കേരള രാഷ്ട്രീയത്തിലെ പുതിയ തലമുറമാറ്റവും ജനകീയ മുന്നേറ്റവും: കഴിവും കരുത്തും തെളിയിച്ച പതിനാല് യുവപ്രതീകങ്ങളുടെ സമഗ്ര പഠനം
ആമുഖവും ചരിത്രപരമായ പശ്ചാത്തലവും
കേരളത്തിന്റെ രാഷ്ട്രീയ ചരിത്രത്തിൽ സമീപകാലത്ത് ദൃശ്യമായ ഏറ്റവും ശ്രദ്ധേയമായ പ്രവണതകളിലൊന്ന് ദീർഘകാലമായി തുടരുന്ന നേതൃത്വ ശൈലിയിലെയും പാർലമെന്ററി പദവികളിലെയും തലമുറമാറ്റമാണ്. മുതിർന്ന നേതാക്കളുടെ കുത്തകയായിരുന്ന പല പദവികളിലേക്ക് മുപ്പത് വയസ്സിൽ താഴെയോ അതിനടുത്തോ പ്രായമുള്ള യുവനേതാക്കൾ കടന്നുവരുന്നത് സമീപകാലത്ത് വലിയ ചർച്ചകൾക്ക് വഴിവെച്ചിട്ടുണ്ട്.
ജനകീയ സമരങ്ങളിലൂടെയും ക്യാമ്പസ് രാഷ്ട്രീയത്തിലൂടെയും കഴിവും കരുത്തും തെളിയിച്ച ഈ യുവതലമുറ പഴയ തലമുറയെ മാറ്റിപ്രതിഷ്ഠിച്ചുകൊണ്ട് നിയമസഭയിലും തദ്ദേശസ്വയംഭരണ സ്ഥാപനങ്ങളിലും തങ്ങളുടെ സാന്നിധ്യം ശക്തമായി അടയാളപ്പെടുത്തി. വോട്ടർമാരിലെ പുതിയ തലമുറയുമായി വളരെ എളുപ്പത്തിൽ ആശയവിനിമയം നടത്താൻ ഈ യുവനേതാക്കൾക്ക് സാധിക്കുന്നുണ്ട്.
കേരളത്തിലെ രാഷ്ട്രീയ പ്രസ്ഥാനങ്ങളായ കേരള സ്റ്റുഡന്റ്സ് യൂണിയനും യൂത്ത് കോൺഗ്രസും കാലാകാലങ്ങളായി മികച്ച യുവനേതൃത്വങ്ങളെ സംഭാവന ചെയ്യുന്ന നഴ്സറികളായി പ്രവർത്തിച്ചിട്ടുണ്ട്. മുൻകാലങ്ങളിൽ രമേശ് ചെന്നിത്തല ഇരുപത്തിയെട്ടാം വയസ്സിൽ കെ. കരുണാകരൻ മന്ത്രിസഭയിൽ അംഗമായതും, ആർ. ബാലകൃഷ്ണപിള്ള തന്റെ ഇരുപത്തിയെട്ടാം വയസ്സിൽ നിയമസഭയിലെത്തിയതും കേരള രാഷ്ട്രീയത്തിലെ മുൻകാല യുവസാന്നിധ്യങ്ങളുടെ ചരിത്രപരമായ ഉദാഹരണങ്ങളാണ്
. എന്നാൽ 2026-ലെ നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പോടെയാണ് ഈ പ്രവണത കൂടുതൽ വ്യവസ്ഥാപിതവും വ്യാപകവുമായി മാറിയത്. കോൺഗ്രസ് പാർട്ടിയുടെ കേന്ദ്ര നേതൃത്വത്തിന്റെ തീരുമാനപ്രകാരം സ്ഥാനാർത്ഥി നിർണ്ണയത്തിൽ ചെറുപ്പക്കാർക്കും വനിതകൾക്കും വലിയ തോതിൽ മുൻഗണന നൽകിയതോടെ നിരവധി സിറ്റിംഗ് മന്ത്രിമാരും ജനപ്രീതിയാർജ്ജിച്ച മുതിർന്ന ഇടതുപക്ഷ നേതാക്കളും അപ്രതീക്ഷിത പരാജയം ഏറ്റുവാങ്ങി. ഈ കാലയളവിൽ കേരള രാഷ്ട്രീയത്തിൽ തങ്ങളുടെ കഴിവും കരുത്തും തെളിയിച്ച പതിനാല് യുവ പ്രതീകങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള സമഗ്രമായ വിവരങ്ങൾ താഴെ നൽകുന്നു.
