നന്ദിത മേനോൻ : വിങ്ങുന്ന പ്രണയത്തിന്റെയും നിഗൂഢ മരണത്തിന്റെയും അന്തിമപത്രം
ആരായിരുന്നു കെ.എസ്. നന്ദിത?
മരണാനന്തരമുള്ള ഡയറിക്കുറിപ്പുകളുടെ കാവ്യവിപ്ലവം
മലയാള സാഹിത്യ ചരിത്രത്തിൽ മരണത്തെയും പ്രണയത്തെയും ഇത്രമേൽ നിഗൂഢമായും ആർദ്രമായും വരികളിൽ പകർത്തിയ മറ്റൊരു കവയിത്രിയുണ്ടാകില്ല. ജീവിച്ചിരുന്നപ്പോൾ വയനാട്ടിലെ ഒരു സാധാരണ കോളേജ് അധ്യാപികയായി മാത്രം ജീവിച്ച്, തന്റെ ഉള്ളിലെ തീക്ഷ്ണമായ കാവ്യപ്രതിഭയെ ലോകത്തിൽ നിന്നും സ്വന്തം മാതാപിതാക്കളിൽ നിന്നും പോലും ഒരു രഹസ്യമായി ഒളിപ്പിച്ചു വെച്ച അപൂർവ്വ ജന്മമായിരുന്നു കെ.എസ്. നന്ദിത.
എന്നാൽ 1999 ജനുവരി 17-ന്, വെറും 29-ാം വയസ്സിൽ ഒരു കറുത്ത രാത്രിയിൽ അവൾ സ്വന്തം ജീവിതം അവസാനിപ്പിച്ചപ്പോൾ, അവളുടെ മുറിയിലെ ഇരുമ്പുപെട്ടിയിൽ നിന്ന് മാതാപിതാക്കൾ കണ്ടെടുത്ത അവളുടെ ഡയറിക്കുറിപ്പുകളാണ് പിന്നീട് 'നന്ദിതയുടെ കവിതകൾ' എന്ന പേരിൽ മലയാളക്കരയെ കണ്ണീരിലാഴ്ത്തിയ കാവ്യവിപ്ലവമായി മാറിയത്. അതിലും എത്രയും ഇരട്ടി കത്തുകളും കവിതകളും അറബിക്കടലിൽ ഒഴുകി നടക്കുന്നുണ്ടാവാം ..
ഖലീൽ ജിബ്രാന്റെ നിഗൂഢ സൗന്ദര്യവും നന്ദിതയുടെ ആത്മാവും
ആരോടും പറയാതെ നല്ലൊരു പ്രണയകാലം ആസ്വദിക്കുക, ആരോടും പറയാതെ ഒരു യാത്ര പോകുക, ആരോടും ഒന്നും പറയേണ്ടതില്ല, കാരണം ഭംഗിയുള്ളതെല്ലാം മനുഷ്യൻ നശിപ്പിച്ചു കളയും എന്ന ഖലീൽ ജിബ്രാന്റെ നിഗൂഢ സൗന്ദര്യമുള്ള വരികളെ നെഞ്ചേറ്റിയവളായിരുന്നു നന്ദിത.
ആരും അറിയാതെ കവിതകൾ എഴുതി, ആരോടും പറയാതെ ഏകാന്തത ആസ്വദിച്ച്, ഒടുവിൽ ആരോടും യാത്രപറയാതെ മരണത്തിന്റെ തണുത്ത കൈപ്പത്തിയിലേക്ക് അവൾ കടന്നുപോയപ്പോൾ ആ മരണത്തിനും നിഗൂഢമായൊരു സൗന്ദര്യമുണ്ടായിരുന്നു.
അവൾ അനുഭവിച്ച വിങ്ങുന്ന ആദ്യ പ്രണയത്തിന്റെയും, കുടുംബത്തിന്റെ കടുത്ത പിടിവാശികൾക്ക് മുൻപിൽ തകർന്നടിഞ്ഞ സ്വപ്നങ്ങളുടെയും, വിട്ടുവീഴ്ചയില്ലാത്ത അച്ഛനമ്മമാരുടെ തീരുമാനങ്ങളുടെയും, ഒടുവിൽ ദാമ്പത്യത്തിലെ കടുത്ത വീർപ്പുമുട്ടലിൽ നിന്നും രക്ഷപ്പെടാൻ അവൾ ആഗ്രഹിച്ചതിന്റെയും കഥയാണിത്.
അച്ചായന്റെ വിങ്ങുന്ന ഓർമ്മകളും അജ്മാൻ കടപ്പുറത്തെ കത്തുകളും
ദുബായിലുള്ള തന്റെ ആദ്യ കാമുകനായ അച്ചായനിൽ നിന്ന് കിലോമീറ്ററുകൾക്കപ്പുറം വിങ്ങുന്ന ഓർമ്മകളിൽ നിന്നും ഒഴുകിയെത്തേണ്ടിയിരുന്ന ഒരു ഫോൺ കോളിനായി പുതിയ വസ്ത്രവുമണിഞ്ഞ് കാത്തിരുന്ന ആ ദുരൂഹമായ രാത്രിയും, വിധി അവളെ നിരാശപ്പെടുത്തിയപ്പോൾ അവൾ മരണത്തിന്റെ കരംപിടിച്ചതുമെല്ലാം വായനക്കാരുടെ മനസ്സിനെ ഇന്നും നൊമ്പരപ്പെടുത്തുന്ന സംഭവവികാസങ്ങളാണ്.
അജ്മാൻ കടപ്പുറത്തെ നീലക്കടലിൽ അവളുടെ ആദ്യ കാമുകൻ ഒഴുക്കിക്കളഞ്ഞ ആയിരത്തോളം കത്തുകളിലെ പ്രണയത്തിന്റെ ആത്മാവും, അവളുടെ ഓരോ കവിതയിലെയും വേദനയും മനസ്സിലാക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നവർക്കായി നന്ദിതയുടെ യഥാർത്ഥ ജീവിതയാത്ര ഇവിടെ കുറിക്കുന്നു.
നന്ദിതയുടെ പശ്ചാത്തലവും സ്വഭാവ രൂപീകരണവും
വയനാട്ടിലെ ജനനവും ആയില്യം-മകം ജ്യോതിഷ രഹസ്യവും
വയനാട്ടിലെ മടക്കിമലയിൽ ജനിച്ച നന്ദിത ചെറുപ്പം മുതലേ അതീവ പ്രതിഭയുള്ളവളും ഒപ്പം കടുത്ത ആത്മസംഘർഷങ്ങൾ നിറഞ്ഞതുമായ ഒരു സങ്കീർണ്ണ വ്യക്തിത്വത്തിനുടമയായിരുന്നു. ജ്യോതിഷപ്രകാരം നന്ദിത ജനിച്ച 1969 മേയ് 21-ന് പകൽ സമയം മുഴുവൻ ആയില്യം നക്ഷത്രമായിരുന്നുവെങ്കിലും, വൈകുന്നേരത്തോടെ നക്ഷത്രം മകം ആയി മാറിയിരുന്നു.
കോഴിക്കോട് സാമൂതിരി ഗുരുവായൂരപ്പൻ കോളേജ്, ഫാറൂഖ് കോളേജ്, കാലിക്കറ്റ് സർവകലാശാല എന്നിവിടങ്ങളിലെ മികച്ച വിദ്യാഭ്യാസത്തിലൂടെ അവർ ഇംഗ്ലീഷ് സാഹിത്യത്തിൽ അഗാധമായ ജ്ഞാനം നേടി. സ്ത്രീത്വത്തിന്റെ സ്വാതന്ത്ര്യത്തെയും ആത്മസംഘർഷങ്ങളെയും കുറിച്ചുള്ള ഗെയ്ൽ ഗോഡ്വിൻറെ നോവലുകളെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയായിരുന്നു അവരുടെ പിഎച്ച്.ഡി ഗവേഷണ വിഷയം.
മടക്കിമലയുടെ മൂടൽമഞ്ഞും പൂക്കളോടുള്ള നിഗൂഢ പ്രണയവും
പുറമെ ശാന്തയും മിടുക്കിയുമായ ഒരു കോളേജ് അധ്യാപികയായിരുന്നെങ്കിലും, കടുത്ത മാനസീകാവസ്ഥാ വ്യതിയാനങ്ങളും ഉള്ളിൽ അടിച്ചമർത്തപ്പെട്ട ചിന്താക്കുഴപ്പങ്ങളും അവരെ എപ്പോഴും അലട്ടിയിരുന്നു. മടക്കിമലയിലെ മൂടൽമഞ്ഞും, പെയ്തൊഴിയാത്ത മഴയും, കുന്നിൻചരിവുകളിൽ വീശിയടിച്ചിരുന്ന നേർത്ത തെന്നലും അവളുടെ ഉള്ളിലെ പ്രണയാർദ്രമായ കാവ്യഹൃദയത്തെ എപ്പോഴും ഉണർത്തിക്കൊണ്ടിരുന്നു.
അവൾക്ക് പൂക്കളോട് അഗാധയും നിഗൂഢവുമായ ഒരു പ്രണയമുണ്ടായിരുന്നു. തന്റെ ഉള്ളിലെ മോഹങ്ങൾ നട്ടുപിടിപ്പിച്ചു വിരിയിച്ച ചുവന്ന അരളിപ്പൂക്കളെ അവൾ അത്യധികം സ്നേഹിച്ചു; ആ പൂവുകളെ അടർത്തിയെടുത്ത് അവൾ തന്റെ ഏകാന്തമായ മുറിയിൽ പൂപ്പാത്രങ്ങൾ ഒരുക്കുമായിരുന്നു.
കവിതകളിൽ തൊട്ടാവാടിയുടെയും, ഡിസംബറിൽ പൂക്കുന്ന കൊന്നപ്പൂക്കളുടെയും, വാടിപ്പോയ വയലറ്റ് പൂക്കളുടെയും വരികൾ അവൾ ചാലിച്ചെഴുതിയത് പൂക്കളോടുള്ള അവളുടെ ഈ ആത്മാവിഷ്കാരം കൊണ്ടായിരുന്നു. തന്റെ മനസ്സിലെ വിങ്ങുന്ന വികാരങ്ങളെയും ഏകാന്തതയെയും അടയാളപ്പെടുത്താൻ സാഹിത്യയും ചിത്രരചനയും പോലെയുള്ള കലകളെയാണ് അവൾ കൂട്ടുപിടിച്ചത്.
കൗമാരത്തിലെ പ്രണയപരാജയവും ഉള്ളിലെ ഉന്മാദിനിയും
ജീവിതത്തിൽ ഉണ്ടായ ചില നിരാശഭംഗങ്ങളാണ് നന്ദിത തന്റെ ജീവിതം അവസാനിപ്പിക്കാൻ കാരണമെന്ന വാദത്തിന് അത്ര പ്രസക്തിയുണ്ടെന്ന് തോന്നുന്നില്ല. കാരണം, കൗമാരകാലം തൊട്ടേ അവൾ ഉള്ളിൽ പ്രണയത്തിന്റെ തികഞ്ഞ ഒരു ഉന്മാദിനിയായിരുന്നു.
കൗമാരകാലത്ത് നന്ദിത എഴുതിയ കവിതകളിൽ മരണത്തെ സംബന്ധിക്കുന്ന നിഗൂഢതകൾ അവളുടെ പ്രണയത്തോടൊപ്പം തന്നെ ഇഴചേർന്നു കടന്നുവന്നിരുന്നു. അവൾ മരണത്തെയും പ്രണയത്തെയും ഒന്നായി കണ്ടു. കൗമാരത്തിൽ അവൾ മരണത്തിന്റെ നോവുകളിൽ കൈകോർത്തു പിടിച്ചു നടക്കുകയായിരുന്നു; മരണവും പ്രണയവും സൗമ്യതയും ഒന്നാണെന്ന് അവൾ ഉറച്ചു വിശ്വസിച്ചു.
ഡയറിയിൽ തന്റെ ആത്മഗതങ്ങൾ പോലെ സുന്ദരമായ വരികൾ കുറിച്ചിട്ട ശേഷം അവയ്ക്ക് താഴെ അവൾ കനത്ത നോവോടെ കൈയൊപ്പ് ചാർത്തിയിരുന്നു. അവൾ ക്ലാസ് മുറികളിൽ എപ്പോഴും ഒറ്റയ്ക്കിരിക്കുന്ന ഒരു കുട്ടിയായിരുന്നുവെന്ന് അവളുടെ അധ്യാപകൻ ഓർക്കുന്നു.
കവിതയിൽ മരണത്തെക്കുറിച്ച് ഒരുപാട് എഴുതിയെങ്കിലും, മരണത്തെക്കുറിച്ച് ഒരിക്കൽപ്പോലും അവൾ തങ്ങളോട് സംസാരിച്ചിരുന്നില്ലെന്നാണ് അവളുടെ പ്രിയ കൂട്ടുകാരിയായ ശ്രീലത ഓർത്തെടുക്കുന്നു. കുട്ടിക്കാലത്തുണ്ടായ ആ കടുത്ത പ്രണയപരാജയമാണ് നന്ദിതയുടെ വൈകാരിക ജീവിതത്തെയും സ്വഭാവ രൂപീകരണത്തെയും ആഴത്തിൽ സ്വാധീനിച്ചത്.
സിൽവിയ പ്ലാത്തിന്റെ കറുത്ത ആഴങ്ങളും കാവ്യസ്പർശവും
സ്വയംഹത്യകൊണ്ട് ലോകത്തെ ഞെട്ടിച്ച അമേരിക്കൻ കവയിത്രി സിൽവിയ പ്ലാത്തിന്റെ വരികളെയും ജീവിതത്തെയും നന്ദിത ഏറെ ആരാധിച്ചിരുന്നു. സിൽവിയയുടെ പുസ്തകങ്ങൾ തന്റെ സ്വകാര്യ ശേഖരത്തിൽ നന്ദിത അങ്ങേയറ്റം ഭദ്രമായി സൂക്ഷിച്ചിരുന്നു.
സിൽവിയയുടെ ചിന്താധാരയ്ക്ക് സമാനമായി നന്ദിതയുടെ കവിതകളും കേവലം ഭാവനകളുടെ സൃഷ്ടിയല്ലായിരുന്നു, മറിച്ച് അവളുടെ എരിയുന്ന മനസ്സിൽ നിന്നും ഉതിർന്നു വീണ യഥാർത്ഥ ജീവിതാനുഭവങ്ങൾ മാത്രമായിരുന്നു. ഓരോ വരികളും അവൾ എഴുതിയത് കടുത്ത മാനസിക വേദനയിൽ പിടയുമ്പോൾ മാത്രമായിരുന്നുവെന്ന് അവളുടെ കവിതകൾ വ്യക്തമാക്കുന്നു.
സ്നേഹനിധികളായ കുടുംബാംഗങ്ങളും ഇളയ സഹോദരനും: കഥാപാത്രങ്ങളുടെ ആഴങ്ങളിലൂടെ
അച്ഛൻ എം. ശ്രീധരമേനോൻ: വാത്സല്യവും പശ്ചാത്താപവും നിറഞ്ഞ ശേഷജീവിതം
പിടിവാശിക്കാരനെങ്കിലും ഉള്ളിൽ സ്നേഹം ഒളിപ്പിച്ച അച്ഛൻ: കൽപ്പറ്റ സഹകരണ ബാങ്കിൽ നിന്നും ജനറൽ മാനേജരായി വിരമിച്ച എം. ശ്രീധരമേനോൻ തികച്ചും ഒരു യാഥാസ്ഥിതിക കുടുംബനാഥനായിരുന്നു. കുടുംബത്തിന്റെ അന്തസ്സും സാമൂഹിക പദവിയും കാത്തുസൂക്ഷിക്കുന്നതിൽ വിട്ടുവീഴ്ചയില്ലാത്ത പിടിവാശിക്കാരനായിരുന്നു അദ്ദേഹം.
മകളുടെ ആദ്യ പ്രണയത്തിന് വൻമതിലായി നിന്നതും, അജിത്തുമായുള്ള വിവാഹത്തോട് കടുത്ത വിദ്വേഷം കാണിച്ചതുമെല്ലാം ഈ അച്ഛന്റെ വാശിയായിരുന്നു. എങ്കിലും, ഉള്ളിന്റെയുള്ളിൽ മകളുടെ സുരക്ഷയോർത്ത് കടുത്ത വാത്സല്യം അദ്ദേഹം ഒളിപ്പിച്ചിരുന്നു.
അവളുടെ ജീവിതത്തിലെ അവസാന ഞായറാഴ്ചയിൽ, ഉച്ചയ്ക്ക് മുംബൈയിൽ നിന്ന് മടങ്ങിയെത്തിയ മകൾ ചോദിച്ചയുടൻ തന്നെ പുതിയൊരു വസ്ത്രം വാങ്ങി നൽകാൻ ആ അച്ഛന്റെ മനസ്സ് വെമ്പിയത് ആ സ്നേഹം കൊണ്ടായിരുന്നു.
ഈ വിഷയങ്ങളിൽ അദ്ദേഹത്തിന് പിന്നീട് കടുത്ത ദുഃഖവും അടങ്ങാത്ത കുറ്റബോധവുമുണ്ടായിരുന്നു. മകളെ അവളുടെ ജീവിതാവസാന നിമിഷങ്ങളിൽ വേണ്ടതുപോലെ മനസ്സിലാക്കാൻ സാധിച്ചില്ലല്ലോ എന്ന സങ്കടവും വേദനയും അദ്ദേഹത്തെ അന്ത്യം വരെ വേട്ടയാടിയിരുന്നു. നന്ദിതയുടെ വേർപാടിന് ശേഷം കനത്ത മാനസിക വേദനയോടെയാണ് അദ്ദേഹം ശേഷിച്ച ജീവിതം നയിച്ചതും പിന്നീട് ഈ ലോകത്തോട് വിടപറഞ്ഞതും.
അമ്മ പ്രഭാവതി: 'പ്രശാന്തി'യിലെ പവിഴമല്ലിച്ചുവട്ടിലെ കാത്തിരിപ്പ്
നന്ദിതയുടെ ആത്മമിത്രമായ അമ്മ : നന്ദിതയുടെ ജീവിതത്തിൽ അവൾക്ക് ഏറ്റവും പ്രിയപ്പെട്ട കൂട്ടുകാരി അവളുടെ അമ്മ പ്രഭാവതിയായിരുന്നു. അവളുടെ വരികളിൽ അമ്മയോടുള്ള സ്നേഹത്തിന്റെ ആഴം പലയിടത്തും നിഴലിക്കുന്നുണ്ട്. വീട്ടിലെ അച്ചടക്കമുള്ള അന്തരീക്ഷത്തിലും മകളുടെ ഓരോ ചെറിയ സന്തോഷങ്ങളിലും ആശങ്കകളിലും പങ്കുചേർന്നത് ഈ അമ്മയായിരുന്നു.
എങ്കിലും കുടുംബത്തിലെ അച്ഛന്റെ കടുത്ത തീരുമാനങ്ങളെ മറികടന്ന് മകളുടെ പ്രണയത്തെ സംരക്ഷിക്കാൻ ആ നിസ്സഹായയായ അമ്മയ്ക്ക് കഴിഞ്ഞില്ല. ആ കറുത്ത രാത്രിയിൽ മകൾ മുകളിലെ മുറിയിലേക്ക് കയറിപ്പോകും മുൻപ് അവളിൽ നിന്നും കേട്ട അവസാന വാക്കുകൾ ആ അമ്മയുടെ മനസ്സ് ഇപ്പോഴും ഉലയ്ക്കുന്നു.
