് പാർട്ടിയുടേതല്ല, അത് നൽകുന്ന ജനങ്ങളുടെതാണ് എന്ന അടിസ്ഥാന തത്വം. പണം സമാഹരിക്കുമ്പോൾ കാണിക്കുന്ന ആവേശം, കണക്കു പറയുമ്പോഴും കാണിക്കേണ്ടതുണ്ട്. വിശ്വാസം ചോദിച്ച് വാങ്ങിയാൽ, ഉത്തരവാദിത്വം സ്വയം ഉണ്ടാകണം; അത് നിയമം ആവശ്യപ്പെടുന്നത് വരെ നീട്ടിവെക്കേണ്ട കാര്യമല്ല.

ഫണ്ട് സമാഹരണവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ചർച്ചകൾ കോടതികളിലും അന്വേഷണ ഏജൻസികളിലും തുടരുമ്പോൾ, രാഷ്ട്രീയമായി ഒരു പാഠം കേരളം പഠിക്കേണ്ടതുണ്ട്. സഹാനുഭൂതിയും വിശ്വാസവും രാഷ്ട്രീയ മൂലധനമാക്കി മാറ്റുന്ന രീതി ദീർഘകാലത്തിൽ ജനാധിപത്യത്തെ തന്നെ ദുർബലപ്പെടുത്തും. വികാരങ്ങളെ ആദരിക്കണം, പക്ഷേ വികാരങ്ങളുടെ പേരിൽ ചോദ്യങ്ങൾ നിശ്ശബ്ദമാക്കരുത്.

ഇത് ആരെയെങ്കിലും കുറ്റക്കാരനാക്കാനുള്ള ശ്രമമല്ല. മറിച്ച്, പൊതു ജീവിതത്തിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്നവർക്ക് ബാധകമായ ഒരു സത്യമാണ്: ജനങ്ങളിൽ നിന്ന് സമാഹരിക്കുന്ന ഓരോ രൂപയ്ക്കും കണക്കു പറയേണ്ടത് ഒരു ദയയല്ല, കടമയാണ്. വിശ്വാസം ഒരിക്കൽ തകരുമ്പോൾ, അത് നിയമനടപടികൾ കൊണ്ട് മാത്രമല്ല, സത്യസന്ധത കൊണ്ട് മാത്രമേ തിരിച്ചുപിടിക്കാനാവൂ.