ഒ. ജെ. ജനീഷ് (കായിക-യുവജനക്ഷേമ വകുപ്പ് മന്ത്രി)
ചെറുപ്പകാലത്ത് തന്നെ നേരിടേണ്ടി വന്ന കഠിനമായ സാമ്പത്തിക ദാരിദ്ര്യവും കുടുംബത്തിന്റെ കണ്ണീരും കഠിനാധ്വാനത്തിലൂടെ നേരിട്ടതാണ് ജനീഷിനെ ജനപ്രിയനായ ഈ നിലയിൽ എത്തിച്ചത്.
ബാറിലെ ജീവനക്കാരനായിരുന്ന പിതാവ് ജനരഞ്ജൻ ജോലിസ്ഥലത്ത് കുഴഞ്ഞുവീണ് മരിച്ചപ്പോൾ കുടുംബത്തിന് താങ്ങാകാൻ ജനീഷ് പഠനത്തിനൊപ്പം സൈക്കിൾ കടയിലെ സെയിൽസ്മാൻ ജോലിയും, നൈറ്റ് സെക്യൂരിറ്റി ഗാർഡ് ജോലിയും, ഇന്റർനെറ്റ് കഫേയിലെ സഹായിയായും കഠിന ജോലികൾ ചെയ്തു.
കൊടുങ്ങല്ലൂർ മണ്ഡലത്തിലെ പ്രാദേശിക കോൺഗ്രസുകാരുടെ അലംഭാവവും തൃശ്ശൂർ ഡിസിസിയുടെ കെടുകാര്യസ്ഥതയും കാരണം ജനീഷ് ഇക്കഴിഞ്ഞ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ പ്രചാരണം സ്വയം ഏറ്റെടുത്തുകൊണ്ട് സ്വന്തം നിലയിൽ യുഡിഎഫ് ക്യാമ്പയിനുകൾ തയ്യാറാക്കി.
ഷാഫി പറമ്പിൽ, ശ്രീനാദേവി കുഞ്ഞമ്മ, ചാണ്ടി ഉമ്മൻ, രാഹുൽ ഗാന്ധി എന്നിവരെ മണ്ഡലത്തിൽ എത്തിച്ചു ശക്തമായി ക്യാമ്പയിൻ ചെയ്തില്ലായിരുന്നുവെങ്കിൽ കോൺഗ്രസുകാർ തന്നെ ജനീഷിനെ തോൽപ്പിച്ചേനെ.
തോൽക്കുമെന്ന് ഉറപ്പുള്ളതിനാൽ ടി.എൻ. പ്രതാപൻ മത്സരിക്കാൻ വിസമ്മതിച്ചു തിരസ്കരിച്ച കൊടുങ്ങല്ലൂർ മണ്ഡലത്തിൽ കോൺഗ്രസിന്റെയും കെ. കരുണാകരന്റെയും മാനം കാത്തുകൊണ്ടാണ് ജനീഷ് കഠിനമായി പൊരുതി വിജയിച്ചതും ഇന്ന് മന്ത്രിപദവിയിൽ എത്തിയതും.
കുഴൂർ ഗവൺമെന്റ് ഹൈസ്കൂളിലും പുത്തൻവേലിക്കര വി.സി.എസ്.എച്ച്.എസ്.എസ്സിലും സ്കൂൾ പഠനം പൂർത്തിയാക്കിയ അദ്ദേഹം പെരുമ്പാവൂർ ഗവൺമെന്റ് പോളിടെക്നിക് കോളേജിൽ നിന്നും ഇലക്ട്രോണിക്സ് ആൻഡ് കമ്മ്യൂണിക്കേഷൻ ഡിപ്ലോമ കരസ്ഥമാക്കി. തുടർന്ന് തൃശ്ശൂർ ഗവൺമെന്റ് ലോ കോളേജിൽ നിന്നും ബി.ബി.എ, എൽ.എൽ.ബി (ഓണേഴ്സ്) ഇരട്ട ബിരുദം സ്വന്തമാക്കി അഭിഭാഷകനായി പ്രാക്ടീസ് ആരംഭിച്ചു.