നന്ദിതയുടെ മരണശേഷം അവളുടെ ഡയറിക്കുറിപ്പുകൾ കണ്ടെടുത്ത് പുസ്തകമാക്കാൻ മുൻകൈയെടുത്തതും ഈ അമ്മയായിരുന്നു. അമ്മ പ്രഭാവതി ഇപ്പോൾ വയനാട്ടിലെ മടക്കിമലയിലുള്ള സ്വന്തം തറവാട്ടു വീടായ 'പ്രശാന്തി'യിൽ തന്നെയാണ് കഴിയുന്നത്. മകൾ മയങ്ങുന്ന മടക്കിമലയിലെ ആ മൺതരികൾക്കരികിൽ അമ്മ നട്ടുവളർത്തിയ പവിഴമല്ലിയുടെയും പാരിജാതത്തിന്റെയും തണലിൽ മകൾക്കായി ഇപ്പോഴും കണ്ണീരോടെ കാത്തിരിക്കുന്നത് ഈ അമ്മയാണ്.
സഹോദരൻ ഗോപാലകൃഷ്ണൻ: കവിതകളിൽ തിളങ്ങിയ പ്രിയപ്പെട്ട അനിയൻ
സ്നേഹനിധിയായ അനിയൻ: നന്ദിതയ്ക്ക് ഗോപാലകൃഷ്ണൻ എന്നൊരു ഇളയ സഹോദരൻ കൂടിയുണ്ടായിരുന്നു. നന്ദിതയ്ക്ക് തന്റെ അനിയനോട് കടുത്ത വാത്സല്യമാണുണ്ടായിരുന്നത്. കവയിത്രി തന്റെ 'എന്റെ ജന്മദിനം എന്നെ അസ്വസ്ഥമാക്കുന്നു' എന്ന കവിതയിൽ ഈ സ്നേഹത്തെ അങ്ങേയറ്റം മനോഹരമായി അടയാളപ്പെടുത്തുന്നുണ്ട്.
കൂട്ടുകാരുടെ പൂച്ചെണ്ടുകൾക്കും അമ്മയുടെ പായസത്തിനുമിടയിലും, തന്റെ അനിയൻ നൽകിയ ജന്മദിനാശംസകളുടെ ആർദ്രത അവൾ കവിതയിൽ ഓർത്തെടുക്കുന്നു. കൗമാരത്തിന്റെയും കലാലയത്തിന്റെയും നിഷ്കളങ്കമായ ഓർമ്മകളിൽ അനിയന്റെ സാന്നിധ്യം നന്ദിതയ്ക്ക് എപ്പോഴും വലിയൊരു ആശ്വാസമായിരുന്നു. നന്ദിതയുടെ സഹോദരൻ ഗോപാലകൃഷ്ണൻ ഇപ്പോൾ തികച്ചും സ്വകാര്യമായ ജീവിതവുമായി മുന്നോട്ട് പോകുന്നു.
ചാലപ്പുറത്തെ സ്കൂൾക്കാലവും പച്ചച്ചുരിദാറണിഞ്ഞ ഹോസ്റ്റൽ ഓർമ്മകളും
ചാലപ്പുറത്തെ നിശ്ശബ്ദ സ്കൂൾമുറ്റത്തെ ബാല്യവഴികൾ
കോഴിക്കോട് ചാലപ്പുറത്തുള്ള ഗവൺമെന്റ് ഗണപത് മോഡൽ ഗേൾസ് ഹൈസ്കൂളിലായിരുന്നു നന്ദിതയുടെ സ്കൂൾ വിദ്യാഭ്യാസം. വിദ്യാലയ മുറ്റത്തെ വലിയ മരച്ചില്ലകൾ തീർത്ത തണലുകളിൽ, കൂട്ടുകാരുടെ കളിചിരികളുടെ ബഹളങ്ങളിൽ നിന്നുമകന്ന്, പുസ്തകങ്ങളെ നെഞ്ചോട് ചേർത്തുപിടിച്ച ഒരു ശാന്ത സുന്ദരമായ ബാല്യമായിരുന്നു അവളുടേത്.
കളിപ്പാട്ടങ്ങളേക്കാളും വികൃതികളേക്കാളും പുസ്തകങ്ങളുടെ ഗന്ധമുള്ള താളുകളിലൂടെ അലയാനായിരുന്നു അവൾക്ക് ഇഷ്ടം. പഠനത്തിൽ അത്യധികം മിടുക്കിയും അതീവ ശാന്തയുമായിരുന്ന നന്ദിതയ്ക്ക് വിദ്യാലയത്തിൽ വളരെ കുറച്ച് കൂട്ടുകാരികൾ മാത്രമേ ഉണ്ടായിരുന്നുള്ളൂ.
എങ്കിലും, അവളോട് അടുത്തവർക്കെല്ലാം അവൾ സ്നേഹത്തിന്റെയും കാരുണ്യത്തിന്റെയും വറ്റാത്ത നീരുറവയായിരുന്നു. ക്ലാസ് മുറിയുടെ വരാന്തകളിലിരുന്നും അവസാന ബെഞ്ചിലെ മങ്ങിയ വെളിച്ചത്തിലിരുന്നും അവൾ തന്റെ കുഞ്ഞു നോട്ട്ബുക്കുകളിലേക്ക് എന്തൊക്കെയോ കുത്തിക്കുറിക്കുമായിരുന്നു.
അവളുടെ വിരലുകൾ തീർത്ത ആ നിഗൂഢമായ കവിതാ വരികൾ സഹപാഠികളായ പെൺകുട്ടികളെപ്പോലും അമ്പരിപ്പിച്ചിരുന്നു. ഗണപതി സ്കൂളിൽ നിന്നും പ്രാഥമിക പഠനം കഴിഞ്ഞ്, കൗമാരത്തിന്റെ പടിവാതിൽ കടന്നയുടനെ കോഴിക്കോട് ഗുരുവായൂരപ്പൻ കോളേജിലും പിന്നീട് പ്രശസ്തമായ ഫാറൂഖ് കോളേജിലും നന്ദിത ബിരുദ പഠനത്തിനായി ചേർന്നു.
ക്യാമ്പസ്സിന്റെ പ്രിയപ്പെട്ട മാലാഖയും സൗഹൃദക്കൂട്ടായ്മകളും
കലാലയ ജീവിതത്തിൽ, പ്രത്യേകിച്ച് ഫാറൂഖ് കോളേജിൽ പഠിക്കുന്ന സമയത്ത് നന്ദിത പലതരം സാംസ്കാരിക പ്രവർത്തനങ്ങളിൽ സജീവമായി മുഴുകിയിരുന്നു. അവൾ കലാലയത്തിലെ സഹപാഠികൾക്കിടയിൽ ഒഴിച്ചുകൂടാനാവാത്തൊരു പ്രിയ സാന്നിധ്യമായി മാറി.
കോളേജിലെ പ്രിയപ്പെട്ട ഓട്ടോ ഡ്രൈവർ മൊയ്തുക്കയോടും, കാന്റീനിലെ ബാബുവേട്ടനോടും, ഹോസ്റ്റലിലെ വാർഡനോടും ഒക്കെ നന്ദിത അങ്ങേയറ്റം അടുത്തതും നിഷ്കളങ്കവുമായ സൗഹൃദവലയം സൂക്ഷിച്ചിരുന്നു. പിന്നീട് അവൾ പഠിപ്പിച്ചിരുന്ന കോളേജിലും ഇത്തരത്തിൽ എല്ലാവരും സ്നേഹിക്കുന്ന ഒരു നല്ല സുഹൃദ്വലയം തീർക്കാൻ അവൾക്ക് കഴിഞ്ഞിരുന്നു. മറ്റുള്ളവരോട് അളവറ്റ കാരുണ്യവും സ്നേഹവും മാത്രം ചൊരിഞ്ഞിരുന്ന നന്ദിത എല്ലാവർക്കും തികച്ചും ഒരു 'മാലാഖ' തന്നെയായിരുന്നു.
ഹാഫ് സ്ലീവ് ചുരിദാറണിഞ്ഞ സുവർണ്ണ ഹോസ്റ്റൽ നാളുകൾ
ഹോസ്റ്റലിൽ താമസിച്ച് പഠിച്ചിരുന്ന ആ കാലയളവായിരുന്നു നന്ദിതയുടെ ജീവിതത്തിലെ ഏറ്റവും സുന്ദരമായ വസന്തകാലം. കോളേജിലെ ആദ്യ ദിവസം റാഗിങ് ചെയ്യുന്ന സീനിയർ വിദ്യാർത്ഥികളുടെ കൂട്ടത്തിലായിരുന്നു നന്ദിത എങ്കിലും, തന്റെ ജന്മനാടായ വയനാട്ടിൽ നിന്നുള്ള കുട്ടി എന്ന പരിഗണനയിൽ ജൂനിയർ കുട്ടികളെ അവൾ റാഗിങ്ങിൽ നിന്നും അങ്ങേയറ്റം സ്നേഹത്തോടെ ഒഴിവാക്കിയിരുന്നു.
വൈകുന്നേരങ്ങളിൽ പച്ച നിറത്തിലുള്ള ഹാഫ് സ്ലീവ് ചുരിദാറുമിട്ട് ഹോസ്റ്റലിന്റെ മുന്നിൽ ഇരുന്ന് കൂട്ടുകാരികളോട് സൊറപറഞ്ഞിരിക്കുന്ന നന്ദിതയുടെ ചിത്രം ഹോസ്റ്റലിലെ സഹപാഠിയായിരുന്ന സുമ ഇന്നും ഇന്നലെയെന്നപോലെ ഓർക്കുന്നുണ്ട്. കിലുങ്ങുന്ന വളകളുടെ നേർത്ത ശബ്ദത്തിലും സൗമ്യമായ കിലുകിലെയുള്ള ചിരിയിലുമെല്ലാം വലിയൊരു സൗഹൃദ കൂട്ടായ്മ അവൾക്ക് ചുറ്റും ഉണ്ടായിരുന്നു.
അനന്തപുരിയിലെ എൻട്രൻസ് പരീക്ഷയും ആദ്യ കൂടിക്കാഴ്ചയും
പതിനേഴാം വയസ്സിലെ ആദ്യാക്ഷര പ്രണയോദയം
1969-ൽ വയനാടൻ മണ്ണിൽ നന്ദിത ജനിച്ച അതേ വർഷം തന്നെയാണ് കോട്ടയത്തിന്റെ കുന്നിൻചരിവുകളിൽ അവളുടെ പ്രാണന്റെ പ്രാണനായ ആ സുഹൃത്തും ജനിക്കുന്നത്. കൗമാരത്തിന്റെ വലിയ സ്വപ്നങ്ങളുമായി തങ്ങളുടെ പതിനേഴാം വയസ്സിൽ, അതായത് 1986-1987 കാലഘട്ടത്തിൽ തിരുവനന്തപുരത്ത് എൻട്രൻസ് പരീക്ഷ എഴുതുവാൻ എത്തിയപ്പോഴാണ് അവർ തമ്മിൽ ആ സുന്ദര കൂടിക്കാഴ്ച സംഭവിക്കുന്നത്.
പരീക്ഷാഹാളിന്റെ വരാന്തയിൽ പെയ്തിറങ്ങിയ ആ മനോഹരമായ സായാഹ്നത്തിൽ, പരീക്ഷയുടെ ആശങ്കകൾക്കിടയിലും അവളുടെ കണ്ണുകൾ ഒരു അപриചിത രൂപത്തിൽ ഉടക്കിനിന്നു.
ക്ലീൻ ഷേവ് ചെയ്ത കോട്ടയക്കാരൻ ചെറുപ്പക്കാരൻ
അതൊരു വെറും നോട്ടമായിരുന്നില്ല; മറിച്ച് ജന്മ ജന്മങ്ങളായുള്ള പ്രണയത്തിന്റെ ആദ്യാക്ഷരം ഹൃദയത്തിൽ എഴുതിച്ചേർത്ത അതിതീവ്രമായ 'ആദ്യ കാഴ്ചയിലെ പ്രണയം' (Love at first sight) ആയിരുന്നു. അക്കാലത്തെ ഫാഷൻ അനുസരിച്ച് മീശയില്ലാത്ത, ക്ലീൻ ഷേവ് ചെയ്ത തികച്ചും പ്രസന്നതയാർന്ന മുഖമുള്ള ഒരു ചെറുപ്പക്കാരനായിരുന്നു അവൻ.
കോട്ടയം ജില്ലയിലെ പാലാക്കും മുണ്ടക്കയത്തിനും ഇടയിലുള്ള സുന്ദരമായ മലയോര പ്രദേശമായിരുന്നു അവന്റെ നാട്. കോട്ടയം സി.എം.എസ് കോളേജിൽ പ്രീഡിഗ്രി പൂർത്തിയാക്കിയ അവൻ, തന്റെ ഭാവിസ്വപ്നങ്ങളുമായി തിരുവനന്തപുരത്ത് എത്തിയതായിരുന്നു.
ഇൻലാൻഡുകളിലേക്കുള്ള വിലാസപ്പകർച്ചകൾ
ആ ആദ്യ നിമിഷത്തിൽ തന്നെ അവരുടെ കണ്ണുകൾ പരസ്പരം ഇടഞ്ഞപ്പോൾ നന്ദിതയുടെ കനൽക്കണ്ണുകൾ അവന്റെ പുഞ്ചിരിയിൽ ഉടക്കിനിന്നു. അവരുടെ ആത്മാവുകൾ പരസ്പരം തിരിച്ചറിഞ്ഞ നിമിഷമായിരുന്നു അത്; പ്രണയം അതിന്റെ ഏറ്റവും പവിത്രവും നിർമ്മലവുമായ ഭാഷയിൽ അവരുടെ ഹൃദയങ്ങളിലേക്ക് ഒരു പെരുമഴയായി പെയ്തിറങ്ങുകയായിരുന്നു.
അതൊരു പെട്ടെന്നുള്ള ആകർഷണമോ കൗമാര ചാപല്യമോ ആയിരുന്നില്ല, മറിച്ച് വിധിയുടെ നിശ്ചയം പോലെ പരസ്പരം കണ്ടെത്തിയ രണ്ട് ഹൃദയങ്ങളുടെ അപൂർവ്വ ലയനമായിരുന്നു.
ആദ്യ പ്രണയം എന്നത് ഒരു മനുഷ്യന്റെ ജീവിതത്തിൽ ഒരിക്കൽ മാത്രം സംഭവിക്കുന്ന ഒരു മാന്ത്രികതയാണ്. നന്ദിതയെ സംബന്ധിച്ചിടത്തോളം ഈ അച്ചായൻ സുന്ദരൻ അവളുടെ സർവ്വസ്വവുമായി മാറുകയായിരുന്നു. പരീക്ഷ കഴിഞ്ഞ് പുറത്തിറങ്ങിയ ആ സുന്ദര സായാഹ്നത്തിൽ തിരുവനന്തപുരത്തെ മങ്ങിയ വെയിലിൽ അവർ ഏറെനേരം സംസാരിക്കുകയും തങ്ങളുടെ മേൽവിലാസങ്ങൾ വരാനിരിക്കുന്ന നീല ഇൻലാൻഡുകൾക്കായി പരസ്പരം കൈമാറുകയും ചെയ്തു.
ആ ഒന്നാം കൂടിക്കാഴ്ചയിൽ ജനിച്ച തീവ്രമായ ആദ്യ അനുരാഗമാണ് പിന്നീട് നന്ദിതയുടെ ജീവിതത്തെയും കവിതകളെയും കനലായി തിളക്കിയതും, മരണം വരെ അവൾ ഉള്ളിൽ കടിച്ചമർത്തി സൂക്ഷിച്ചതുമെല്ലാം.
ഒരേ സ്വരത്തിലുള്ള രണ്ട് ആത്മാക്കൾ: വിധിയുടെ കാവ്യസമവാക്യങ്ങൾ
പവിത്രമായ പ്രണയത്തിന്റെ കാവ്യാത്മകത
ഒരു കാര്യം തികച്ചും സത്യമാണ്—അവന് അവളെ അത്രമേൽ ജീവനായിരുന്നു, സ്വന്തം ശ്വാസത്തേക്കാളേറെ ഒടുക്കത്തെ ഇഷ്ടമായിരുന്നു. അവൾ അവന്റെ വരികളിലെ അഗ്നിയും അവൻ അവളുടെ പ്രണയത്തിന്റെ പ്രകാശവുമായിരുന്നു. വിധി അവർക്കായി കരുതിവെച്ചത് ഒരേ സ്വഭാവത്തിന്റെ അതിമനോഹരമായ ചേർച്ചയായിരുന്നു.
ശാന്തതയും, കേൾക്കുന്നവരുടെ ഉള്ളം തണുപ്പിക്കുന്ന മൃദുവായ സംസാരശൈലിയും, മറ്റുള്ളവരോടുള്ള സ്നേഹവും കരുണയുമെല്ലാം ദൈവം അവർക്ക് ഇരുവർക്കും ഒരുപോലെ കനിഞ്ഞു നൽകിയിരുന്നു. ഒരേ രാഗത്തിലെ രണ്ട് ശീലുകൾ പോലെയായിരുന്നു അവർ. കാറ്റും ഇലയും പോലെ അവർ പരസ്പരം അറിഞ്ഞു.
കാമുകന്റെ കടുംപിടുത്തവും പ്രണയത്തിന്റെ നിസ്സഹായതയും
ശരിക്കും പറഞ്ഞാൽ, അവരുടെ പ്രണയം കാവ്യാത്മകമായ ഒരു പുണ്യമായിരുന്നു. ഇന്നത്തെ ക്യാമ്പസുകളിൽ കാണുന്നതുപോലെയുള്ള യാതൊരുവിധ കഴുകൻ കണ്ണുകളോടെയുമായിരുന്നില്ല അവൻ നന്ദിതയെ സമീപിച്ചിരുന്നത്. അവളുടെ കവിതാമയമായ ആത്മാവിനെ അത്രമേൽ പവിത്രതയോടെയും ആദരവോടെയുമാണ് അവൻ തൊട്ടറിഞ്ഞത്.
ആ നോട്ടങ്ങളിലെ പരിശുദ്ധമായ നിഷ്കളങ്കത കൊണ്ടാകാം നന്ദിത തന്റെ ആത്മാവുകൊണ്ട് അയാളെ മാത്രം വിടാതെ പിന്തുടർന്നുകൊണ്ടിരുന്നതും, കഠിനമായ വിരഹത്തിലും അവനെമാത്രം ശ്വസിച്ചതും. അത്രമേൽ സൗമ്യശീലനായ ഒരു മനുഷ്യനായിരുന്നു അവൻ; അവർ രണ്ടുപേരും ഒരുമിച്ചിരുന്നാൽ ഒരേ ഇരിപ്പിൽ ഒന്നോ രണ്ടോ ദിവസങ്ങൾ തുടർച്ചയായി സംസാരിച്ചിരിക്കാൻ പോലും മടുപ്പ് തോന്നാത്തവിധം വാക്കുകൾ ഒഴുകിയെത്തുമായിരുന്നു.