തൃശ്ശൂരിലെ മാളയിലുള്ള അതീവ സാധാരണ കുടുംബത്തിൽ ജനരഞ്ജനന്റെയും പുഷ്പയുടെയും മകനായാണ് അദ്ദേഹം ജനിച്ചു വളർന്നത്. കോൺഗ്രസ് പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ പാവപ്പെട്ടവരോടുള്ള കരുതലിൽ വിശ്വസിച്ച അദ്ദേഹം കാമ്പസ് പഠനകാലത്താണ് കെ.എസ്.യു-വിലൂടെ രാഷ്ട്രീയത്തിലേക്ക് സജീവമായി ഇറങ്ങുന്നത്. പിന്നീട് യൂത്ത് കോൺഗ്രസ് തൃശ്ശൂർ ജില്ലാ പ്രസിഡന്റായും സംസ്ഥാന വൈസ് പ്രസിഡന്റായും അദ്ദേഹം മികച്ച പ്രവർത്തനം നടത്തി.
2026-ലെ നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ കൊടുങ്ങല്ലൂർ മണ്ഡലത്തിൽ നിന്നും സി.പി.എമ്മിന്റെ കോട്ട തകർത്ത് സി.പി.ഐ സ്ഥാനാർത്ഥിയും സിറ്റിംഗ് എം.എൽ.എയുമായ വി. ആർ. സുനിൽ കുമാറിനെ 8,308 വോട്ടുകൾക്ക് (ജനീഷ് 65,162 വോട്ടുകൾ നേടിയപ്പോൾ സുനിൽ കുമാറിന് 56,854 വോട്ടുകൾ മാത്രമേ നേടാനായുള്ളൂ) അട്ടിമറിച്ച് അദ്ദേഹം നിയമസഭയിലെത്തി.
ഈ ചരിത്ര വിജയത്തോടെ വി. ഡി. സതീശൻ മന്ത്രിസഭയിൽ കായിക, യുവജനക്ഷേമ, രജിസ്ട്രേഷൻ, പുരാവസ്തു വകുപ്പ് മന്ത്രിയായി ജനീഷ് ചുമതലയേറ്റു. പാലിയേക്കര ടോൾ പ്ലാസക്കെതിരായ സുപ്രീം കോടതി വരെയെത്തിയ നിയമയുദ്ധവും, സമരമുഖങ്ങളിലെ സജീവ സാന്നിധ്യം മൂലം 70-ഓളം രാഷ്ട്രീയ കേസുകളും അദ്ദേഹം നേരിടുന്നുണ്ട്.
ചാണ്ടി ഉമ്മൻ (MLA, പുതുപ്പള്ളി)
അച്ഛന്റെ വലിയ രാഷ്ട്രീയ പാരമ്പര്യം ഉണ്ടെങ്കിലും അതിലൊന്നും സുരക്ഷിതമായി നിൽക്കാതെ, തികച്ചും ലളിതമായി സാധാരണക്കാർക്കൊപ്പം നിന്ന് കഠിനാധ്വാനം ചെയ്തതാണ് ചാണ്ടി ഉമ്മനെ ഈ നിലയിലേക്ക് ഉയർത്തിയത്. നിലമ്പൂർ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് വേളയിൽ മൂവായിരത്തോളം വീടുകളിൽ നേരിട്ട് കയറിയിറങ്ങിയാണ് അദ്ദേഹം കോൺഗ്രസിന് വേണ്ടി വോട്ട് ചോദിച്ചത്.
പുതുപ്പള്ളിയിൽ വോട്ട് പിടിക്കാനായി സൈക്കിളിൽ മണ്ഡലം മുഴുവൻ കറങ്ങുകയും ഓരോരോ വോട്ടറേയും നേരിൽ കാണുകയും ചെയ്തു. കൊട്ടിക്കലാശം ഒഴിവാക്കിയും പ്ലാസ്റ്റിക് ഫ്ലെക്സുകൾ പൂർണ്ണമായി വേണ്ടെന്നുവെച്ചും അദ്ദേഹം പരിസ്ഥിതി സൗഹൃദമായ പുതുരാഷ്ട്രീയ ശൈലി തുറന്നുകാട്ടി. മറ്റു മണ്ഡലങ്ങളിലും പോയി കോൺഗ്രസ് സ്ഥാനാർത്ഥികൾക്കായി കഠിനമായ പ്രചാരണങ്ങളിൽ പങ്കാളിയാകാൻ അദ്ദേഹം മുൻപന്തിയിലുണ്ടായിരുന്നു.
തിരുവനന്തപുരം സെന്റ് തോമസ് റസിഡൻഷ്യൽ സ്കൂൾ, ലയോള സ്കൂൾ എന്നിവിടങ്ങളിലെ പ്രാഥമിക പഠനത്തിന് ശേഷം മാർ ഇവാനിയോസ് കോളേജിൽ നിന്നും അദ്ദേഹം സാമ്പത്തികശാസ്ത്രത്തിൽ ബിരുദം നേടി. തുടർന്ന് ഡൽഹിയിലെ വിഖ്യാതമായ സെന്റ് സ്റ്റീഫൻസ് കോളേജിൽ നിന്നും ചരിത്രത്തിൽ ബിരുദാനന്തര ബിരുദവും, ഡൽഹി യൂണിവേഴ്സിറ്റിയിൽ നിന്ന് നിയമ ബിരുദവും , ഡൽഹി നാഷണൽ ലോ യൂണിവേഴ്സിറ്റിയിൽ നിന്ന് ക്രിമിനോളജിയിൽ ബിരുദാനന്തര ബിരുദവും , ഒപ്പം ബംഗളൂരു ക്രിസ്റ്റ് യൂണിവേഴ്സിറ്റിയിൽ നിന്ന് ഭരണഘടനാ നിയമത്തിൽ മറ്റൊരു മാസ്റ്റർ ബിരുദവും കരസ്ഥമാക്കി.
കോൺഗ്രസ് പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ ഇതിഹാസ സമാനനായ നേതാവും മുൻ മുഖ്യമന്ത്രിയുമായിരുന്ന അന്തരിച്ച ഉമ്മൻ ചാണ്ടിയുടെയും മറിയാമ്മ ഉമ്മന്റെയും മകനാണ് ചാണ്ടി ഉമ്മൻ. അച്ഛൻ പുതുപ്പള്ളിയിൽ ജനങ്ങൾക്കായി ചെയ്ത അസാധാരണമായ കാരുണ്യപ്രവർത്തനങ്ങളും അടിയുറച്ച ജനസമ്പർക്ക ശൈലിയും കണ്ടാണ് ചാണ്ടി ഉമ്മൻ രാഷ്ട്രീയത്തിലേക്ക് കടന്നുവരുന്നത്.
കോളേജ് പഠനകാലത്ത് കെ.എസ്.യു-വിലൂടെ കടന്നുവന്ന അദ്ദേഹം പിന്നീട് യൂത്ത് കോൺഗ്രസ് സംസ്ഥാന സെക്രട്ടറിയായും, അഖിലേന്ത്യാ യൂത്ത് കോൺഗ്രസിന്റെ ഔട്ട്റീച്ച് സെൽ ദേശീയ ചെയർമാനായും പ്രവർത്തിച്ചു.
അച്ഛന്റെ വിയോഗത്തെ തുടർന്ന് 2023-ൽ നടന്ന പുതുപ്പള്ളി ഉപതിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ 37,719 വോട്ടുകളുടെ റെക്കോർഡ് ഭൂരിപക്ഷത്തിൽ വിജയിച്ചാണ് ചാണ്ടി ഉമ്മൻ ആദ്യമായി നിയമസഭയിലെത്തുന്നത്.