എന്നാൽ, ഈ സൗമ്യതയ്ക്കപ്പുറം പിടിവാശിയുടെ കാര്യം വരുമ്പോൾ അയ്യപ്പനും കോശിയിലെ കോശിയെപ്പോലെ വിട്ടുവീഴ്ചയില്ലാത്ത പിടിവാശിക്കാരനുമായിരുന്നു അവൻ. പ്രണയത്തിന് മുന്നിൽ തടസ്സമായി നിന്ന കുടുംബത്തിന്റെ കടുത്ത യാഥാസ്ഥിതിക വേലിക്കെട്ടുകളോട് പോരാടാൻ നോക്കിയ അവന്റെ കടുംപിടുത്തവും ഒടുവിൽ ഈ പ്രണയത്തിന്റെ തകർച്ചയിലാണ് ചെന്നെത്തിയത്.
'എന്തുകൊണ്ട് അവൾ ഇത്രയും വലിയൊരു കടുത്ത തീരുമാനമടുത്തു ജീവനൊടുക്കി?' എന്ന ചോദ്യം ഇന്നും ആ മനുഷ്യന്റെ ഉള്ളിൽ നീറുന്ന വ്രണമായി അവശേഷിക്കുന്നു.
നീലക്കടലിൽ ഒഴുകിപ്പോയ ഓർമ്മക്കത്തുകൾ
നന്ദിതയുടെ ഈ നിഗൂഢമായ അനുരാഗത്തിലെ മനസ്സാക്ഷി സൂക്ഷിപ്പുകാരനായിരുന്ന ആ അച്ചായൻ സുഹൃത്ത് തികച്ചും മനോഹരവും ഉദാത്തവുമായൊരു വ്യക്തിത്വത്തിന് ഉടമയായിരുന്നു. എങ്കിലും, നന്ദിതയുടെ കവിതകളുടെ കനലെരിയുന്ന ആഴങ്ങളെയും വിങ്ങലുകളെയും പൂർണ്ണമായി ഉൾക്കൊള്ളാനും മനസ്സിലാക്കാനും മാത്രം കവിതാപരമായ വൈകാരിക തീവ്രത ആ മനുഷ്യന് ഉണ്ടായിരുന്നോ എന്നൊരു സംശയം ഇപ്പോഴും അവശേഷിക്കുന്നുണ്ട്.
എങ്കിലും, ആദ്യകാലങ്ങളിൽ നന്ദിതയുടെ ആ പരിശുദ്ധമായ പ്രണയം അതിന്റെ സകല വന്യതയോടും ആത്മാർത്ഥതയോടും കൂടി നെഞ്ചിലേറ്റാൻ അവന് സാധിച്ചിരുന്നു എന്നത് ഒരു സത്യമാണ്. എന്നാൽ, ആർക്കും അത്രയെളുപ്പം പിടികൊടുക്കാത്ത തികച്ചും വിചിത്രവും നിഗൂഢവുമായ ഒരു ജീവിതരീതിയായിരുന്നു അവൻ പുലർത്തിപ്പോന്നിരുന്നത്.
ആരോടും കൂടുതൽ അടുക്കാതെ, ആരെ വേണമെങ്കിലും സഹായിക്കാനും എന്തിനും ഏതിനും മുന്നിൽ നിൽക്കാനും പോന്ന വലിയൊരു ചങ്കൂറ്റം ഉള്ളിലൊതുക്കി, ആർക്കും പിടികൊടുക്കാതെ തികച്ചും നിഗൂഢമായിട്ടായിരുന്നു അവൻ ജീവിച്ചുപോന്നിരുന്നത്.
യൗവനത്തിന്റെ പടിവാതിലിൽ വെച്ച് ആ നിഷ്കളങ്കമായ അനുരാഗം നേരിട്ട ആദ്യത്തെ കനൽവഴി അവരുടെ പ്രായം തന്നെയായിരുന്നു. ഒരേ പ്രായത്തിലുള്ള രണ്ട് പേർ തമ്മിൽ പ്രണയിക്കുമ്പോൾ, വിവാഹത്തിന്റെ ചർച്ചകൾ ഉയർന്നുവരുന്ന വേളയിൽ ആണിന്റെ ജോലിയും സ്ഥിരവരുമാനവും ഒരു വൻമതിലായി മുന്നിൽ വന്നു നിൽക്കും.
പെൺകുട്ടിയെ സംബന്ധിച്ചിടത്തോളം ഇരുപത്തിരണ്ട് വയസ്സ് കഴിഞ്ഞാൽ പിന്നെ വീട്ടിൽ നിന്നും വിവാഹത്തിനായുള്ള കടുത്ത മുറവിളികളും ചോദ്യങ്ങളും സമ്മർദ്ദങ്ങളും ഉയരുക സ്വാഭാവികമാണ്. അങ്ങനെയൊരു സാഹചര്യത്തിൽ, ഭാവിയെക്കുറിച്ച് അനിശ്ചിതത്വം നിറഞ്ഞ ഒരു ചെറുപ്പക്കാരന് അവളുടെ കൈകൾ പിടിച്ച് വീട്ടുകാരെ വെല്ലുവിളിക്കാൻ കഴിഞ്ഞില്ല.
വർഷങ്ങൾ ഒരുപാടായി നന്ദിത വിടപറഞ്ഞിട്ട്. എങ്കിലും ഇന്നും നന്ദിതയെന്ന പേര് കേൾക്കുമ്പോൾ ആ മനുഷ്യന്റെ കണ്ണുകൾ ഈറനണിയാറുണ്ട്, നെഞ്ചിന്റെ ഉള്ളിലെവിടെയോ ആ പഴയ ഓർമ്മച്ചെപ്പുകൾ തുറക്കപ്പെട്ട് കനലുകൾ വീണ്ടും ആളിക്കത്താറുണ്ട്.
എന്തിനാണ് ആ ആയിരത്തോളം വരുന്ന അമൂല്യമായ പ്രണയകവിതകളും കത്തുകളും കടലിൽ ഒഴുക്കിയത് എന്ന് ചോദിക്കുമ്പോൾ അദ്ദേഹം തരുന്ന മറുപടി ഹൃദയഭേദകമാണ്. തന്റെ വിവാഹം ഉറപ്പിച്ചതിനു ശേഷം മാത്രമാണ് അദ്ദേഹം അങ്ങനെ ചെയ്തത്.
മറ്റൊരു പെൺകുട്ടി തന്റെ ജീവിതത്തിലേക്ക് കടന്നുവരുമ്പോൾ അവളോട് കാട്ടുന്ന അനീതിയാകരുത് തന്റെ പഴയ പ്രണയത്തിന്റെ ഓർമ്മകൾ എന്നതുകൊണ്ടാണ് ആ കത്തുകളെല്ലാം അജ്മാൻ കടപ്പുറത്ത് കൊണ്ടുപോയി കടലിൽ ഒഴുക്കേണ്ടി വന്നത്.
ഇന്ന് നല്ലൊരു ഭാര്യയും മക്കളും കൂടെയുള്ളതുകൊണ്ട് ആ പഴയ വിങ്ങലുകൾ ഉള്ളിൽ കടിച്ചമർത്തി ജീവിക്കാൻ മാത്രമേ അദ്ദേഹത്തിന് സാധിക്കുന്നുള്ളൂ. " can സാഹചര്യങ്ങളാണ് ഞങ്ങളെ രണ്ടുപേരെയും അകറ്റി നിർത്തിയത്..." എന്ന് അദ്ദേഹം ഇന്നും ഒഴുക്കറ്റ കണ്ണുകളോടെ വിങ്ങലോടെ പറയുന്നു.
കലാലയ വഴികളും ഇൻലാൻഡും തീർത്ത പ്രണയം
ദൂരങ്ങൾ താണ്ടിയ നീല വരമ്പുകൾ
എൻട്രൻസ് പരീക്ഷയ്ക്ക് ശേഷം 1987-ൽ രണ്ടുപേരും ബിരുദ പഠനത്തിലേക്ക് കടന്നു. അവൻ കോട്ടയത്തെ സി.എം.എസ് കോളേജിൽ ഡിഗ്രിക്ക് ചേർന്നപ്പോൾ, നന്ദിത കോഴിക്കോട്ടെ പ്രശസ്തമായ ഫാറൂഖ് കോളേജിൽ ഇംഗ്ലീഷ് ബിരുദപഠനത്തിനായി പ്രവേശനം നേടി.
ദൂരം അവർക്കിടയിൽ വലിയൊരു കടലായി മാറിയെങ്കിലും, അത് അവരുടെ അനുരാഗത്തെ കൂടുതൽ ആർദ്രവും തീക്ഷ്ണവുമാക്കുകയാണ് ചെയ്തത്. ആദ്യ നാളുകളിൽ അവരുടെ ഈ തീവ്രമായ പ്രണയബന്ധം നന്ദിതയുടെ ദേഷ്യക്കാരനായ അച്ഛൻ ശ്രീധരമേനോനോ, കൂട്ടുകാരിയെപ്പോലെ സ്നേഹിച്ചിരുന്ന അമ്മ പ്രഭാവതിയോ അറിഞ്ഞിരുന്നില്ല.
കോഴിക്കോട്ടും കോട്ടയത്തുമായിരുന്ന അവരുടെ പ്രണയത്തിന്റെ നിശബ്ദ സാക്ഷികൾ നീല നിറത്തിലുള്ള ഇൻലാൻഡ് കത്തുകളായിരുന്നു. നന്ദിത അവന് അയച്ചിരുന്ന ഓരോ ഇൻലാൻഡ് കത്തും വെറും വാക്കുകളായിരുന്നില്ല, മറിച്ച് അവളുടെ ആത്മാവിൽ നിന്നും ഒഴുകിയെത്തിയ കവിതകളായിരുന്നു. തങ്ങളുടെ ഹൃദയമിടിപ്പുകൾ മറ്റാരും കാണാതെ മൂടിവെക്കാൻ ഇൻലാണ്ടിന്റെ ആ നീല മടക്കുകൾക്ക് മാത്രമേ കഴിയൂ എന്ന് അവൾ വിശ്വസിച്ചിരുന്നു.
പോസ്റ്റ്കാർഡ് തപാൽ കൊണ്ടുപോയ കുഞ്ഞു വഴക്കുകൾ
ഒരിക്കൽ, അവൻ അവൾക്ക് ഒരു സാധാരണ പോസ്റ്റ്കാർഡ് കത്തയച്ചു. എന്നാൽ ആ പോസ്റ്റ്കാർഡ് കണ്ടതും നന്ദിത അവനെ ഒരുപാട് വഴക്കു പറയുകയും പരിഭവിക്കുകയും ചെയ്തു. പ്രണയത്തിന്റെ അതിരഹസ്യങ്ങൾ നഗ്നമായി കിടക്കുന്ന, ആർക്കും വായിക്കാവുന്ന ആ വെറും മഞ്ഞക്കടലാസ് അവളുടെ പ്രണയത്തിന്റെ പവിത്രതയെ അപമാനിക്കുന്നതായി അവൾക്ക് തോന്നി. പോസ്റ്റ്മാനും, ഹോസ്റ്റൽ വാർഡനും, ഒപ്പമുള്ള കൂട്ടുകാരികളും തങ്ങളുടെ പ്രണയം വായിച്ചുതീർക്കുന്നത് അവൾക്ക് താങ്ങാൻ കഴിയുമായിരുന്നില്ല.
അവൾ അവനോട് ദേഷ്യത്തോടെയും പരിഭവത്തോടെയും എഴുതി: 'എന്റെ പ്രണയം ലോകത്തിന് വായിച്ചു രസിക്കാനുള്ളതല്ല. അത് നിനക്കും എനിക്കും ഇടയിലെ മാത്രം രഹസ്യമാണ്. ഇനിയൊരിക്കലും എന്നോട് സംസാരിക്കാൻ പോസ്റ്റ്കാർഡുകൾ ഉപയോഗിക്കരുത്.
നമ്മുടെ സ്വപ്നങ്ങൾ നീല ഇൻലാൻഡിന്റെ ഉള്ളിൽ മാത്രം സുരക്ഷിതമായി മടക്കിവെക്കുക.' ആ വഴക്കിൽ പോലും അത്രമേൽ തീവ്രമായ പ്രണയവും അവനെ നഷ്ടപ്പെടുമോ എന്ന ഭയവും ഉണ്ടായിരുന്നു. ആ കഠിനമായ വഴക്കിന് ശേഷം അവൻ പിന്നീട് ഒരിക്കലും അവൾക്ക് പോസ്റ്റ്കാർഡുകളിൽ എഴുതിയില്ല. പകരം, അവളുടെ പരിഭവങ്ങളെല്ലാം നീല വരകളുള്ള കടലാസുകളിൽ പ്രണയമായി അവൻ ഒപ്പിയെഴുതിക്കൊണ്ടിരുന്നു.
കലാലയ സൗഹൃദങ്ങളുടെ തെറ്റിദ്ധാരണകളും ഹൃദയത്തിലെ ഏക പ്രണയവും
വായനോക്കികൾക്കപ്പുറത്തെ ഹൃദയബാധയും ലെക്ചറർമാരുടെ അനുരാഗവും
കലാലയ ജീവിതത്തിൽ, പ്രത്യേകിച്ച് ഫാറൂഖ് കോളേജിൽ പഠിക്കുന്ന സമയത്ത് നന്ദിത കലാലയത്തിലെ എല്ലാത്തരം സാംസ്കാരിക-സാഹിത്യ പ്രവർത്തനങ്ങളിലും തികച്ചും സജീവമായി പങ്കെടുത്തിരുന്നു. തന്റെ തനതായ വ്യക്തിത്വവും സാഹിത്യവിജ്ഞാനവും കൊണ്ട് ക്യാമ്പസിലെ വിദ്യാർത്ഥികൾക്കിടയിൽ അവൾ ഒരിക്കലും ഒഴിച്ചുകൂടാനാവാത്തൊരു പ്രിയ സാന്നിധ്യമായി മാറി.
നന്ദിതയുടെ കവിതാമയമായ സംഭാഷണങ്ങളും, ആർദ്രവും സൗമ്യവുമായ പെരുമാറ്റവും കണ്ട് ക്യാമ്പസിലെ സഹപാഠികളായ ആൺകുട്ടികൾക്ക് അവളോട് കടുത്ത ബഹുമാനവും ഉള്ളിന്റെയുള്ളിൽ കനൽ പോലൊരു പ്രണയവുമായിരുന്നു.
പലവട്ടം നന്ദിതയോട് തന്റെ മനസ്സ് തുറന്നു പറയണം എന്ന് കരുതി സംസാരിക്കാൻ അരികിലേക്ക് ചെല്ലുമെങ്കിലും, കിലുങ്ങുന്ന വളകളണിഞ്ഞ ആ കനൽക്കണ്ണുള്ള കവയിത്രിയെ കാണുമ്പോൾ പറയാൻ കരുതിവെച്ച വാക്കുകളെല്ലാം തൊണ്ടയിൽ കുരുങ്ങി മറന്നുപോകുമായിരുന്നു എന്ന് പിന്നീട് അവളുടെ ഒരു കൂട്ടുകാരൻ വിങ്ങലോടെ ഓർമ്മപ്പെടുത്തുകയുണ്ടായി.
സാഹിത്യത്തിന്റെ ആർദ്രമായ ഭാവത്തിലൂടെ അവൾോട് പ്രണയം പറയുവാനായി രാത്രി മുഴുവൻ ഇരുന്നെഴുതി, ഓരോ വരികളും കാണാതെ പഠിച്ചുപോയ മനോഹരമായ എത്രയോ ദിവസങ്ങൾ അക്കാലത്ത് ആൺകുട്ടികൾക്കുണ്ടായിരുന്നുവത്രേ!
കവിതയുടെയും പ്രണയത്തിന്റെയും ആ വറ്റാത്ത വസന്തത്തിൽ, ക്യാമ്പസിലെ സ്ഥിരം വായ്നോക്കികൾക്കും സുന്ദരക്കുട്ടപ്പന്മാർക്കും മാത്രമല്ല, നന്ദിതയിലെ ആ നിഷ്കളങ്കവും സൗമ്യവുമായ മാലാഖച്ചിരി കണ്ടപ്പോൾ ചില ലെക്ചറർമാർക്കും ഉള്ളിന്റെയുള്ളിൽ അവളോട് പറയുവാനാകാത്ത ഒരു മൂകമായ അനുരാഗം തോന്നിപ്പോയിരുന്നു എന്നത് അക്കാലത്തെ ക്യാമ്പസ്സിന്റെ ഹൃദയത്താപ്പുകളിൽ നിന്നും ഇന്നും വായിച്ചെടുക്കാൻ കഴിയുന്ന സങ്കടമുള്ളൊരു സത്യമാണ്.
തനിക്കുചുറ്റുമുള്ള സാംസ്കാരിക വൃത്തങ്ങളും അച്ചായനോടുള്ള സമർപ്പണവും
എന്നാൽ അവളോട് അടുക്കാൻ ശ്രമിച്ച പല ആൺസുഹൃത്തുക്കളും തെറ്റിദ്ധരിച്ചിരുന്നത് നന്ദിതയ്ക്ക് അവരോടും തിരിച്ചും കടുത്ത പ്രണയമാണെന്നായിരുന്നു. തങ്ങളുടെ നേർക്ക് നീളുന്ന അവളുടെ സുന്ദരമായ പുഞ്ചിരികൾ പ്രണയത്തിന്റെ സമ്മതങ്ങളാണെന്ന് അവർ മനസ്സിൽ ഉറപ്പിച്ചു.
എന്നാൽ, എല്ലാവരോടും വളരെ സ്നേഹത്തോടെയും സൗഹൃദത്തോടെയും ഇടപഴകുമ്പോഴും നന്ദിതയുടെ മനസ്സിൽ മറ്റൊരാൾക്കും പ്രവേശനമില്ലായിരുന്നു. അവൾ ശരിക്കും തന്റെ ജീവിതത്തിൽ ഒരാളെ മാത്രമേ പ്രണയിച്ചിരുന്നുള്ളൂ -
അത് അനന്തപുരിയിലെ ആ എൻട്രൻസ് പരീക്ഷാക്കാലത്ത് വിധി തനിക്ക് മുന്നിലെത്തിച്ച അച്ചായനായ ആ സുന്ദരൻ ചെറുപ്പക്കാരനെ മാത്രമായിരുന്നു. തനിക്കുചുറ്റും വലിയ സൗഹൃദവലയങ്ങൾ തീർക്കുമ്പോഴും, തന്റെ ഉള്ളിലെ പവിത്രമായ പ്രണയവും വിരഹവും അവൾ ആ അച്ചായനിൽ മാത്രം തളച്ചിട്ടു. മരണം വരെ ആ പ്രണയം മാത്രം അവൾ തന്റെ ഉള്ളിൽ ഏറ്റവും അമൂല്യമായ രഹസ്യമായി സൂക്ഷിച്ചു.
കോഴിക്കോട്ടെ പുലർകാല സംഗമങ്ങളും തിക്താനുഭവങ്ങളും
പോക്കറ്റ് മണിയിലെ പട്ടിണിപ്പൊരുത്തങ്ങൾ
ബിരുദ പഠനകാലത്ത് മിക്കവാറും വാരാന്ത്യങ്ങളിൽ നന്ദിത വയനാട്ടിലെ സ്വന്തം വീട്ടിലേക്ക് പോകാറില്ലായിരുന്നു. കോഴിക്കോട്ടെ ഹോസ്റ്റലിൽ അവൾ പ്രാണന്റെ പ്രാണനായ ആ സുഹൃത്തിന്റെ വരവിനായി ഹൃദയമിടിപ്പോടെ കാത്തിരിക്കുമായിരുന്നു.