തുടർന്ന് 2026-ലെ നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ പുതുപ്പള്ളി മണ്ഡലം വിജയകരമായി നിലനിർത്തിയ അദ്ദേഹം സി.പി.എമ്മിന്റെ കെ. എം. രാധാകൃഷ്ണനെതിരെ 52,907 വോട്ടുകളുടെ ഭൂരിപക്ഷത്തിൽ വിജയിച്ചു ചരിത്രം ആവർത്തിച്ചു. തികച്ചും മാന്യവും എന്നാൽ സജീവവുമായ പാർലമെന്ററി പ്രവർത്തനം നടത്തുന്ന അദ്ദേഹത്തിന് ജനകീയ പ്രക്ഷോഭങ്ങളുടെ ഭാഗമായി വളരെ ചുരുങ്ങിയ കേസുകൾ മാത്രമേ ഉള്ളൂ.
കെ. എം. അഭിജിത്ത് (MLA, നാദാപുരം )
പാർട്ടിക്ക് വേണ്ടി സ്വന്തം ജീവൻ വരെ കൊടുക്കാൻ തയ്യാറായി പോർമുഖത്ത് നിന്ന നേതാവാണ് കെ. എം. അഭിജിത്ത്. എൽ.ഡി.എഫിന്റെ അതിശക്തമായ കോട്ടയായ നടാപുരം പോലൊരു മണ്ഡലത്തിൽ അദ്ദേഹത്തിന് ജയിക്കാൻ കഴിഞ്ഞത് സ്വന്തം പോരാട്ടവീര്യം കൊണ്ടും മാതാപിതാക്കളുടെ കണ്ണീരണിഞ്ഞ പ്രാർത്ഥനകൾ കൊണ്ടുമാണ്.
സെക്രട്ടേറിയറ്റ് പടിക്കൽ പി.എസ്.സി ഉദ്യോഗാർത്ഥികളുടെ നീതിക്കായി കെ.എം. അഭിജിത്ത് നടത്തിയ അനിശ്ചിതകാല നിരാഹാര സമരം ജീവൻ പണയപ്പെടുത്തിയുള്ള ഒന്നായിരുന്നു. ദിവസങ്ങൾ നീണ്ടുനിന്ന പട്ടിണി കാരണം അദ്ദേഹത്തിന്റെ അവയവങ്ങളുടെ പ്രവർത്തനം താറുമാറാകുകയും നില അതീവ ഗുരുതരമാകുകയും ചെയ്തപ്പോൾ നിരാഹാരം അവസാനിപ്പിക്കാൻ ഡോക്ടർമാരും പോലീസും ആവശ്യപ്പെട്ടിട്ടും അദ്ദേഹം വിസമ്മതിച്ചു. സ്വന്തം ശരീരത്തെയും ഭാവിയെയും പൂർണ്ണമായും മരണത്തിലേക്ക് വിട്ടുകൊടുക്കാൻ തയ്യാറായ ആ സമർപ്പണമാണ് അദ്ദേഹത്തെ ജനപ്രിയനാക്കിയത്.
കാലിക്കറ്റ് യൂണിവേഴ്സിറ്റിയിൽ നിന്നും കമ്പ്യൂട്ടർ ആപ്ലിക്കേഷനിൽ ബിരുദാനന്തര ബിരുദവും അതോടൊപ്പം മാസ് കമ്മ്യൂണിക്കേഷൻ ആൻഡ് ജേണലിസത്തിൽ ബിരുദവും നേടിയ മികച്ച വിദ്യാസമ്പന്നനായ യുവനേതാവാണ് അദ്ദേഹം.
കോഴിക്കോട് ജില്ലയിലെ ബാലുശ്ശേരിയിലുള്ള സാധാരണ മധ്യവർഗ്ഗ കുടുംബത്തിൽ ഗോപാലൻ കുട്ടിയുടെ മകനായാണ് അദ്ദേഹം ജനിച്ചു വളർന്നത്. കാമ്പസ് രാഷ്ട്രീയത്തിൽ കെ.എസ്.യു പ്രസ്ഥാനത്തിലൂടെയാണ് അഭിജിത്തിന്റെ സജീവ രാഷ്ട്രീയ ജീവിതം ആരംഭിക്കുന്നത്. കോൺഗ്രസ് പാർട്ടിയുടെ ജനാധിപത്യ മൂല്യങ്ങളും താഴേത്തട്ടിൽ വിദ്യാർത്ഥികളുടെ ക്ഷേമത്തിനായി പോരാടാൻ സംഘടന നൽകിയ സ്വാതന്ത്ര്യവുമാണ് അദ്ദേഹത്തെ ആകൃഷ്ടനാക്കിയത്.