അവൾക്കായി കോട്ടയത്തു നിന്നും അവൻ രാത്രി വണ്ടി കയറി പുലർച്ചെയോടെ കോഴിക്കോട് റെയിൽവേ സ്റ്റേഷനിൽ എത്തുമായിരുന്നു. അക്കാലത്ത് അവരുടെ പ്രണയത്തിന് ദൂരമെന്ന പോലെ തന്നെ വലിയൊരു മതിൽ തീർത്തിരുന്നത് പണത്തിന്റെ കടുത്ത ബുദ്ധിമുട്ടുകളായിരുന്നു. ഡിഗ്രി പഠിക്കുന്ന ആ കൗമാരപ്രായത്തിൽ യാത്രാച്ചെലവിനുള്ള പണം കണ്ടെത്തുക എന്നത് അവന് അങ്ങേയറ്റം പ്രയാസകരമായിരുന്നു.
റെയിൽവേ സ്റ്റേഷനിലെ പൊതു ടാപ്പും തണുത്തുറഞ്ഞ യാത്രകളും
തന്റെ തുച്ഛമായ പോക്കറ്റ് മണിയിൽ നിന്നും ഓരോ രൂപയും പട്ടിണി കിടന്നും, നടക്കേണ്ട ദൂരങ്ങൾ ഒക്കെയും നടന്നതും മിനിമം ബസ് ചാർജ്ജ് പോലും ലാഭിച്ചും അവൻ മാറ്റിവെക്കുമായിരുന്നു. അൺറിസർവ്ഡ് ജനറൽ കമ്പാർട്ടുമെന്റിലെ ശ്വാസം മുട്ടിക്കുന്ന ജനക്കൂട്ടത്തിനിടയിൽ, ഉറക്കമില്ലാതെ, ഒരു രാത്രി മുഴുവൻ ട്രെയിനിന്റെ വാതിൽക്കൽ തണുത്ത കാറ്റേറ്റ് നിന്നായിരുന്നു അവന്റെ ആ കഠിനമായ യാത്രകൾ.
അപരിചിതമായ കോഴിക്കോട് നഗരത്തിൽ പുലർച്ചെ മൂടൽമഞ്ഞിൽ തീവണ്ടിയിറങ്ങുന്ന അവന് ഒട്ടേറെ തിക്താനുഭവങ്ങൾ നേരിടേണ്ടി വന്നിട്ടുണ്ട്.
കൈവശമുള്ള പണം ചായക്കും ഐസ്ക്രീമിനും വേണ്ടി കരുവക്കേണ്ടതിനാൽ, പുലർച്ചെ എറണാകുളത്തോ കോഴിക്കോട്ടോ ഒരു ലോഡ്ജ് മുറിയെടുത്തു മുഖം കഴുകാനുള്ള പണം പോലും അവന് ഉണ്ടായിരുന്നില്ല. റെയിൽവേ സ്റ്റേഷനിലെ പൊതു ടാപ്പിലെ തണുത്തുറഞ്ഞ വെള്ളത്തിൽ മുഖം കഴുകി, അലഞ്ഞുതിരിയുന്ന അപരിചിതരായ മനുഷ്യർക്കിടയിലൂടെ തണുപ്പിൽ വിറച്ച് അവൻ നന്ദിതയ്ക്കായി കാത്തിരിക്കുമായിരുന്നു.
ഒരു ഐസ്ക്രീമിൽ അലിഞ്ഞ സുന്ദര നിമിഷങ്ങൾ
കോഴിക്കോട്ടെ ഐസ്ക്രീം പാർലറുകളിലായിരുന്നു അവരുടെ കൂടിക്കാഴ്ചകൾ എങ്കിലും പലപ്പോഴും പോക്കറ്റ് ശൂന്യമായതിനാൽ ഒരു ചെറിയ ഐസ്ക്രീം വാങ്ങി ഇരുവരും പങ്കിട്ടുകഴിക്കുന്ന നിമിഷങ്ങൾ ഉണ്ടായിരുന്നു.
വിരലുകൾ കോർത്തുപിടിച്ച്, പരസ്പരം ശ്വാസത്തിന്റെ ചൂടേറ്റ്, അവൻ തനിക്കായി താണ്ടിയ ദുരിതവഴികളെക്കുറിച്ചും യാത്രച്ചെലവിനായുള്ള കഠിനമായ ബുദ്ധിമുട്ടുകളെക്കുറിച്ചും അവൻ ചിരിയോടെ പറയുമ്പോൾ അവളുടെ കനൽക്കണ്ണുകൾ ഈറനണിഞ്ഞ് ഒഴുകുമായിരുന്നു. ആ യാത്രാദുരിതങ്ങളും പട്ടിണിയും പോലും അവരുടെ പ്രണയത്തിന് കൂടുതൽ പവിത്രതയും തീക്ഷ്ണതയും നൽകുകയാണുണ്ടായത്.
ഉപരിപഠനവും അകൽച്ചയുടെ കഠിനകാലവും
ചെന്നൈയിലെ സ്ത്രീപക്ഷ ഗവേഷണങ്ങളും എം.ഫിൽ പഠനവും
ബിരുദപഠനം പൂർത്തിയാക്കിയതോടെ വിധി അവരുടെ പ്രണയത്തിന് മുന്നിൽ വലിയൊരു ദൂരത്തിന്റെ അതിരുകൾ വരച്ചിട്ടു. പിന്നീട് അവൻ തന്റെ ഉപരിപഠനത്തിനായി മഹാരാഷ്ട്രയിലെ കോലാപ്പൂരിലേക്ക് എം.ബി.എ കോഴ്സിനായി യാത്ര തിരിച്ചു. രണ്ട് വർഷത്തെ ആ കഠിനമായ പഠനകാലത്ത് അവൻ തന്റെ ഭാവിക്കായുള്ള കഠിന പ്രയത്നത്തിലായിരുന്നു.
ഇതേ സമയം, നന്ദിത കോഴിക്കോട് കാലിക്കറ്റ് സർവ്വകലാശാലയുടെ ഇംഗ്ലീഷ് വിഭാഗത്തിൽ തന്റെ ബിരുദാനന്തര ബിരുദം പഠനം ആരംഭിച്ച് വിജയകരമായി പൂർത്തിയാക്കി. പിന്നീട് അവൾ ചെന്നൈയിലെ മദർ തെരേസ വിമൻസ് യൂണിവേഴ്സിറ്റിയിൽ തന്റെ എം.ഫിൽ ബിരുദം പൂർത്തിയാക്കുകയും, സ്ത്രീത്വത്തിന്റെ പരമ്പരാഗത അതിരുകളെയും സ്വാതന്ത്ര്യത്തെയും ചോദ്യം ചെയ്യുന്ന പുരോഗമനപരമായ വിഷയത്തിൽ തന്റെ പി.എച്ച്.ഡി ഗവേഷണം ആരംഭിക്കുകയും ചെയ്തു. വിജ്ഞാനത്തിന്റെ വഴിയിലൂടെ ഇരുവരും സഞ്ചരിക്കുമ്പോഴും, അവരുടെ മനസ്സുകൾ പരസ്പരം തൊട്ടറിഞ്ഞ ആ പഴയ കൂടിക്കാഴ്ചകളുടെ തണലിലായിരുന്നു.
കൊടൈക്കനാലിലെ വിരഹയാത്രകളും 'ജനുവരി ഒരു ഓർമ്മ' ബന്ധവും
മാസ്റ്റർ ബിരുദ പഠനത്തിന്റെ ഭാഗമെന്നോണം നന്ദിത ഇടയ്ക്കിടെ കൊടൈക്കനാലിലേക്ക് യാത്ര പോകുമായിരുന്നു. വിരഹം പേറുന്ന ആ മലയോര തണുപ്പിലേക്ക് അവൾ എന്തിനാണ് അടിക്കടി യാത്ര പോകുന്നതെന്ന് അക്കാലത്ത് ആർക്കും ഒരു പിടുത്തവുമുണ്ടായിരുന്നില്ല.
എന്നാൽ, അതിന് പിന്നിലൊരു മനോഹരമായ പ്രണയോർമ്മയുണ്ടായിരുന്നു. അന്നാദ്യമായി തിരുവനന്തപുരത്ത് വെച്ച് അച്ചായനെ കണ്ടുമുട്ടിയപ്പോൾ, പ്രണയം ആദ്യമായി മൊട്ടിട്ടപ്പോൾ കണ്ട സിനിമയായിരുന്നു . സിനിമയായിരുന്നു 'ജനുവരി ഒരു ഓർമ്മ'. പ്രണയവും വിരഹവും പശ്ചാത്തലമാക്കിയ ആ സിനിമ പൂർണ്ണമായും ചിത്രീകരിച്ചിരുന്നത് കൊടൈക്കനാലിന്റെ മനോഹരമായ താഴ്വരകളിലായിരുന്നു.
ചിലപ്പോൾ ആ പ്രിയപ്പെട്ടവന്റെ സ്മരണകളാകാം കൊടൈക്കനാലെന്ന തണുപ്പണിഞ്ഞ മലനിരകളോട് നന്ദിതയ്ക്ക് ഇത്രമേൽ പ്രണയം തോന്നാൻ ഇടയാക്കിയത്. ഒടുവിൽ മരണത്തിലേക്ക് നടന്നുപോകുന്നതിന് തൊട്ടുമുൻപും കൊടൈക്കനാലിൽ പോയി മടങ്ങിയെത്തിയ ശേഷമാണ് അവൾ ആ കനൽ നിറഞ്ഞ അന്തിമ തീരുമാനത്തിലേക്ക് നടന്നുപോയത്.
ഫോൺ ബൂത്തുകളിലെ കാത്തിരിപ്പും നിശബ്ദതകളും
ഈ ഉപരിപഠന കാലഘട്ടത്തിലാണ് അവർക്കിടയിലെ ദൂരം കിലോമീറ്ററുകളായി വളർന്നതും എളുപ്പമുള്ള ആശയവിനിമയ സംവിധാനങ്ങളുടെ അഭാവം അവരെ വലിയൊരു ശൂന്യതയിലേക്ക് തള്ളിവിട്ടതും. അക്കാലത്ത് ഇന്നത്തെപ്പോലെ വിരൽത്തുമ്പിൽ പ്രണയം പങ്കുവെക്കാൻ മൊബൈൽ ഫോണുകളോ, വാട്സാപ്പ് സന്ദേശങ്ങളോ, തത്സമയ വീഡിയോ കോളുകളോ ഉണ്ടായിരുന്നില്ല.
കോലാപ്പൂരും കോഴിക്കോടും തമ്മിൽ, പിന്നീട് വയനാടും ചെന്നൈയും ദുബായുമായി മാറിയ ആ വലിയ ഭൂഖണ്ഡങ്ങൾക്കിടയിൽ അവരുടെ പ്രണയം പകുത്തെടുത്തത് കനത്ത നിശ്ശബ്ദതയായിരുന്നു. അക്കാലത്ത് ലാൻഡ്ലൈൻ വഴിയുള്ള ദീർഘദൂര കോളുകൾ അങ്ങേയറ്റം ചെലവേറിയതും ദുഷ്കരവുമായിരുന്നു.
ഒരു നിമിഷം അവന്റെ ശബ്ദം കേൾക്കാൻ വേണ്ടി, വീട്ടുകാരുടെ കണ്ണുവെട്ടിച്ച് നഗരങ്ങളിലെ ഇടുങ്ങിയ ഫോൺ ബൂത്തുകൾക്ക് മുന്നിൽ അവൾക്ക് മണിക്കൂറുകളോളം ആശങ്കയോടെ കാത്തുനിൽക്കേണ്ടി വന്നിട്ടുണ്ട്.
ആശയവിനിമയത്തിന്റെ അതിരുകളും പ്രായത്തിന്റെ മുറവിളികളും
പ്രവാസത്തിന്റെ ഏകാന്ത വന്യതയിലെ അച്ചായൻ
സോഷ്യൽ മീഡിയയുടെയോ മൊബൈൽ ഫോണിന്റെയോ യാതൊരുവിധ സമ്പർക്ക സൗകര്യങ്ങളും ഇല്ലാതിരുന്ന അക്കാലത്ത്, എത്രയെത്ര നിശബ്ദ പ്രണയങ്ങളായിരിക്കാം ഇത്തരത്തിൽ ഒരൊറ്റ വാക്കിൽ പോലും തൊടാനാകാതെ, എങ്ങുമെത്താതെ നിശ്ശബ്ദമായി നിലച്ചുപോയിട്ടുള്ളത്!
ഉള്ളിലൊതുക്കിയ തീവ്രമായ അനുരാഗം പ്രാണന്റെ പാതിയെ അറിയിക്കാൻ പോലുമാകാതെ, കാലത്തിന്റെ കോണുകളിൽ വിസ്മൃതിയിലേക്ക് വഴിമാറിപ്പോയ എത്രയോ ഹൃദയങ്ങൾ. ഇന്നത്തെപ്പോലെ വിരൽത്തുമ്പിൽ പ്രണയം പങ്കുവെക്കാൻ ഒരു മെസ്സേജോ, ശബ്ദം കേൾക്കാൻ ഒരൊറ്റ ക്ലിക്കിൽ ഇന്റർനെറ്റ് കോളോ ഇല്ലാതിരുന്ന അക്കാലത്ത്, കത്തുകൾ വൈകിയെത്തുമ്പോഴേക്കും വിധി ആളുകളെ എത്രയോ ദൂരേക്ക് മാറ്റിപ്പാർപ്പിച്ചിട്ടുണ്ടാകും.
പ്രണയവും മരണവും നന്ദിത ഒരുപോലെ ഇഷ്ടപ്പെട്ടിരുന്നു എന്നത് അവളുടെ ആദ്യകാല കവിതകളിൽ നിന്നും ഡയറിക്കുറിപ്പുകളിൽ നിന്നും വരെ നമ്മുക്ക് വ്യക്തമായി മനസ്സിലാക്കാം. ഇവിടെ ആകെ കുറെ വ്യക്തതയില്ലായ്മകൾ നമ്മുക്ക് നിരീക്ഷിക്കാം.
പ്രണയം എന്നും നന്ദിതയ്ക്ക് അനിവാര്യമായ ഒരു ജീവശ്വാസമായിരുന്നു. അച്ചായൻ ദുബായിലേക്ക് പറന്നതിനു ശേഷം അന്നത്തെ സാഹചര്യങ്ങൾ അനുസരിച്ചുകൊണ്ട് ആശയവിനിമയം അങ്ങേയറ്റം ദുർഘടമായി വന്നപ്പോഴാണ് തന്റെ മനസ്സ് തുറക്കാനും ഉള്ളിലെ കടുത്ത വേവലാതികളും ഏകാന്തതയും പങ്കുവെക്കാനും അവൾ അജിത്ത് എന്ന അയൽക്കാരനെ കണ്ടെത്തുന്നത്.
അജിത്തിനെ വിവാഹം ചെയ്യുവാൻ കാരണമായത് പിടിവാശിക്കാരായ കുടുംബത്തോടുള്ള അടങ്ങാത്ത വാശിയും നിശബ്ദ പ്രതിഷേധവുമായിരുന്നു എന്നത് നിസ്സംശയമാണ്. മതങ്ങളുടെ വേലിക്കെട്ടുകൾ വിവാഹത്തിലൂടെ തകർത്തപ്പോഴും, അവളുടെ മനസ്സിനുള്ളിലെ ആ പഴയ മുറിവുകൾ അവിടെത്തന്നെ കൂടുതൽ ആഴത്തിൽ നിലയുറപ്പിച്ചിരുന്നു.
ഒരിക്കലെങ്കിലും തന്നെ തേടി അച്ചായൻ തിരികെ വരുമെന്ന് കരുതി തന്നെയാണ് വിവാഹം വരെ അവൾ അവനുമായി നിരന്തരം കത്തുകളിലൂടെയും സിഡികളിലൂടെയും ആശയവിനിമയം നടത്തിപ്പോന്നത്. പക്ഷെ അജിത്തുമായുള്ള വിവാഹത്തിന് ശേഷം അവൾ അത് പൂർണ്ണമായും അവസാനിപ്പിക്കുകയും ചെയ്തു.
ഈ ആഴത്തിലുള്ള കാര്യങ്ങൾ നന്ദിതയുടെ ഏറ്റവും അടുത്ത കൂട്ടുകാരികൾക്ക് മാത്രമേ അറിയുമായിരുന്നുള്ളൂ. അച്ചായനെ സംബന്ധിച്ചിടത്തോളം, വിധി തങ്ങൾക്ക് മുന്നിൽ ഉയർത്തിയ കനത്ത മൗനത്തിന്റെ ഒടുവിൽ സ്വന്തം മനസ്സാക്ഷിക്കുത്തിന്റെ പേരിൽ എല്ലാം തുറന്നുപറയുവാനുള്ള സാധ്യതകളും വളരെ കുറവായിരുന്നു. കാരണം, നന്ദിത ഇത്ര പെട്ടെന്ന് മരണത്തിന്റെ വിരൽത്തുമ്പിലേക്ക് ഒതുങ്ങുമെന്ന് അച്ചായനും ഒരിക്കലും പ്രതീക്ഷിച്ചിരുന്നില്ല.
മൊബൈൽ ഫോണുകൾ ഇന്ത്യാരാജ്യത്തിലും വിദേശത്തും പ്രചാരത്തിലാകുന്നത് തൊണ്ണൂറുകളുടെ അവസാന കാലഘട്ടത്തിലാണ്. ഇന്ത്യയും പ്രവാസലോകവും തമ്മിലുള്ള ആശയവിനിമയം അപ്പോഴും കത്തുകളെയും ചെലവേറിയ ലാൻഡ്ലൈൻ കോളുകളെയുമാണ് പൂർണ്ണമായി ആശ്രയിച്ചിരുന്നത്.
പെൺകുട്ടിയെ സംബന്ധിച്ചിടത്തോളം 22 വയസ്സ് കഴിഞ്ഞാൽ പിന്നെ വീട്ടിൽ നിന്നും വിവാഹത്തിനായുള്ള കടുത്ത മുറവിളികളും ചോദ്യങ്ങളും സമ്മർദ്ദങ്ങളും ഉയരുക സ്വാഭാവികമാണ്. വ്യത്യസ്ത മതവിഭാഗങ്ങളിൽപ്പെട്ടവർ ആയതിനാൽ, പിടിവാശിക്കാരനായ തന്റെ അച്ഛൻ ഒരിക്കലും ഈ ബന്ധത്തിന് സമ്മതിക്കില്ല എന്ന് നന്ദിതയ്ക്ക് ഉറപ്പായിരുന്നു.
അജിത്തിനെ കണ്ടെത്തലും വിവാഹവും
ഇളയമ്മയുടെ തറവാട്ടുവഴികളും അവിചാരിത കണ്ടുമുട്ടലുകളും
ഇംഗ്ലീഷ് സാഹിത്യത്തിൽ ബിരുദാനന്തര ബിരുദം നന്ദിത നേടിയ അതേ കാലയളവിലാണ് അച്ചായൻ കോലാപ്പൂരിൽ എം.ബി.എ പഠനം പൂർത്തിയാക്കി തിരിച്ചു വന്നത്. പിന്നീട് പെട്ടെന്ന് ഗൾഫിലേക്ക് പറന്നപ്പോൾ നന്ദിതയുടെ മനസ്സിൽ ശൂന്യത പടർന്നു . വീട്ടുകാരുടെ ശക്തമായ എതിർപ്പുകളും അച്ചായന്റെ യാത്രയും നന്ദിതയെ കടുത്ത വിഷാദത്തിലാഴ്ത്തി .
അവർ തമ്മിലുള്ള ഈ കനത്ത അടുപ്പവും കുടുംബത്തിന്റെ കടുത്ത ജാതി-മത എതിർപ്പുകളും കാരണം നന്ദിത പഠനശേഷം വയനാട്ടിലെ സ്വന്തം വീടുവിട്ട് ഇളയമ്മയുടെ വീട്ടിലേക്ക് താമസം മാറി. അവിടെ വെച്ചായിരുന്നു നന്ദിത അജിത്ത് എന്ന വയനാട്ടുകാരനായ ചെറുപ്പക്കാരനെ അവിചാരിതമായി പരിചയപ്പെടുന്നത്.
പത്താംക്ലാസ്സ് പരിമിതികളെ വെല്ലുന്ന അജിത്തിന്റെ കാവ്യഹൃദയം
ശരിക്കും പറഞ്ഞാൽ, ഉയർന്ന അക്കാദമിക തലങ്ങളിൽ സഞ്ചരിച്ചിരുന്ന ഒരു ഗവേഷകയുടെ യാദൃച്ഛികമായ കണ്ടെത്തലായിരുന്നു അജിത്ത്. നന്ദിതയും അജിത്തും തമ്മിൽ വലിയ സാമൂഹികവും വിദ്യാഭ്യാസപരവുമായ അസമത്വങ്ങൾ നിലനിന്നിരുന്നു;
ഉയർന്ന വിദ്യാഭ്യാസമുള്ള അധ്യാപികയും ഗവേഷകയുമായിരുന്ന നന്ദിതയ്ക്ക് മുന്നിൽ സുൽത്താൻ ബത്തേരി സ്വദേശിയായ അജിത്ത് പത്താം ക്ലാസ്സ് വിദ്യാഭ്യാസം മാത്രമുള്ള ഒരു സാധാരണ കൂലിപ്പണിക്കാരനായിരുന്നു. എങ്കിലും മാതൃഭൂമി ആഴ്ചപ്പതിപ്പും കലാകൗമുദിയും നിരന്തരം വായിക്കുകയും, സ്വന്തമായി കഥകളും കവിതകളുമായി ജീവിതം തള്ളിനീക്കുകയും ചെയ്തിരുന്ന ആളായിരുന്നു അവൻ.
അവനിലെ ആ കൊച്ചു കവിതാമനസ്സും ലേശം സാഹിത്യബോധവും കണ്ടപ്പോഴാണ് നന്ദിത അജിത്തുമായി കൂടുതൽ അടുക്കാൻ തുടങ്ങിയത്. കേരളത്തിൽ മലയോര മേഖലകളിൽ വസിക്കുന്നവരിൽ എന്നും ഒരു നന്മ മുന്നിട്ട് നിന്നിരുന്നു . ആ നന്മ അജിത്തിലും നന്ദിതക്ക് അനുഭവപ്പെട്ടു .
അച്ചായനോടുള്ള പ്രതിഷേധവും അജിത്തുമായുള്ള വാശിവിവാഹവും
ഈ വിവാഹം നന്ദിതയുടെ പിടിവാശിക്കാരായ വീട്ടുകാരോടുള്ള വെറും വാശിയായിരുന്നോ, അതോ പ്രവാസലോകത്തിന്റെ ശൂന്യതയിലേക്ക് പറന്ന അച്ചായൻ കാമുകനോടുള്ള കടുത്ത പ്രതികാരമായിരുന്നോ എന്നത് ഇന്നും ഒരു നിഗൂഢതയായി അവശേഷിക്കുന്നു.
പക്ഷെ, അതൊരു വലിയ വാശി തന്നെയായിരുന്നു എന്ന് അവളുടെ കവിതാ സമാഹാരത്തിന്റെ മുഖവുരയിലും മാതാപിതാക്കളുടെ വെളിപ്പെടുത്തലുകളിലും സൂചനകളുണ്ട്. ഒരു കാര്യം തികച്ചും സത്യമാണ്—അജിത്തിനെ കണ്ടുമുട്ടുന്നത് വരെ നന്ദിത തന്റെ പ്രിയപ്പെട്ട അച്ചായന് നീണ്ട കത്തുകളും പ്രണയലേഖനങ്ങളും കവിതകളും എയർ മെയിൽ വഴിയും പ്രണയശബ്ദങ്ങൾ റെക്കോർഡ് ചെയ്ത സിഡികളിലാക്കി കൊറിയർ വഴിയും ദുബായിലേക്ക് നിരന്തരം അയച്ചുകൊണ്ടിരുന്നു.
എന്നാൽ അജിത്തുമായുള്ള വിവാഹം നടന്ന നിമിഷം മുതൽ, അച്ചായനുമായുള്ള ആ പഴയ പ്രണയബന്ധത്തിന്റെ എല്ലാ ആശയവിനിമയങ്ങളും പൂർണ്ണമായും നിലച്ചു. അജിത്തിനും നന്ദിതക്കും ഇടയിൽ യഥാർത്ഥ പ്രണയമുണ്ടായിരുന്നോ എന്ന് വിശ്വസിക്കാൻ പോലും തനിക്ക് കഴിഞ്ഞിരുന്നില്ലെന്ന് നന്ദിതയുടെ അമ്മ പ്രഭാവതി മേനോൻ പിന്നീട് വേദനയോടെ ഓർക്കുന്നുണ്ട്. എങ്കിലും, അജിത്ത് നന്നായി എഴുതുകയും വായിക്കുകയും ചെയ്തിരുന്ന ഒരു മാന്യവ്യക്തിയായിരുന്നു.
സ്പെഷ്യൽ മാര്യേജ് ആക്റ്റും ബത്തേരിയിലെ മംഗല്യങ്ങളും
ഒരു വർഷ കാലയളവിനുള്ളിൽ മൂന്ന് തവണയാണ് നന്ദിതയുടെയും അജിത്തിന്റെയും വിവാഹച്ചടങ്ങുകൾ നടന്നത്. വീട്ടുകാരറിയാതെ ഒരു കുടുംബസുഹൃത്തിന്റെ സാന്നിധ്യത്തിൽ ആദ്യ വിവാഹം നടത്തിയെങ്കിലും അതിന് നിയമസാധുതയില്ലാത്തതിനാൽ പിന്നീട് സുൽത്താൻ ബത്തേരി സബ് രജിസ്ട്രാർ ഓഫീസിൽ വെച്ച് സ്പെഷ്യൽ മാര്യേജ് ആക്ട് പ്രകാരം അവർ വിവാഹം രജിസ്റ്റർ ചെയ്തു.
തുടർന്ന് അജിത്തിന്റെ ബന്ധുക്കളുടെ സാന്നിധ്യത്തിൽ ബത്തേരി ശ്രീ ഗണപതി ക്ഷേത്രത്തിൽ വെച്ചായിരുന്നു മൂന്നാമത്തെ വിവാഹം നടന്നത്. അജിത്ത് വാങ്ങി നൽകിയ പട്ടുവസ്ത്രങ്ങളും ആഭരണങ്ങളും അണിഞ്ഞ് സന്തോഷവതിയായാണ് അവൾ കതിർമണ്ഡപത്തിൽ എത്തിയത്. അന്നു അവളുടെ മുഖത്ത് രാജ്യം വെട്ടിപ്പിടിച്ച ഒരു പടനായകന്റെ വിജയഭാവമായിരുന്നു നിഴലിച്ചിരുന്നത്.
ദാമ്പത്യജീവിതവും അനുബന്ധ വിശേഷങ്ങളും
'അമ്മു' മോഹവും അജിത്തിന്റെ നിസ്സംഗതയും
വിവാഹത്തിനു ശേഷം കുട്ടികൾ ഉണ്ടാകാതിരുന്നത് നന്ദിതയെ മാനസികമായി കൂടുതൽ സങ്കടപ്പെടുത്തിയിരുന്നു. 'അമ്മു' എന്ന് പേരിട്ടൊരു കുഞ്ഞു വേണമെന്ന അതിയായ ആഗ്രഹം അവൾ ഉള്ളിൽ താലോലിച്ചിരുന്നുവെങ്കിലും, ആ കുട്ടിയെ നൽകാൻ അജിത്ത് തയ്യാറായിരുന്നില്ല.
കാരണം, നന്ദിതയുടെ മനസ്സ് നിറയെ അച്ചായൻ ആണെന്നുള്ള കഠിനമായ തിരിച്ചറിവ് വിവാഹത്തിന്റെ ആദ്യ നാളുകൾ മുതൽ അജിത്തിനുണ്ടായിരുന്നു. അതുകൊണ്ടുതന്നെ, നന്ദിതയുടെ കവയിത്രിയായ ജീവിതത്തിൽ താനൊരു വെറും താൽക്കാലിക കൂട്ടുകാരൻ മാത്രമാണെന്ന വേദന അദ്ദേഹത്തെ എപ്പോഴും അലട്ടിയിരുന്നു.
രസകരമായ വസ്തുത, അജിത്തിനെ കണ്ടുമുട്ടിയതിനു ശേഷം നന്ദിത തന്റെ ഡയറിയിൽ കവിതകൾ എഴുതുന്നത് പൂർണ്ണമായും അവസാനിപ്പിച്ചു എന്നാണ് കരുതപ്പെടുന്നത്. തന്റെ ഉള്ളിലെ പ്രണയവും ചിന്തകളും കവിതകളിൽ നിന്ന് നീണ്ട കത്തുകളിലേക്ക് അവർ വഴിതിരിച്ചുവിട്ടു.
ഗേറ്റിലെ നിശ്ശബ്ദ കാത്തിരിപ്പുകളും അപമാനങ്ങളും
ദാമ്പത്യജീവിതത്തിനിടയിൽ മാതാപിതാക്കളുടെ താല്പര്യപ്രകാരം ഒരിക്കൽ നന്ദിത അജിത്തിനൊപ്പം സ്വന്തം വീട്ടിലേക്ക് പോയി. സീമന്തരേഖയിൽ സിന്ദൂരവുമണിഞ്ഞ് സന്തോഷവതിയായി ബൈക്കിലിരുന്ന നന്ദിതയെ അജിത് ഗേറ്റുവരെ കൊണ്ടാക്കി.
വീട്ടിലേക്ക് ക്ഷണിക്കപ്പെടാതിരുന്നതിനാൽ അജിത് ഗേറ്റിൽ കാത്തുനിന്നു. തന്റെ ഭർത്താവ് അപമാനിക്കപ്പെടുന്നത് കണ്ട് വേദനിച്ച നന്ദിത പിന്നീട് ഒരിക്കലും അജിത്തിനൊപ്പം സ്വന്തം വീട്ടിലേക്ക് പോയില്ല; പകരം അവൾ ഒറ്റയ്ക്കായിരുന്നു പിന്നീട് വീട്ടിലേക്ക് പോയിരുന്നത്.
മുംബൈയിലെ ഒറ്റമുറിയിലെ നിശ്ശബ്ദ വാസം
വിവാഹം കഴിഞ്ഞിട്ടും അജിത്തുമായി മുംബൈയിൽ ജീവിച്ച ആ ഇടുങ്ങിയ ഒറ്റമുറി ഫ്ലാറ്റിലെ ഏകാന്തതയെയും വിങ്ങുന്ന വീർപ്പുമുട്ടലിനെയും കുറിച്ചുള്ള വിവരങ്ങൾ പിൽക്കാലത്ത് മറ്റുള്ളവരിൽ നിന്നും സുഹൃത്തുക്കളിൽ നിന്നും ശേഖരിച്ചവ മാത്രമാണ്.
ആ കോൺക്രീറ്റ് കാടുകളുടെ വന്യതയിൽ, ഒരുപാട് മോഹങ്ങളോടെ എത്തിയ ആ കൊച്ചു മുറിക്കുള്ളിൽ അവർക്കിടയിൽ യഥാർത്ഥത്തിൽ എന്താണ് സംഭവിച്ചതെന്നും, അവരുടെ ഹൃദയങ്ങളിൽ പ്രണയവും വിരഹവും എത്രത്തോളം വിങ്ങലുകൾ തീർത്തുവെന്നും ഉള്ള യഥാർത്ഥ വേദനകൾ നന്ദിതയ്ക്കും അജിത്തിനും മാത്രം അറിയാവുന്ന രഹസ്യങ്ങളാണ്.
എങ്കിലും, അജിത്തിന്റെ വാക്കുകൾ പ്രകാരം അവർ തമ്മിൽ ഒരിക്കൽപ്പോലും ജീവിതത്തിൽ വഴക്കുണ്ടായിരുന്നില്ല എന്നതും, തന്റെ പരിമിതികളെ തിരിച്ചറിഞ്ഞ് എന്നും കൂടെ നിന്ന ഉത്തമയായ ഒരു പങ്കാളിയായിരുന്നു നന്ദിത എന്നതും മറ്റൊരു യാഥാർത്ഥ്യമാണ്.
വിവാഹത്തിന്റെ ആദ്യരാത്രിയിൽ തന്നെ നന്ദിത തന്റെ മനസ്സിലുള്ള കനൽ പോലുള്ള അച്ചായൻ പ്രണയത്തെക്കുറിച്ച് അജിത്തിനോട് തുറന്നുപറഞ്ഞിരുന്നു. അജിത് എന്ന മാന്യനായ വ്യക്തി നന്ദിതയുടെ വാക്കുകൾ കേട്ട് ഒരു നിമിഷം മാനസികമായി പൂർണ്ണമായും തകർന്നുപോയി എങ്കിലും അവളുടെ ആത്മാർത്ഥതയെ ബഹുമാനിച്ചുകൊണ്ട്, അവൾക്ക് ഒറ്റയ്ക്ക് ജീവിക്കുവാനും പറ്റുമെങ്കിൽ പഴയ പ്രണയം സ്വന്തമാക്കാനുമുള്ള അനുമതി അദ്ദേഹം നൽകുകയാണുണ്ടായത്.
ദിനേഷ് ബീഡിയും ദാദറിലെ യാത്രയയപ്പും അവസാന ചുംബനവും
മരണത്തിന് നാളുകൾക്ക് മുൻപ് നന്ദിത അജിത്തിനെ കാണുവാനായി മുംബൈയിലേക്ക് പോയിരുന്നു. അജിത്ത് സിഗരറ്റ് വലിക്കുന്നത് നന്ദിതയ്ക്ക് ഒട്ടും ഇഷ്ടമല്ലാതിരുന്നിട്ട് കൂടി, നാട്ടിൽ നിന്നും അവൻ ഏറെ കൊതിക്കുന്ന ദിനേശ് ബീഡിയും മുത്താരം പൊടിയുമൊക്കെ അവൾ സ്നേഹത്തോടെ കൊണ്ടുപോയിരുന്നു.
ആ സമാഗമം ഒരു വലിയ ആഘോഷമാക്കി മാറ്റുവാനായിരുന്നു അവൾ മുംബൈയിലെത്തിയത്. അവിടെ വെച്ച് അജിത് അവൾക്കായി ദാദറിലെ ഏറ്റവും നല്ല ബുട്ടീക്കിൽ നിന്നും വടക്കേ ഇന്ത്യൻ ശൈലിയിലുള്ള സുന്ദരമായൊരു ചുരിദാർ വാങ്ങി നൽകി. എന്നാൽ അതിലെ ദുപ്പട്ട നന്ദിതയ്ക്ക് അത്ര കണ്ട് ഇഷ്ടമാകാതിരുന്നതിനാൽ അവൾ ബാന്ദ്രയിൽ നിന്നുമാണ് അതിന് ചേരുന്ന മറ്റൊരു ദുപ്പട്ട വാങ്ങിയത്.
ഒടുവിൽ രണ്ടാഴ്ചയോളം അതീവ സന്തോഷകരമായ ആ ദിവസങ്ങൾക്ക് ശേഷം ദാദർ റെയിൽവേ സ്റ്റേഷനിൽ നിന്നും നന്ദിതയെ യാത്രയയക്കുമ്പോൾ ആദ്യമായി അവൾക്കൊരു യാത്രാചുംബനം നൽകാൻ അജിത് തയ്യാറായി. എന്നാൽ ആ ചുംബനം തങ്ങൾക്കിടയിലെ അവസാനത്തെ ചുംബനമായിരിക്കുമെന്ന് അജിത് അറിഞ്ഞിരുന്നില്ല.
പിന്നീട് നാട്ടിൽ മടങ്ങിയെത്തിയ നന്ദിത തന്റെ ജീവിതം അവസാനിപ്പിക്കാൻ തിരഞ്ഞെടുത്തത് അജിത് മുംബൈ ദാദർ ബൂട്ടീക്കിൽ നിന്നും വാങ്ങി നൽകിയ ചുരിദാറിന്റെ ബാന്ദ്രയിൽ നിന്നും വാങ്ങിയ ആ ഷോളിലായിരുന്നു എന്നത് വിധിയുടെ കഠിനമായ വൈപരീത്യമായി അവശേഷിക്കുന്നു. എങ്കിലും, ഈ വിവരങ്ങളെല്ലാം പിൽക്കാലത്ത് മറ്റുള്ളവരിൽ നിന്നും സുഹൃത്തുക്കളിൽ നിന്നും ശേഖരിച്ചവ മാത്രമാണ്.
ഡയറിക്കുറിപ്പുകളുടെ പ്രസിദ്ധീകരണവും എൻഡോവ്മെന്റും
നന്ദിതയുടെ മരണശേഷം അവളുടെ ഡയറിക്കുറിപ്പുകളും ലേഖനങ്ങളും ഒരു പുസ്തകമാക്കി മാറ്റുവാൻ സുഹൃത്തുക്കൾ ആവശ്യപ്പെട്ടിരുന്നുവെങ്കിലും അജിത് അതിന് സമ്മതിച്ചില്ല. തന്റെ പ്രിയതമയുടെ സ്വകാര്യമായ നൊമ്പരങ്ങൾ വെറുമൊരു സാഹിത്യക്കച്ചവടമായി മാറുവാൻ അദ്ദേഹം ആഗ്രഹിച്ചതുമില്ല.
എന്നാൽ നന്ദിതയുടെ കവിതകളിൽ നിന്നും ലഭിക്കുന്ന വരുമാനം മുഴുവൻ അവളുടെ കോളേജിൽ അവളുടെ തന്നെ പേരിൽ ഒരു എൻഡോവ്മെന്റ് ഏർപ്പെടുത്താൻ അജിത് തീരുമാനിക്കുകയാണുണ്ടായത്. നന്ദിതയുടെ അപ്രതീക്ഷിത വിയോഗത്തിന് ശേഷം അവളുടെ അമ്മ വഴിയാണ് ആ സ്വകാര്യ ഡയറി അയൽവാസിയായ ലത പി.ജി. മുട്ടിലിന് വായിക്കാൻ ലഭിക്കുന്നത്.
ലത ആ ഡയറി ആത്മാർത്ഥമായി വായിച്ചപ്പോൾ അതിലെ കവിതകളിലെ തീക്ഷ്ണമായ ആത്മാംശവും വേദനയും തിരിച്ചറിഞ്ഞു. ഈ കവിതകൾ ലോകത്തിന് മുന്നിലെത്തിക്കേണ്ടതുണ്ടെന്ന് മനസ്സിലാക്കിയ ലത, നന്ദിതയുടെ വരികൾ പുസ്തകമാക്കുവാൻ അജിത്തിനെ ബോധ്യപ്പെടുത്തുകയും അതിനായുള്ള അനുമതി വാങ്ങുകയുമായിരുന്നു.