കെ.എസ്.യു സംസ്ഥാന പ്രസിഡന്റായി തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ട അദ്ദേഹം സംഘടനയുടെ ഏറ്റവും വലിയ സമരങ്ങളുടെ അമരക്കാരനായി പ്രവർത്തിച്ചു. പ്രക്ഷോഭങ്ങളിലും സമരങ്ങളിലുമായി അറുപത്തിയൊന്നോളം പോലീസ് കേസുകൾ അദ്ദേഹത്തിന്റെ പേരിലുണ്ട്. 2026-ലെ നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ മലബാറിലെ തങ്ങളുടെ ശക്തമായ സ്വാധീനമേഖലയായ നടാപുരം മണ്ഡലത്തിൽ നിന്നും ഉജ്ജ്വല വിജയം നേടി നിയമസഭയിലെത്തി അദ്ദേഹം തന്റെ കഴിവും ജനകീയതയും തെളിയിച്ചു.
അബിൻ വർക്കി കൊടിയാട്ട് (MLA, ആറന്മുള)
അബിൻ വർക്കി യൂത്ത് കോൺഗ്രസ് അധ്യക്ഷനാകുവാൻ ഏറ്റവും മിടുക്കനും യോഗ്യനുമായിരുന്നുവെങ്കിലും കോൺഗ്രസിലെ സങ്കീർണ്ണമായ ജാതിസമവാക്യങ്ങളിൽ പെട്ടതുകൊണ്ട് ആ അവസരം അദ്ദേഹത്തിന് നഷ്ടമാവുകയായിരുന്നു. ശരിക്കും കഴിഞ്ഞ ലോക്സഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ ആലപ്പുഴയിൽ കോൺഗ്രസിന്റെ ഉറച്ച സ്ഥാനാർത്ഥി ആകേണ്ടിയിരുന്ന ആളായിരുന്നു അബിൻ വർക്കി.
എന്നാൽ വാചകമടിയിൽ താൻ കേരളത്തിലെ ഒന്നാമതാണെന്ന് അഹങ്കരിച്ചിരുന്ന എൽ.ഡി.എഫ് മന്ത്രി വീണാ ജോർജ്ജിനെ തന്റെ ഉജ്ജ്വലമായ പ്രസംഗ വൈഭവം കൊണ്ടും മൂർച്ചയുള്ള വാചകങ്ങൾ കൊണ്ടും തെരഞ്ഞെടുപ്പ് പ്രചാരണ വേളയിൽ മലർത്തിയടിച്ചപ്പോൾ തന്നെ അബിൻ യഥാർത്ഥ എം.എൽ.എയായി ജനഹൃദയങ്ങളിൽ മാറിയിരുന്നു.
കോലഞ്ചേരി ശ്രീനാരായണ ഗുരുകുലം എഞ്ചിനീയറിംഗ് കോളേജിൽ നിന്നും സിവിൽ എഞ്ചിനീയറിംഗിൽ ബിരുദവും തുടർന്ന് തിരുവനന്തപുരത്തെ പ്രശസ്തമായ ലോ അക്കാദമിയിൽ നിന്നും നിയമ ബിരുദവും നേടി അദ്ദേഹം ഹൈക്കോടതിയിൽ അഭിഭാഷകനായി പ്രാക്ടീസ് ചെയ്തു വരികയായിരുന്നു.
എറണാകുളം ജില്ലയിലെ കോലഞ്ചേരിയിൽ വർക്കിയുടെ മകനായി അബിൻ വർക്കി കൊടിയാട്ട് ജനിച്ചു. വിദ്യാർത്ഥി കാലഘട്ടത്തിൽ തന്നെ സജീവ കോൺഗ്രസ് രാഷ്ട്രീയത്തിന്റെ ഭാഗമാകാൻ അബിൻ വർക്കിക്ക് കഴിഞ്ഞു. യുവാക്കളുടെ ശാക്തീകരണത്തിലും സാമൂഹിക തിന്മകൾക്കെതിരായ പോരാട്ടത്തിലും കോൺഗ്രസ് ആശയങ്ങളാണ് ഏറ്റവും മികച്ചതെന്ന് അദ്ദേഹം ഉറച്ചു വിശ്വസിച്ചു.