മൗനത്തിന്റെ രണ്ട് തീരങ്ങൾ: മുംബൈയും കറാമയും
വിവാഹത്തിനും മുൻപ് മായാത്ത അച്ചായൻ മുദ്രകൾ
അച്ചായനുമായുള്ള ആ കഠിനമായ വേർപിരിയലും വിടവും നന്ദിതയുടെ ജീവിതത്തിൽ ഒട്ടേറെ അഗാധമായ മാറ്റങ്ങൾ സമ്മാനിച്ചിരുന്നു. തങ്ങൾ അത്രമേൽ സ്നേഹിച്ച അച്ചായനെ നഷ്ടമായപ്പോൾ, വേറെ ഒരാളെ വിവാഹം കഴിച്ചാൽ ആ പഴയ ഓർമ്മകളെല്ലാം മറക്കാൻ സാധിക്കുമെന്നാണ് അവൾ ആദ്യം കരുതിയത്.
അജിത്തുമായുള്ള വിവാഹത്തിലൂടെ അച്ചായന്റെ ഓർമ്മകളിൽ നിന്നും വിരഹത്തിൽ നിന്നും രക്ഷപ്പെടാമെന്ന് അവൾ വിശ്വസിച്ചു. എന്നാൽ, വിവാഹത്തിനു ശേഷമാണ് അവൾക്ക് യാഥാർത്ഥ്യത്തിന്റെ കഠിനമായ നോവ് ബോധ്യപ്പെട്ടത്.
മറ്റൊരു ജീവിതത്തിലേക്ക് കടന്നാലും സ്വന്തം മനസ്സിനെയും ഓർമ്മകളെയും പരാജയപ്പെടുത്താൻ കഴിയില്ലെന്നും, അച്ചായനോടുള്ള അവളുടെ പ്രണയം കൂടുതൽ ആഴത്തിൽ ഹൃദയത്തിൽ നിലയുറപ്പിച്ചിരിക്കുകയാണെന്നും അവൾ തിരിച്ചറിഞ്ഞു. ഈ വിങ്ങുന്ന യാഥാർത്ഥ്യം അവൾ പിന്നീട് തന്റെ 'തടവുകാരി' എന്ന കാവ്യരചനയിലൂടെ ഇപ്രകാരം രേഖപ്പെടുത്തുന്നുണ്ട്:
"നിന്റെ പുഞ്ചിരിയിൽ എന്റെ കണ്ണീരുറയുന്നതുംനിന്റെ നിർവ്വികാരതയിൽ ഞാൻ തളരുന്നതുംഎന്റെ അറിവോടു കൂടിത്തന്നെയായിരുന്നു.എനിക്കു രക്ഷപ്പെടണമെന്നുണ്ടായിരുന്നുപക്ഷെ.........ഞാൻ തടവുകാരിയായിരുന്നു.എന്റെ ചിന്തകളുടെ."
അച്ചായനുമായുള്ള വിടവ് വിവാഹം കഴിച്ചാൽ മാറുമെന്ന് കരുതിയെങ്കിലും, ആ മുറിവുകൾക്ക് ആഴമേറുകയാണ് ചെയ്തത്. അങ്ങകലെ ദുബായിലെ കറാമയിൽ അച്ചായനും ഇവിടെ മുംബൈയിലും പിന്നീട് വയനാട്ടിലുമായി നന്ദിതയും മൗനത്തിന്റെ രണ്ട് തീരങ്ങളിലിരുന്ന് പരസ്പരം വിങ്ങിപ്പുകയുകയായിരുന്നു.
ഈ വേളകളിലാണ് അച്ചായൻ തന്റെ സഹോദരിയുടെ അർബുദ രോഗത്തിന്റെ ചികിത്സയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട കടുത്ത ആശങ്കകളിലേക്ക് വീണുപോകുന്നതും നന്ദിത അതറിയാതെ കടുത്ത ഏകാന്തതയിൽ എരിഞ്ഞുതീർന്നതുമെല്ലാം.
അജിത്തുമായുള്ള വിവാഹശേഷം, അച്ചായനായ പ്രിയസുഹൃത്ത് പിന്നീട് ഒരിക്കലും നന്ദിതയെ വിളിക്കുകയോ അവളുടെ ജീവിതത്തിലേക്ക് നിഴൽ വീഴ്ത്താൻ ശ്രമിക്കുകയോ ചെയ്തിരുന്നില്ല. നന്ദിത ഭൂമിയുടെ ഏതെങ്കിലും ഒരു കോണിൽ, അവളെ ജീവന് തുല്യം സ്നേഹിക്കുന്ന നല്ലൊരു മനുഷ്യനോടൊപ്പം എക്കാലവും സമാധാനത്തോടെയും സന്തോഷത്തോടെയും ജീവിക്കട്ടെ എന്ന് കരുതി തന്നെയാണ് അദ്ദേഹം അങ്ങനെയൊരു കഠിനമായ തീരുമാനം കൈക്കൊണ്ടത്.
അവന്റെ ഇതുവരെയുള്ള സവിശേഷമായ വ്യക്തിത്വത്തിൽ നിന്നും സ്നേഹത്തിന്റെ ആ ആഴം നമുക്ക് എളുപ്പത്തിൽ മനസ്സിലാക്കാവുന്നതാണ്. എപ്പോഴും ഒരു കുഞ്ഞു ചിരിയോടെ മാത്രം മറ്റുള്ളവരുടെ മുന്നിൽ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടിരുന്ന ആ പ്രസന്നനായ മനുഷ്യൻ തന്റെ പ്രാണനായിരുന്ന നന്ദിതയ്ക്ക് എന്നും നല്ലതുവരട്ടെ എന്ന് മാത്രമാണ് ചിന്തിച്ചിട്ടുള്ളത്.
അവളുടെ പുതിയ ദാമ്പത്യജീവിതത്തിന് തന്റെ സാന്നിധ്യം കൊണ്ട് യാതൊരുവിധ കോട്ടവും തട്ടരുത് എന്ന ആത്മാർത്ഥമായ ആഗ്രഹം കൊണ്ടായിരുന്നു അവൻ ആ കഠിനമായ മൗനം സ്വീകരിച്ചത്. എങ്കിലും, മനസ്സിൽ താലോലിച്ച പ്രണയത്തിന്റെ തകർച്ച അവനെ കടുത്ത മാനസിക സമ്മർദ്ദത്തിലാക്കിയിരുന്നു.
എങ്കിലും ആ വേദനകളെല്ലാം ഉള്ളിലൊതുക്കി അവൻ ദുബായിലെ കരാമയിലുള്ള തന്റെ ജോലിയിൽ കൂടുതൽ ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിക്കുവാൻ തുടങ്ങി. അവർക്കിടയിൽ പിന്നീട് യാതൊരു ആശയവിനിമയവും നടന്നിരുന്നില്ല.
പ്രതീക്ഷ നൽകിയ ആ ഫോൺ വിളിയും ഞായറാഴ്ചത്തെ വാക്കും
കറാമ സെന്ററിൽ നിന്നുമെത്തിയ പ്രതീക്ഷാ മന്ത്രങ്ങൾ
മുംബൈയിൽ അജിത്തുമായി സമരസപ്പെട്ടു ജീവിക്കാൻ സാധിക്കില്ല എന്ന് പൂർണ്ണമായി മനസ്സിലാക്കിയ നന്ദിത ഒടുവിൽ ദുബായിലുള്ള തന്റെ അച്ചായൻ സുഹൃത്തിനെ ബന്ധപ്പെട്ടു. മുൻപെങ്ങോ അയച്ച എയർമെയിലിൽ കൊടുത്തിരുന്ന ലാൻഡ്ലൈൻ നമ്പറിലേക്ക് അവൾ വിളിച്ചു.
കഠിനമായ വേദനകളുടെയും പ്രതിസന്ധികളുടെയും നടുവിലായിരുന്നിട്ടും അവളുടെ ശബ്ദം വീണ്ടും കേട്ടപ്പോൾ അവന്റെ മനസ്സ് ഉരുകി. എന്നാൽ പെങ്ങളുടെ അടിയന്തര ചികിത്സയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട തിരക്കുകളിൽ ആയിരുന്നതിനാൽ അപ്പോൾ അവന് കൂടുതൽ സംസാക്കാൻ കഴിഞ്ഞില്ല. അവൻ അവളോട് പറഞ്ഞു: "ഞായറാഴ്ച രാത്രി ഞാൻ നിന്നെ ലാൻഡ്ലൈനിലേക്ക് വിശദമായി വിളിക്കാം, നമുക്ക് എല്ലാം സംസാരിക്കാം."
നന്ദിത നെയ്ത പുതിയൊരു ജീവപ്രതീക്ഷ
ഈ കോൾ നന്ദിതയ്ക്ക് പുതിയൊരു ജീവിതപ്രതീക്ഷയായിരുന്നു. തന്റെ വിവാഹത്തെക്കുറിച്ചും, വിവാഹാനന്തരമുള്ള മാനസിക സംഘർഷങ്ങളെക്കുറിച്ചും, മുംബൈയിലെ ഒറ്റമുറി ജീവിതം കഴിഞ്ഞ് താൻ തിരിച്ചെത്തിയതിനെക്കുറിച്ചും എല്ലാം അവളോട് തുറന്നുപറഞ്ഞ് അവന്റെ കൈകൾ വീണ്ടും പിടിക്കുവാനായിരുന്നു നന്ദിത ആ ഫോൺ കോൾ കൊണ്ട് ഉദ്ദേശിച്ചിരുന്നതെന്ന് കരുതപ്പെടുന്നു.
എന്നാൽ നിർഭാഗ്യവശാൽ അവന് ആ ഞായറാഴ്ച രാത്രി നന്ദിതയെ വിളിക്കുവാൻ സാധിച്ചില്ല. പെങ്ങളുടെ ആരോഗ്യസ്ഥിതി പെട്ടെന്ന് വഷളായതിനെ തുടർന്ന് അവന് നാട്ടിലേക്ക് പെട്ടെന്ന് പോകേണ്ടി വരികയായിരുന്നു.
തനിക്ക് അന്ന് രാത്രി അവളെ വിളിക്കാൻ സാധിച്ചില്ല എന്ന കഠിനമായ യാഥാർത്ഥ്യം അവൻ ഇന്നും കുറ്റബോധത്തോടെ സമ്മതിക്കുന്നുണ്ട്. എന്നാൽ, അന്ന് രാത്രി അവളോട് എന്താണ് സംസാരിക്കാൻ ഉദ്ദേശിച്ചിരുന്നത് എന്ന ചോദ്യത്തിന് മുന്നിൽ അവൻ എന്നും നിശബ്ദനാണ്.
പ്രവാസത്തിന്റെ ഏകാന്തതയിൽ എരിഞ്ഞുതീർന്ന അവളുടെ ഹൃദയത്തെ വെറുതെ ഒന്ന് ആശ്വസിപ്പിക്കാൻ വേണ്ടി മാത്രമായിരുന്നോ അവൻ അന്ന് വിളിക്കാമെന്ന് ഏറ്റത്, അതോ ആ പഴയ പ്രണയത്തെ വീണ്ടും നെഞ്ചോട് ചേർക്കാൻ അവൻ കൊതിച്ചിരുന്നോ എന്ന ചോദ്യം ഇന്നും ഒരു വലിയ നിഗൂഢതയായി തുടരുന്നു.
ഇന്നേവരെ ആരോടും അവൻ അത് തുറന്നു പറഞ്ഞിട്ടില്ല. മറുപടിയായി, ഉള്ളിൽ വിങ്ങുന്ന വേദന കടിച്ചമർത്തിക്കൊണ്ടുള്ള ദൈന്യതയാർന്ന ഒരു നേർത്ത ചിരി മാത്രമാണ് അവന്റെ മുഖത്ത് ഇന്നും കാണുവാൻ സാധിക്കുന്നത്.
ആ കറുത്ത രാത്രിയും അമ്മയോടുള്ള വാക്കും ആത്മഹത്യയും
അച്ഛൻ വാങ്ങി നൽകിയ വസ്ത്രവും ഫോണരികിലെ കാത്തിരിപ്പും
1999 ജനുവരി 17-ന്റെ ആ കറുത്ത ഞായറാഴ്ച രാത്രി വയനാട്ടിലെ ആ കൊച്ചുവീടിനെ മൂടിയത് വിങ്ങുന്ന മരണത്തിന്റെ ശാന്തതയായിരുന്നു. മുംബൈയിൽ നിന്നും മടങ്ങിയെത്തിയ അവൾ അച്ഛൻ ശ്രീധരമേനോനോട് ഒരു പുതിയ വസ്ത്രം വാങ്ങിത്തരാൻ ആവശ്യപ്പെടുകയും അദ്ദേഹം ഏറെ സ്നേഹത്തോടെ അത് വാങ്ങി നൽകുകയും ചെയ്തിരുന്നു.
അങ്ങേ തലയ്ക്കൽ തനിക്ക് പ്രതീക്ഷയുടെ ഒരു തരി വെളിച്ചം സമ്മാനിച്ച ആ അച്ചായൻ കാമുകന്റെ ശബ്ദം കേൾക്കാൻ, അച്ഛൻ വാങ്ങി നൽകിയ പുതിയ വസ്ത്രവുമണിഞ്ഞുകൊണ്ട് അവൾ കാത്തിരുന്നു. മുറിയിലെ ലാൻഡ്ലൈൻ ഫോണിനരികിലിരുന്ന് അവൾ അമ്മ പ്രഭാവതിയോട് മന്ത്രിച്ചു: 'അമ്മേ ഒരു ഫോൺ വരും. ഞാൻ തന്നെ അറ്റൻഡ് ചെയ്തുകൊള്ളാം.'. തന്റെ അച്ഛന്റെയോ അമ്മയുടെയോ ശബ്ദം കേട്ട് അവൻ പേടിച്ച് ഫോൺ കട്ട് ചെയ്തു പോകരുതെന്ന ആകുലതയോടെയായിരുന്നു അവൾ അത് പറഞ്ഞത്.
"ഞാൻ പോയി മരിച്ചിട്ടു വരാം" എന്ന ലളിത ചിന്താശകലം
അമ്മയെന്ന കൂട്ടുകാരിയുടെ ഹൃദയത്തിൽ മകളുടെ ആ വാക്കുകൾ ഇന്നും ഒരു കനലായി എരിയുന്നുണ്ട്. രാത്രി വൈകിയിട്ടും ഫോൺ ബെല്ലടിച്ചതേയില്ല. മറുതീരത്ത് കാമുകൻ വിവശനായി നാട്ടിലേക്ക് ഓടുകയായിരുന്നു. എന്നാൽ കിലോമീറ്ററുകൾക്കപ്പുറം വയനാടൻ മൂടൽമഞ്ഞിൽ അവൾ വിരഹത്തിന്റെ ഏകാന്തതയിൽ എരിഞ്ഞുതീരുകയായിരുന്നു.
പക്ഷെ മരണം എന്നത് ഒരു മഹത്തായ പ്രണയമായി നന്ദിത കണ്ടപ്പോൾ, നമ്മൾ സാധാരണയായി "ഞാൻ പോയി കുളിച്ചിട്ടു വരാം," "ഞാൻ പോയി കഴിച്ചിട്ട് വരാം," അല്ലെങ്കിൽ "ഞാൻ പോയി ഉറങ്ങിയിട്ടുവരാം" എന്നൊക്കെ വളരെ ലളിതമായി പറയുന്നതുപോലെ, "ഞാൻ പോയി മരിച്ചിട്ടു വരാം" എന്നൊരു നിമിഷത്തിന്റെ ബുദ്ധിയിലാണ് അന്ന് രാത്രി അവൾ ആ അന്തിമ തീരുമാനം കൈക്കൊണ്ടത്.
അർദ്ധരാത്രി കഴിഞ്ഞിട്ടും മുറിയിലെ വെളിച്ചം അണയാത്തതുകണ്ട് ഭയത്തോടെ മുകളിലേക്ക് നടന്ന പ്രഭാവതി കണ്ടത് തന്റെ പ്രാണനായ മകൾ, രണ്ട് മുഴം നീളമുള്ള ചുരിദാർ ഷോളിൽ കോണിപ്പടിയിൽ തൂങ്ങിമരിച്ചു കിടക്കുന്നതായിരുന്നു. ആ നിമിഷത്തിൽ ആ അമ്മയുടെ ഉള്ളിൽ നിന്നും ഉയർന്ന നിലവിളി ഇന്നും ആ മലനിരകളിൽ പ്രതിധ്വനിക്കുന്നുണ്ട്.
ഒരു അമ്മയ്ക്ക് സഹിക്കാവുന്നതിലും അപ്പുറമായിരുന്നു ആ കാഴ്ച. അച്ഛൻ വാങ്ങിക്കൊടുത്ത പുതിയ വസ്ത്രവുമണിഞ്ഞു, പ്രാണന്റെ ശബ്ദം കേൾക്കാൻ കൊതിച്ചു കാത്തിരുന്ന മകളുടെ തണുത്തുറഞ്ഞ ശരീരം നെഞ്ചോട് ചേർത്തുപിടിച്ച് പ്രഭാവതി അലമുറയിട്ടു.
മകൾ തന്റെ വേദനകളെല്ലാം ഡയറി താളുകളിൽ ഒളിപ്പിച്ചു വെച്ചപ്പോൾ, ഒരു കൂട്ടുകാരിയായിരുന്നിട്ടും അവളുടെ ഉള്ളിലെ കനലിന്റെ ആഴം തിരിച്ചറിയാൻ തനിക്ക് കഴിഞ്ഞില്ലല്ലോ എന്ന കുറ്റബോധവും അമ്മയുടെ വേദനയെ കൂടുതൽ തീക്ഷ്ണമാക്കി. 'ഒരു ഫോൺ വരും, ഞാൻ തന്നെ അറ്റൻഡ് ചെയ്യാം' എന്ന അവളുടെ അവസാന വാക്കുകൾ പ്രഭാവതിയുടെ ഉറക്കം കെടുത്തിക്കൊണ്ട് ഇന്നും ഓരോ രാത്രിയിലും കാതുകളിൽ മുഴങ്ങുന്നു.
തന്റെ മകളെ ഒരുനോക്ക് മനസ്സിലാക്കാൻ വൈകിപ്പോയ മാതാപിതാക്കളുടെ വേദനയും നോവും ഇന്നും ആ വീട്ടിൽ തളംകെട്ടി നിൽക്കുന്നു. ഇന്ന് വയനാട്ടിലെ ആ കല്ലറയ്ക്കരികിൽ അമ്മ നട്ടുവളർത്തിയ പവിഴമല്ലിയുടെയും പാരിജാതത്തിന്റെയും കൊഴിഞ്ഞുവീഴുന്ന പൂക്കളിൽ ഇന്നും കാണാൻ സാധിക്കുന്നത് മകളെ ഓർത്ത് ഈ അമ്മ ഒഴുക്കുന്ന കണ്ണീരാണ്.
ദുരന്തവും അജിത്തിന്റെ ശേഷജീവിതവും
നമ്പറുകൾ ലോക്ക് ഇട്ട ഇരുമ്പ് പെട്ടിയും നഷ്ടപ്പെട്ട ഡയറിത്താപ്പുകളും
1999 ജനുവരി 17-ന് നന്ദിതയുടെ അപ്രതീക്ഷിത ആത്മഹത്യ അജിത്തിന്റെ ജീവിതത്തെ പൂർണ്ണമായി തകിടം മറിച്ചു. നന്ദിതയുടെ മരണശേഷം മറ്റുള്ളവരെപ്പോലെ രണ്ടാമതൊരു വിവാഹത്തിന് മുതിരാതെ, അവളുടെ ഓർമ്മകൾ തങ്ങിനിൽക്കുന്ന ആ വീട്ടിൽ അവളുടെ കത്തുകളും വിവാഹ ആൽബവും നെഞ്ചോട് ചേർത്ത് അജിത്ത് ഒതുങ്ങിക്കൂടി.
വർഷങ്ങളോളം ആരും അറിയാതെയായിരുന്നു അവർ കവിതയെഴുതിയിരുന്നതെന്ന്, ഒടുവിൽ സ്വന്തം ഭർത്താവായ അജിത്തിന് പോലും അറിയില്ലായിരുന്നു.
നന്ദിത രഹസ്യമാക്കി സൂക്ഷിച്ചിരുന്ന നമ്പറുകൾ ലോക്ക് ഇട്ട് ഭദ്രമാക്കപ്പെട്ട ഇരുമ്പുപെട്ടി കുത്തിപ്പൊളിച്ചതും, കണ്ടെടുക്കപ്പെട്ട ഡയറിയിലെ സുപ്രധാന താളുകൾ എടുത്തു വായിച്ചതും അജിത്ത് ആയിരുന്നു എന്നാണറിവ്. പക്ഷെ ആ ഡയറിയിലെ ചില സുപ്രധാന പേജുകൾ ചീന്തിയെടുക്കപ്പെട്ടത് എന്തിനെന്നത് അജിത്തിന് മാത്രം അറിയാവുന്ന രഹസ്യമായിരിക്കാം; എങ്കിലും അത് ഇപ്പോഴും ഒരു പിടി വേദനയായി അവശേഷിക്കുന്നുണ്ട്.
അജിത്തിന്റെ പരാജയപ്പെട്ട ആത്മഹത്യാശ്രമങ്ങളും തലച്ചോറിലെ വിരഹബാധ
ഒടുവിൽ കടുത്ത വിഷാദത്തിനൊടുവിൽ ഇലക്ട്രിക് ലൈനിൽ കടിച്ചുകൊണ്ട് അജിത്ത് ആത്മഹത്യയ്ക്ക് ശ്രമിച്ചുവെങ്കിലും അത് പരാജയപ്പെട്ടു. എന്നാൽ അതിന്റെ ആഘാതത്തിൽ തലച്ചോറിൽ രക്തം കട്ടപിടിച്ച് കടുത്ത ആരോഗ്യപ്രശ്നങ്ങളോടെയാണ് അദ്ദേഹം പിന്നീട് ജീവിച്ചുപോന്നത്.
നന്ദിതയോടുള്ള പ്രണയത്തിന്റെ സ്മരണയ്ക്കായി അജിത്ത് എഴുതിയ "പ്രണയത്തെ പ്രണയിച്ച പ്രണയം" എന്ന കവിതയിൽ പ്രിയതമയുടെ മരണത്തിലുള്ള അദ്ദേഹത്തിന്റെ അതിതീവ്രമായ വിലാപം നിഴലിക്കുന്നുണ്ട്:
"തണുത്തുറഞ്ഞ താഴ്വാരം തേടിപോയ നീ കൊണ്ടുപോയത് എന്റെ ജീവിതമാണ്കരിന്തിരി കത്തുന്ന നെയ്വിളക്കിലെ നാളം എന്റെ ആത്മാവിനെ ചുട്ടു പൊള്ളിക്കുന്നുജീവിതം നീ എടുത്തുപോയപ്പോള് എനിക്ക് നഷ്ടമായത് എന്റെ മനസ്സാണ്മൃതിയുടെ രണഭൂമികളില് വിലപിച്ച് ഇനി ഞാന് എന്റെ നഷ്ടങ്ങളെ ശ്വസിച്ചുറങ്ങാം..."
അജിത്തിനെക്കുറിച്ചുള്ള കൂടുതൽ വിവരങ്ങൾ പിന്നീട് അദ്ദേഹത്തിന്റെ സുഹൃത്തുക്കളിൽ നിന്നും നാട്ടുകാരിൽ നിന്നും വളരെ വേദനയോടെ ശേഖരിച്ചവയാണ്.
അജ്മാൻ കടപ്പുറത്ത് ഒഴുകിപ്പോയ കാവ്യഹൃദയം
അച്ചായന്റെ ഹൃദയത്തകർച്ചയും വിരഹക്കനലും
ഇруപത് വർഷങ്ങൾക്ക് മുൻപ് നടന്ന ആ ദാരുണമായ ദുരന്തത്തിന് ശേഷം മടക്കിമലയിലെ ആ വീട്ടിൽ കനത്ത നിശ്ശബ്ദത തളംകെട്ടി നിന്നു. നന്ദിതയുടെ ഈ ലോകത്തുനിന്നുള്ള വിടപറച്ചിൽ ദുബായിലെ കരാമയിലുള്ള അവളുടെ പ്രിയ സ്നേഹിതൻ അറിയുന്നത് വളരെ വൈകിയായിരുന്നു.
മരണവാർത്ത കേട്ട നിമിഷം അവൻ മാനസികമായി പാടെ തകർന്നുപോയി. സ്വന്തം പെങ്ങളുടെ അർബുദ രോഗത്തിന്റെ ചികിത്സയും കടുത്ത കുടുംബപ്രശ്നങ്ങളും കാരണം താൻ പ്രവാസം തിരഞ്ഞെടുത്തപ്പോൾ, അങ്ങേത്തലയ്ക്കൽ തന്റെ പ്രാണന്റെ ജീവൻ കരിന്തിരി കത്തി അമർന്നത് അവന് താങ്ങാവുന്നതിലും അപ്പുറമായിരുന്നു.
തന്റെ പതിനേഴാം വയസ്സിലെ തിരുവനന്തപുരം എൻട്രൻസ് പരീക്ഷാക്കാലം മുതൽ ഫാറൂഖ് കോളേജ് ജീവിതവും കടന്ന്, ഒടുവിൽ 1997-ൽ അജിത്തുമായുള്ള വിവാഹം വരെ നന്ദിത തന്റെ വിരലുകൾ കൊണ്ട് ഹൃദയത്തിൽ തൊട്ടെഴുതിയ ആയിരത്തോളം കത്തുകളും കവിതകളും പ്രണയലേഖനങ്ങളും അവൾ അയച്ചുനൽകിയ സിഡികളും എല്ലാം അവൻ ജീവനേക്കാൾ വിലമതിച്ച് തന്റെ കറാമയിലെ മുറിയിൽ സൂക്ഷിച്ചിരുന്നു.പ്രണയം കൊടുമ്പിരി കൊണ്ടിരുന്ന സമയത്തെ ആ അമൂല്യ കാവ്യശേഖരം പ്രിയപ്പെട്ടവളില്ലാത്ത ഈ ലോകത്ത് അവന് കനത്ത ഭാരമായി മാറി.
അജ്മാനിലെ ആളൊഴിഞ്ഞ മണൽപ്പരപ്പിലെ കാവ്യാഞ്ജലി
അവളെ നഷ്ടപ്പെട്ട നോവിലും ഓർമ്മകളുടെ ഭാരത്തിലും അവൻ നീറിപ്പുകഞ്ഞപ്പോൾ, കൂടെയുണ്ടായിരുന്ന സുഹൃത്തുക്കളുടെ ഉപദേശപ്രകാരമാണ് ഒടുവിൽ ആ കത്തുകൾ ഒഴുക്കിക്കളയാൻ അവൻ തീരുമാനിച്ചത്. പ്രിയപ്പെട്ടവളില്ലാത്ത ഈ ലോകത്ത് ആ കത്തുകൾ ഇനിയും കാത്തുസൂക്ഷിക്കുന്നത് അവന്റെ ഹൃദയം കൂടുതൽ പൊള്ളിക്കുമെന്നും, സ്വന്തം ജീവിതം മുന്നോട്ട് കൊണ്ടുപോകാൻ അത് തടസ്സമാകുമെന്നും അവന്റെ സുഹൃത്തുക്കൾ അവനെ സ്നേഹത്തോടെ ഉപദേശിച്ചു.
അങ്ങനെ, അവന്റെ കടുത്ത വിഷമം മനസ്സിലാക്കിയ തൃശൂർക്കാരനായ ഒരു സ്നേഹിതനും നിലമ്പൂരുകാരനായ മറ്റൊരു ചങ്ങാതിയും അവനൊപ്പം അജ്മാനിലേക്ക് ആശ്വാസത്തിന്റെ ഒരു ഡ്രൈവ് പോകാൻ തീരുമാനിക്കുകയായിരുന്നു. പ്രവാസത്തിന്റെ वന്യമായ ഏകാന്തതയിൽ നിന്നും അവനെ താൽക്കാലികമായി എങ്കിലും മാറ്റിയെടുക്കാൻ അവർ ആഗ്രഹിച്ചിരുന്നു.
അവർ മൂന്നുപേരും ഒരുമിച്ച് അജ്മാനിലെ ആളൊഴിഞ്ഞ ഒരു കടപ്പുറത്ത് ചെന്നിരുന്നു. ആരും കാണാതെ, തിരമാലകളുടെ ഇരമ്പൽ മാത്രം കേൾക്കുന്ന ആ ശാന്തമായ മണൽപ്പരപ്പിലിരുന്ന്, നന്ദിത അവന് ഓരോ വരിയിലും പ്രാണൻ പകർന്നു നൽകിയ ആ കത്തുകളും കവിതകളും സിഡികളും അവർ ഓരോന്നായി ആ നീലക്കടലിലേക്ക് ഒഴുക്കിവിട്ടു.
അജ്മാനിലെ തണുത്ത തിരമാലകൾ ആ കത്തുകളെ ഓരോന്നായി കടലിന്റെ ആഴങ്ങളിലേക്ക് ഏറ്റുവാങ്ങിയപ്പോൾ, ആ സുഹൃത്തുക്കൾ ഇരുവരും അവനെ തോളിൽ തൊട്ട് ആശ്വസിപ്പിച്ചു നിൽക്കുകയായിരുന്നു. യഥാർത്ഥത്തിൽ അവിടെ അലിഞ്ഞുപോയത് പ്രവാസത്തിന്റെ മണ്ണിൽ എന്നെന്നേക്കുമായി അലിഞ്ഞുപോയ ഒരു കാവ്യഹൃദയമായിരുന്നു.
എന്തിനാണ് ആ നല്ല കവിതകൾ കടലിൽ ഒഴുക്കിയത് എന്ന് ചോദിക്കുമ്പോൾ, അദ്ദേഹത്തിന്റെ കണ്ണുകൾ ഇന്നും ഈറനണിയാറുണ്ട്. തന്റെ വിവാഹം ഉറപ്പിച്ചതിനു ശേഷം മാത്രമാണ് മറ്റൊരു പെൺകുട്ടിയോട് കാട്ടുന്ന നീതിയല്ല എന്ന് കരുതി താൻ അവ കടലിൽ ഒഴുക്കിയത് എന്ന് അദ്ദേഹം വേദനയോടെ ഓർക്കുന്നു.
സാഹചര്യങ്ങളാണ് അവരെ രണ്ടുപേരെയും അകറ്റി നിർത്തിയത് എന്ന് അദ്ദേഹം ഇന്നും വിശ്വസിക്കുന്നു. ഇന്ന് നല്ലൊരു ഭാര്യയും മക്കളും കൂടെയുള്ളതുകൊണ്ട് ആ പഴയ വിങ്ങലുകൾ ഉള്ളിൽ കടിച്ചമർത്തി ജീവിക്കാൻ മാത്രമേ അദ്ദേഹത്തിന് സാധിക്കുന്നുള്ളൂ.
വേദനയോടെ വിടപറഞ്ഞ അച്ഛനും കാത്തിരിക്കുന്ന അമ്മയും
അച്ഛൻ ശ്രീധരമേനോന്റെ കുറ്റബോധവും ശാന്തമായ വിയോഗവും
നന്ദിതയുടെ മരണം അവളുടെ മാതാപിതാക്കളുടെ ജീവിതത്തിൽ വലിയൊരു ഇരുട്ടാണ് സമ്മാനിച്ചത്. പിടിവാശിക്കാരനെങ്കിലും തന്റെ മകളോട് അളവറ്റ സ്നേഹം ഉള്ളിലൊതുക്കിയിരുന്ന അച്ഛൻ ശ്രീധരമേനോൻ, നന്ദിതയുടെ വിയോഗത്തിന് ശേഷം കനത്ത പശ്ചാത്താപത്തിലും വല്ലാത്തൊരു കുറ്റബോധത്തിലുമായിരുന്നു ജീവിച്ചുപോന്നത്.
അവളുടെ ഉള്ളിലെ പ്രണയത്തിന്റെയോ വിയോഗചിന്തകളുടെയോ ആഴം ഒരു സുഹൃത്തായിരുന്നിട്ടും തിരിച്ചറിയാൻ തനിക്കായില്ലല്ലോ എന്ന നീറുന്ന വേദന അദ്ദേഹം മരണം വരെ വേട്ടയാടിക്കൊണ്ടിരുന്നു. നന്ദിത വിടപറഞ്ഞതിനു ശേഷം കനത്ത നോവോടെ ശേഷിച്ച ജീവിതം തള്ളിനീക്കിയ അദ്ദേഹം പിന്നീട് ഈ ലോകത്തോട് എന്നന്നേക്കുമായി വിടപറയുകയുണ്ടായി.
'പ്രശാന്തി'യിലെ പവിഴമല്ലി മണക്കുന്ന കാത്തിരിപ്പുകൾ
നന്ദിതയുടെ അമ്മ പ്രഭാവതി ഇപ്പോഴും വയനാട് ജില്ലയിലെ മടക്കിമലയിലുള്ള സ്വന്തം തറവാട്ടു വീടായ 'പ്രശാന്തി'യിൽ തന്നെയാണ് തന്റെ മകളുടെ ഓർമ്മകളുമായി കഴിയുന്നത്. നന്ദിത മയങ്ങുന്ന മടക്കിമലയിലെ ആ മൺതരികൾക്കരികിൽ അമ്മ നട്ടുവളർത്തിയ പവിഴമല്ലിയുടെയും പാരിജാതത്തിന്റെയും തണലിൽ മകൾക്കായി ഇപ്പോഴും കണ്ണ് നിറച്ച്, ഉള്ളിൽ അവളുടെ വരികളും അവസാന വാക്കുകളും കാതോർത്ത് കാത്തിരിക്കുന്നത് ഈ നിസ്സഹായയായ അമ്മയാണ്.
സഹോദരൻ ഗോപാലകൃഷ്ണന്റെ സാഹിത്യസപര്യ
സർക്കാർ ജോലി ഉപേക്ഷിച്ച സഹോദരൻ
നന്ദിതയുടെ ഏക ഇളയ സഹോദരനായിരുന്നു ഗോപാലകൃഷ്ണൻ. സാഹിത്യത്തെയും കവിതകളെയും ആത്മാർത്ഥമായി സ്നേഹിച്ചിരുന്ന നന്ദിതയുടെ കുടുംബ പശ്ചാത്തലത്തിൽ ജനിച്ച ഗോപാലകൃഷ്ണനും അക്ഷരങ്ങളെ അത്യധികം സ്നേഹിച്ചിരുന്നു. കോഴിക്കോട് ആർട്സ് ആൻഡ് സയൻസ് കോളജിൽ നിന്നു ബിരുദം നേടി, 21-ാം വയസ്സിൽ മരാമത്ത് വകുപ്പിന്റെ സൂപ്രണ്ടിങ് ഓഫീസിൽ ക്ലർക്കായി ജോലിയിൽ പ്രവേശിച്ചതായിരുന്നു അദ്ദേഹം.
'അക്ഷരക്കളരി' പബ്ലിക്കേഷനും പുസ്തകസഞ്ചിയുമായി യാത്ര ചെയ്യുന്ന കഥാകൃത്ത്
എന്നാൽ, കഥകളെഴുതി വായനക്കാരിലെത്തിക്കാൻ സർക്കാർ ജോലി വലിയൊരു തടസ്സമാണെന്ന് തോന്നിയപ്പോൾ ഗോപാലകൃഷ്ണൻ മറ്റൊന്നും ചിന്തിക്കാതെ ആ ജോലി ഉപേക്ഷിക്കുകയായിരുന്നു. സ്വന്തമായി 'അക്ഷരക്കളരി' എന്ന പബ്ലിക്കേഷൻ ആരംഭിച്ച് അദ്ദേഹം തന്റെ ആദ്യ കഥാസമാഹാരമായ 'വേദനയുടെ മുഖങ്ങൾ' പ്രസിദ്ധീകരിച്ചു.
വെളുത്ത കുപ്പായവും മുണ്ടും കുടയും തോൾസഞ്ചിയിൽ പുസ്തകങ്ങളുമായി സദാ ചിരിക്കുന്ന മുഖത്തോടെ പരപ്പനങ്ങാടി മുതൽ കോഴിക്കോട് വരെയുള്ള സ്കൂളുകളിലും സർക്കാർ ഓഫീസുകളിലും വായനക്കാരെ നേരിൽക്കണ്ട് പുസ്തകങ്ങൾ വിൽക്കുന്ന അദ്ദേഹത്തിന്റെ യാത്ര ഇന്നും സാഹിത്യത്തോടുള്ള നിഷ്കളങ്കമായ പ്രണയം പ്രകടമാക്കുന്ന ഒന്നാണ്.
നന്ദിതയുടെ കനലെരിയുന്ന പ്രണയകവിതകൾ
സിൽവിയ പ്ലാത്തുമായുള്ള ഭാവനാസാദൃശ്യം
നന്ദിതയുടെ കവിതകളിൽ പ്രണയവും വിരഹവും മരണവും വേർപിരിക്കാനാവാത്തവിധം പരസ്പരം കെട്ടുപിണഞ്ഞു കിടക്കുന്നു. സ്വന്തം വികാരങ്ങളുടെ തീക്ഷ്ണതയെ സാഹിത്യഭാഷയുടെ പട്ടുനൂലിനാൽ കെട്ടിയിട്ട ഡയറിത്താപ്പുകളിൽ അവൾ എഴുതിവെച്ച കവിതകൾ ഇന്ന് ക്യാമ്പസുകളിലും കൗമാരക്കാർക്കിടയിലും വലിയ വികാരമായി പടർന്നുപിടിക്കുന്നു.
ഷാൻലാക് ജേണലിൽ പ്രസിദ്ധീകരിച്ച പഠനമനുസരിച്ച്, നന്ദിതയുടെ ചിന്താധാര മലയാളത്തിലെ വിഖ്യാത കവയിത്രിയും നോവലിസ്റ്റുമായ രാജലക്ഷ്മിയുടെയോ, അമേരിക്കൻ കവയിത്രി സിൽവിയ പ്ലാത്തിന്റെയോ സാഹിത്യ മനോഭാവത്തിന് സമാനമായിരുന്നു.
നന്ദിതയുടെ കവിതകൾ കേവലം ഭാവനകളുടെ സൃഷ്ടിയല്ല, മറിച്ച് അവളുടെ എരിയുന്ന മനസ്സിൽ നിന്നും ഉതിർന്നു വീണ യഥാർത്ഥ ജീവിതാനുഭവങ്ങൾ മാത്രമായിരുന്നു. ഓരോ വരികളും അവൾ എഴുതിയത് ഒന്നുകിൽ അവൾ അതീവ സന്തോഷത്തിലായിരിക്കുമ്പോഴോ അല്ലെങ്കിൽ കടുത്ത മാനസിക വേദനയിൽ പിടയുമ്പോഴോ മാത്രമായിരുന്നുവെന്ന് ഗവേഷണം അടിവരയിടുന്നു.