തുടർന്ന് യൂത്ത് കോൺഗ്രസ് സംസ്ഥാന വൈസ് പ്രസിഡന്റായും സജീവമായി പ്രവർത്തിച്ച അദ്ദേഹത്തിന്റെ സംഘാടന മികവ് വളരെ പ്രശംസനീയമായിരുന്നു. 2026-ലെ നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ പത്തനംതിട്ടയിലെ ആറന്മുള മണ്ഡലത്തിൽ എൽ.ഡി.എഫിന്റെ കരുത്തയായ മുൻ ആരോഗ്യ മന്ത്രി വീണ ജോർജിനെ പരാജയപ്പെടുത്തി ജയന്റ് കില്ലറായി അബിൻ നിയമസഭയിലെത്തി.
പ്രക്ഷോഭ രംഗങ്ങളിൽ സജീവമായി നിലകൊള്ളുന്ന അബിന്റെ പേരിൽ പതിനേഴോളം കേസുകളുണ്ട്. അർദ്ധരാത്രികളിൽപ്പോലും പോലീസ് സ്റ്റേഷൻ ലോക്കപ്പുകളിൽ അടയ്ക്കപ്പെടുന്ന പാവപ്പെട്ട വിദ്യാർത്ഥി അണികൾക്ക് സൗജന്യമായി നിയമസഹായം നൽകാനും ജാമ്യം നേടി കൊടുക്കാനും അദ്ദേഹം സദാ സന്നദ്ധനാണ്.
വി. ടി. സൂരജ് (MLA, ബാലുശ്ശേരി)
കോൺഗ്രസ് രാഷ്ട്രീയത്തിൽ 'പാവപ്പെട്ടവൻ' എന്ന വാക്കിന്റെ യഥാർത്ഥ അർത്ഥമാണ് വി. ടി. സൂരജ്. കുട്ടിക്കാലം മുതൽ അനുഭവിച്ച കടുത്ത ദാരിദ്ര്യത്തിലും കഷ്ടപ്പാടിലും നിന്നും പൊരുതി വളർന്ന് ബാലുശ്ശേരിയിൽ നിന്നും ജയിച്ചുകയറിയ സൂരജ് ശരിക്കും കേരള രാഷ്ട്രീയത്തിലെ അത്ഭുതക്കുട്ടിയാണ്.
പിതാവ് നാരായണന് മേൽക്കൂര പണിയില്ലാത്ത ദിവസങ്ങളിൽ കുടുംബം പട്ടിണിയിലായിരുന്ന സാഹചര്യത്തിലാണ് സൂരജ് രാഷ്ട്രീയത്തിലേക്ക് കടന്നുവന്നത്. രാഷ്ട്രീയത്തിൽ ഗോഡ്ഫാദർമാരില്ലാതെ സ്വന്തം അധ്വാനം കൊണ്ട് മാത്രം വളർന്ന സൂരജ്, എതിരാളികളുടെ ക്രൂരമായ മർദ്ദനങ്ങൾ വകവെക്കാതെ പാവപ്പെട്ട ദളിത് ജനവിഭാഗങ്ങൾക്കായി എപ്പോഴും നിലകൊണ്ടു.
കോഴിക്കോട് ചേളന്നൂർ ശ്രീനാരായണ കോളേജിൽ നിന്നും വിദ്യാഭ്യാസം പൂർത്തിയാക്കിയ സൂരജ്, ക്യാമ്പസ് കാലഘട്ടത്തിലെ പ്രക്ഷോഭങ്ങളിലൂടെയാണ് പൊതുപ്രവർത്തന രംഗത്തേക്ക് ചുവടുവെക്കുന്നത്.