കവിതകളിൽ പെയ്തിറങ്ങിയ പ്രണയവും മരണവും
മനുഷ്യന്റെ മൃതികളെ സാന്ത്വനപ്പെടുത്താൻ വേണ്ടിയല്ല ഈ ലോകം സൃഷ്ടിച്ചതെന്ന് പ്രശസ്ത സാഹിത്യവിമർശകൻ ഡോ. എം. എം. ബഷീр ഒരു വിധിയെന്നപോലെ തന്റെ പഠനങ്ങളിൽ വിലയിരുത്തുന്നുണ്ട്. കവയിത്രി മരണത്തോടും പ്രണയത്തോടും അനുവർത്തിച്ചിരുന്ന ഈ സങ്കീർണ്ണ മനോഭാവങ്ങളെ വിശകലനം ചെയ്തുകൊണ്ട്, പ്രണയം ഒരേ സമയം മരണത്തിന്റെ താക്കോലായും മരണത്തിന്റെ കൂടപ്പിറപ്പായും മാറുന്നുവെന്ന് അദ്ദേഹം തുടർന്ന് വ്യക്തമാക്കുന്നു.
പ്രശസ്ത ഫ്രഞ്ച് സാഹിത്യകാരനും ചിന്തകനുമായ ആൽബേർ കാമു തന്റെ ദർശനങ്ങളിൽ നിരീക്ഷിച്ചതുപോലെ, എല്ലാ മികച്ച കലാസൃഷ്ടികളെയും പോലെ ആത്മഹത്യയും ഹൃദയത്തിന്റെ അതീവ നിഗൂഢതകളിൽ നിന്നാണ് സംഭവിക്കുന്നത് എന്ന് ഇതിലൂടെ വ്യക്തമാകുന്നു.
ഇത്തരത്തിലുള്ള കനത്ത മാനസിക സംഘർഷങ്ങളും കവിതകളിൽ അവൾ മൂടിവെച്ച നിഗൂഢ ചിന്തകളുമാണ് നന്ദിതയെ സ്വയംഹതിയിലേക്ക് നയിച്ചതെന്ന് ഗവേഷകർ നിരീക്ഷിക്കുന്നുണ്ട്. പ്രണയത്തിന്റെ നിസ്സഹായതയും വിരഹവും വ്യക്തമാക്കുന്ന അവളുടെ ചില പ്രധാന കവിതകൾ താഴെ പ്രതിപാദിക്കുന്നു:
പിന്നെ നീ മഴയാകുക
"ഞാൻ കാറ്റാകാം.നീ മാനവും ഞാൻ ഭൂമിയുമാകാം.എന്റെ കാറ്റ് നിന്നിലലിയുമ്പോൾനിന്റെ മഴ എന്നിലേക്ക് പെയ്തിറങ്ങട്ടെ.കാടു പൂക്കുമ്പോൾനമുക്ക് കടൽക്കാറ്റിന്റെഇരമ്പലിന് കാതോർക്കാം..."
തടവുകാരി
"നെറ്റിയിൽ നിന്നു നീ തുടച്ചെറിഞ്ഞ വിയർപ്പു തുള്ളികൾഎന്റെ ചേലത്തുമ്പിൽ കറകളായ് പതിഞ്ഞു.നിന്റെ പാതിയടഞ്ഞ മിഴികളിൽഎന്റെ നഷ്ടങ്ങളുടെ കഥ ഞാൻ വായിച്ചു.ആരെയും കൂസാത്ത നിന്റെ ഭാവത്തിൽഎന്റെ ചാപല്യം താദാത്മ്യം പ്രാപിച്ചത് ഞാനറിഞ്ഞു.നിന്റെ സ്വപ്നങ്ങളുടെ വർണ്ണശബളിമയിൽഎന്റെ നിദ്ര നരയ്ക്കുന്നതുംനിന്റെ പുഞ്ചിരിയിൽ എന്റെ കണ്ണീരുറയുന്നതുംനിന്റെ നിർവ്വികാരതയിൽ ഞാൻ തളരുന്നതുംഎന്റെ അറിവോടു കൂടിത്തന്നെയായിരുന്നു.എനിക്കു രക്ഷപ്പെടണമെന്നുണ്ടായിരുന്നുപക്ഷെ.........ഞാൻ തടവുകാരിയായിരുന്നു.എന്റെ ചിന്തകളുടെ."
എന്റെ വൃന്ദാവനം
"ഇന്ന്ഓർമകളിൽ നിന്നെ തിരയുകയാണ്;അതിന്റെ ഒരു കോണിലിരുന്ന്ഞാൻ നിന്നെ മറക്കാൻ ശ്രമിക്കുകയുംഹൃദയവും മനസ്സും രണ്ടാണന്നോ...?"
എന്റെ ജന്മദിനം എന്നെ അസ്വസ്ഥമാക്കുന്നു
"എന്റെ ജന്മദിനം എന്നെ അസ്വസ്ഥമാക്കുന്നുഅന്ന്…ഇളം നീല വരകളുളള വെളുത്ത കടലാസ്സില്നിന്റെ ചിന്തകള് പോറി വരച്ച് എനിക്ക് നീ ജന്മദിനസമ്മാനം തന്നു.തീയായിരുന്നു നിന്റെ തൂലികത്തുമ്പില് , എന്നെ ഉരുക്കാന് പോന്നവഅന്ന്, തെളിച്ചമുള്ള പകലും രാത്രിയിൽ വെണ്ണിലാവുമായിരുന്നു.ഇന്ന് സൂര്യൻ മങ്ങുന്നു, നക്ഷตรങ്ങൾ മായുന്നു.കൂട്ടുകാർ തന്ന പൂച്ചെണ്ടുകൾക്കുംഅനിയൻ തന്ന ആശംസകൾക്കുംഅമ്മ വിളമ്പിയ പാല് പായസത്തിനുമിടയ്ക്ക്ഞാന് തിരഞ്ഞത് നിന്റെ തൂലികയ്ക്ക് വേണ്ടിയായിരുന്നുനീ വലിച്ചെറിഞ്ഞ നിന്റെ തൂലിക.ഒടുവില് , പഴയ പുസ്തകക്കെട്ടുകള്ക്കിടയ്ക്കു നിന്ന്ഞാനാ തൂലിക കണ്ടെടുത്തപ്പോള്അതിന്റെ തുമ്പിലെ അഗ്നി കെട്ടുപോയിരുന്നു!"
മരണാനന്തര സാഹിത്യ കണ്ടെത്തലും സാംസ്കാരിക നായകരുടെ അനുസ്മരണങ്ങളും
കവയിത്രി സുഗതകുമാരിയുടെ അവതാരികകൾ
നന്ദിതയുടെ മരണശേഷമാണ് അവളുടെ കവിതകൾ വീട്ടുകാർ കണ്ടെടുത്തത്. അവൾ അതീവ രഹസ്യമായി ഇരുമ്പുപെട്ടിയിൽ പൂട്ടി സൂക്ഷിച്ചിരുന്ന ഡയറിയിൽ നിന്നാണ് 58 കവിതകൾ (31 മലയാളം, 27 ഇംഗ്ലീഷ്) കണ്ടെടുത്തത്. 2002-ൽ ഒലിവ് പബ്ലിക്കേഷൻസ് 'നന്ദിതയുടെ കവിതകൾ' എന്ന പേരിൽ ഈ വരികൾ പുസ്തകമായി പ്രസിദ്ധീകരിച്ചു.
നന്ദിതയുടെ കവിതകളെ മലയാള സാഹിത്യത്തിലെ പ്രമുഖർ അങ്ങേയറ്റം ആദരവോടെയും സങ്കടത്തോടെയുമാണ് നോക്കിക്കണ്ടത്. കവയിത്രി സുഗതകുമാരി നന്ദിതയുടെ കവിതകൾക്ക് എഴുതിയ അവതാരികയിൽ (വീണുപോയ ഇളംപൂവിനെയോർത്ത്) കുറിച്ച വриകൾ ഇന്നും മലയാളി വായനക്കാരുടെ കണ്ണ് നനയിക്കുന്നതാണ്:
"ചില ജന്മങ്ങളുണ്ട് - പൂമൊട്ടു പോലെ വിടര്ന്ന് വരുന്നു, അഴകു ചൊരിയുന്നു, മണം വീശി തുടങ്ങുന്നു, പെട്ടെന്ന് സ്വയം പിച്ചിയെറിയുന്നു! വെറും മണ്ണിലേക്ക്. കാരണമെന്തെന്നറിയില്ല. ആര്ക്കും അത് ഗണിച്ചെടുക്കാനuമാകില്ല നന്ദിത എന്ന പെണ്കുട്ടിയും അങ്ങനെ ഓടിച്ചെന്ന് മൃത്യുവിന്റെ കരം പിടിച്ചവളാണ്. സ്വയം കെടുത്തി കളയും മുന്പ് അവളുടെ മനസിലും ഒട്ടേറെ നക്ഷത്രങ്ങളുണ്ടായിരുന്നു. തിളങ്ങുന്നവ, അവള്ക്കു മാത്രം സ്വന്തമായവ..."
ഡോ. എം.എം. ബഷീറിന്റെയും ലത പി.ജി. മുട്ടിലിന്റെയും വിലയിരുത്തലുകൾ
പ്രശസ്ത സാഹിത്യ വിമർശകൻ ഡോ. എം.എം. ബഷീർ നന്ദിതയുടെ കവിതകളുടെ സാഹിത്യമൂല്യം തിരിച്ചറിഞ്ഞ് പുസ്തകം പുറത്തിറക്കാൻ മുൻകൈയെടുത്തു. അദ്ദേഹം കവിതയെക്കുറിച്ച് എഴുതി:
"സ്വന്തം പ്രേമം പോലെ കവിതയും സ്വകാര്യമായ അനുഭൂതിയാണ് ഹർഷോന്മാദമായും നന്ദിത കരുതി. മേഘജ്യോതിസ്സിന്റെ ക്ഷണികജീവിതം പോലെ കടന്നുപോയ തൂലികഗ്രാമത്തിൽ അഗ്നി വഹിച്ച അവൾ അവശേഷിപ്പിച്ച ഡയറികുറിപ്പുകൾ ജീവിത മരണങ്ങളുടെ അർത്ഥശ്യൂനതയെ വെളിപ്പെടുത്തുന്നു."
നന്ദിതയുടെ സഹപ്രവർത്തകയും സുഹൃത്തുമായിരുന്ന പ്രശസ്ത എഴുത്തുകാരി ലത പി.ജി. മുട്ടിൽ പുസ്തകത്തിന്റെ പ്രവേശികയിൽ നന്ദിതയുടെ ശാന്തവും എന്നാൽ ആഴമേറിയതുമായ കവിമനസ്സിനെക്കുറിച്ചും കവിതകളിൽ ഒളിഞ്ഞിരുന്ന കനലുകളെക്കുറിച്ചും ഹൃദ്യമായി അനുസ്മരിച്ചിട്ടുണ്ട്.
കവിതകളുടെ പുനർജന്മവും ക്യാമ്പസ് വിപ്ലവവും
ഇല്ലാക്കഥകളും കടുത്ത സ്ലട്ട് ഷെയിമിംഗുകളും കാണുന്ന അച്ചായന്റെ സങ്കടം
നന്ദിതയുടെ വിയോഗത്തിനുശേഷം അവളുടെ ഓർമ്മകളും കവിതകളും ക്യാമ്പസുകളിലും വായനക്കാർക്കിടയിലും ഒരു വലിയ കൊടുങ്കാറ്റായി പടർന്നുപിടിക്കുകയായിരുന്നു.
അക്കാലത്ത് സങ്കൽപ്പ ലേഖനങ്ങളും, കുറേയാളുകൾ അവളുടെ ജീവിതത്തെയും വ്യക്തിത്വത്തെയും പൂർണ്ണമായി അറിയാതെ സോഷ്യൽ മീഡിയ ചർച്ചകളിൽ തട്ടിവിട്ട ഇല്ലാകഥകളും, ആദ്യ പ്രണയത്തിലെ കഥാപാത്രമായ അച്ചായനെ വില്ലനാക്കി ചിത്രീകരിച്ചുകൊണ്ടുള്ള കടുത്ത സ്ത്രീപക്ഷക്കാരുടെ ചർച്ചകളും ഒക്കെ കാണുമ്പോൾ അങ്ങകലെ ദുബായിലെ കറാമയിലിരുന്ന് അച്ചായൻ അവങ്ങളെല്ലാം വായിക്കുന്നുണ്ടായിരുന്നു.
ചുണ്ടിലൊരു നേർത്ത പുഞ്ചിരിയും ഉള്ളിൽ അത്രതന്നെ നീറുന്ന മനോവേദനയുമായി അദ്ദേഹം ഈ കോലാഹലങ്ങളെല്ലാം നിശബ്ദമായി കണ്ടുകൊണ്ടിരിക്കുകയായിരുന്നു.
നന്ദിതക്കായി തുടങ്ങിയ സോഷ്യൽ മീഡിയ ഗ്രൂപ്പുകളും ലക്ഷക്കണക്കിന് ആരാധകരും
ഇന്ന് നന്ദിതയ്ക്കുവേണ്ടി സോഷ്യൽ മീഡിയയിൽ നിരവധി ഗ്രൂപ്പുകളും പേജുകളും സജീവമായി പ്രവർത്തിക്കുന്നുണ്ട്. ലക്ഷക്കണക്കിന് ആരാധകരാണ് ഇപ്പോഴും നന്ദിതയുടെ ആർദ്രമായ വരികളെ നെഞ്ചിലേറ്റുന്നത്. ആ കവിതകളുടെ ആഴം തൊട്ടറിഞ്ഞ് 'നന്ദിത മേനോൻ ഇന്നും ജീവിച്ചിരുന്നെങ്കിൽ' എന്ന് ആത്മാർത്ഥമായി ആശിച്ചുപോകുന്ന എത്രയോ നല്ല മനുഷ്യർ ഇന്നും നമുക്കിടയിലുണ്ട്.
വിലാസം തെറ്റാതെ എത്തുന്ന കത്തുകളും നിത്യസാന്നിദ്യവും
വായനക്കാരായ പ്രണയിനികൾ മടക്കിമലയിലേക്ക് അയക്കുന്ന സ്നേഹരേഖകൾ
നന്ദിത വിടപറഞ്ഞ് വർഷങ്ങൾ ഒരുപാട് കഴിഞ്ഞിട്ടും, മടക്കിമലയിലെ അവളുടെ 'പ്രശാന്തി' എന്ന മേൽവിലാസത്തിലേക്ക് ഇന്നും വിലാസം തെറ്റാതെ കത്തുകൾ വരാറുണ്ട്. ഈ കത്തുകളിൽ ഭൂരിഭാഗവും നന്ദിതയുടെ നോവിനെ നെഞ്ചിലേറ്റുന്ന കോളേജ് വിദ്യാർത്ഥികളുടേതാണ്.
തങ്ങൾ വായിച്ചുതീർത്ത അവളുടെ കാവ്യവരികൾ തങ്ങളുടെ ഹൃദയത്തിൽ സൃഷ്ടിച്ച നിശബ്ദ വിങ്ങലുകൾ കുറിച്ചിട്ട കത്തുകളാണവ. ചില കത്തുകളിൽ പ്രണയത്തിന്റെ അതിതീവ്രമായ വിരഹമുണ്ടാകും, ചിലതിൽ അവളെ സ്വന്തം കൂട്ടുകാരിയായി കണ്ട് എഴുതിയ വരികളുണ്ടാകും. മൺമറഞ്ഞുപോയെങ്കിലും പ്രണയത്തെയും മരണത്തെയും ഇത്രയേറെ ആരാധിച്ച ആ പെൺകുട്ടിയുടെ സ്മൃതികൂടീരത്തിലേക്ക് ഇന്നും വായനക്കാരായ പ്രണയിനികൾ ഒഴുകിയെത്തുന്നുണ്ട്.
പ്രണയം ബാക്കിവെച്ച് വിടപറഞ്ഞ ആ കനൽക്കണ്ണുള്ള ചിത്രശലഭം
അവളുടെ സ്മൃതികൂടീരത്തിൽ പൂക്കൾ അർപ്പിച്ചും, അമ്മ നട്ടുവളർത്തിയ പവിഴമല്ലിയുടെയും പാരിജാതത്തിന്റെയും മണമുള്ള തണലിൽ നിശ്ശബ്ദമായിരുന്ന് അവളുടെ വരികൾ ഓർത്തെടുത്തും ഇന്നത്തെ തലമുറ അവളുടെ നിത്യസാന്നിധ്യം അവിടെ അനുഭവിച്ചറിയുന്നു. ആ മടക്കിമലയിലെ വീട്ടിൽ ഇന്നും നന്ദിത മരിച്ചിട്ടില്ല; അവളുടെ അക്ഷരങ്ങളിലൂടെ, വിലാസം തെറ്റാതെ എത്തുന്ന കത്തുകളിലൂടെ അവൾ ഇപ്പോഴും അവിടെ ജീവിക്കുകയാണ്.
ഞാൻ ഉരുകുകയാണ് ഉരുകുകയാണ് നീയല്ലാതെ എന്നിൽ ശേഷിക്കുന്നില്ല എന്നു മാധവിക്കുട്ടിയുടെ വരികൾ നന്ദിത ഡയറിയിൽ ആദ്യമായി കുറിച്ചിട്ടു. ആ വരികളിൽ നന്ദിതയുടെ ഉരുകിയ ഹൃദയം അവൾ ഒളിച്ചുവെച്ചിട്ടുണ്ടായിരുന്നു.
തനിക്ക് നഷ്ടമായത് തന്റെ ലക്ഷ്യമാണെന്നും തന്റെ ഹൃദയമാണെന്നും ആ നഷ്ടത്തെ ഞാൻ ശ്വസിക്കുന്നു എന്നും എഴുതി അതിന്മേൽ അവൾ തന്റെ ഹൃദയത്തിന്റെ കൈയൊപ്പ് ചാർത്തി. ഇനിയും പൂക്കാത്ത ഗുൽമോഹർ പൂക്കുന്നത് കാത്തിരിക്കാതെ അവൾ മരണത്തിന്റെ കൈപിടിച്ചു നടന്നുപോയി, ആരോടും പരിഭവമില്ലാതെ.
വയനാട്ടിലെ മടക്കിമലയുടെ വീടിനരികിൽ പവിഴമല്ലിയുടെയും പാരിജാതത്തിന്റെയും ചുവട്ടിൽ മണ്ണിലുറങ്ങുന്ന നന്ദിതയോട് മരണത്തെയും കവിതയെയും സ്നേഹിച്ച വായനക്കാർ കവിത കൊണ്ട് ഉരുകിയ ഹൃദയവുമായി, നന്ദിതയുടെ ചിത്രവുമായി അവിടെ വന്നു ചേരുന്നു.
ക്യാമ്പസുകളിൽ ഇന്നും നന്ദിത ഒരു വികാരമാണ്. നന്ദിതയുടെ കവിതകളും എഴുത്തും ഫോട്ടോയും ഡയറിക്കുറിപ്പുകളുമൊക്കെ ഓൺലൈനിൽ സുരക്ഷിതമായി മടക്കിവെച്ചിരിക്കുകയാണ് മലയാളക്കര.
നന്ദിതമേനോൻ ജീവിച്ചിരുന്നെങ്കിൽ ...
തൃശൂർക്കാരൻ :