കോഴിക്കോട് ജില്ലയിലെ ഇരവട്ടൂരിലുള്ള തികച്ചും സാധാരണ ദളിത് കുടുംബത്തിലാണ് വി. ടി. സൂരജ് ജനിച്ചു വളർന്നത്. ദിവസവേതനക്കാരനായ മേൽക്കൂര നിർമ്മാണ തൊഴിലാളിയായ പിതാവ് നാരായണന്റെയും, പ്രാദേശിക സഹകരണ ബാങ്കിൽ കളക്ഷൻ ഏജന്റായി ജോലി ചെയ്യുന്ന മാതാവ് പുഷ്പയുടെയും മകനാണ്.
ദളിത്-പിന്നോക്ക വിഭാഗങ്ങളുടെ അവകാശങ്ങൾക്കായി ശബ്ദമുയർത്താൻ കോൺഗ്രസ് പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ जനാധിപത്യപരമായ അടിത്തറയാണ് ഏറ്റവും അനുയോജ്യമെന്ന ബോധ്യമാണ് സൂരജിനെ കോൺഗ്രസ് രാഷ്ട്രീയത്തിലേക്ക് ആകർഷിച്ചത്.
വിദ്യാർത്ഥി പ്രായത്തിൽ തന്നെ കെ.എസ്.യു-വിൽ സജീവമായി തുടങ്ങിയ അദ്ദേഹം മികച്ച പ്രവർത്തനങ്ങളിലൂടെ കോൺഗ്രസിന്റെ യുവജന വിഭാഗമായ യൂത്ത് കോൺഗ്രസിന്റെയും മുഖ്യ സംഘാടകരിൽ ഒരാളായി മാറി.
2026-ലെ നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ ബാലുശ്ശേരി സംവരണ മണ്ഡലത്തിൽ നിന്നും സി.പി.എമ്മിന്റെ സിറ്റിംഗ് എം.എ.എൽ.എയും പ്രമുഖ വിദ്യാർത്ഥി നേതാവും മുൻ എസ്.എഫ്.ഐ സംസ്ഥാന സെക്രട്ടറിയുമായ അഡ്വ. കെ. എം. സച്ചിൻ ദേവിനെ 16,980 വോട്ടുകളുടെ ഭൂരിപക്ഷത്തിൽ അട്ടിമറിച്ച് (സൂരജ് 94,804 വോട്ടുകൾ നേടിയപ്പോൾ സച്ചിൻ ദേവിന് 77,824 വോട്ടുകൾ മാത്രമേ നേടാനായുള്ളൂ) സൂരജ് കന്നി അങ്കത്തിൽ തന്നെ നിയമസഭയിലെത്തി. സമരരംഗങ്ങളിൽ വിട്ടുവീഴ്ചയില്ലാത്ത പോരാട്ടവീര്യം പ്രകടിപ്പിക്കുന്ന സൂരജിന്റെ പേരിൽ നാൽപ്പത്തിരണ്ടോളം രാഷ്ട്രീയ കേസുകളുണ്ട്.
എ. ഡി. തോമസ് (MLA, ആലപ്പുഴ)
ആലപ്പുഴയിലെ ജനപ്രതിനിധിയായ എ. ഡി. തോമസിനെ പോലീസ് അതിക്രൂരമായി തല്ലിച്ചതച്ച ചിത്രം കണ്ട ആരും ചോദിച്ചുപോകും 'ഈ മനുഷ്യൻ ഇപ്പോൾ എങ്ങനെ എഴുന്നേറ്റ് നടക്കുന്നു' എന്ന്.
നവകേരള സദസ്സിനിടയിൽ മുഖ്യമന്ത്രിയുടെ വണ്ടിക്കു നേരെ കരിങ്കൊടി കാണിച്ച് പ്രതിഷേധിച്ചപ്പോൾ മുഖ്യമന്ത്രിയുടെ ഗൺമാൻമാരും പോലീസും തോമസിനെ തല തല്ലിപ്പൊളിച്ചു മാരകമായി പരുക്കേൽപ്പിച്ച സംഭവം അദ്ദേഹത്തിന്റെ ജീവൻ തന്നെ അപകടത്തിലാക്കുന്ന ഒന്നായിരുന്നു.
മരണത്തിനും ജീവിതത്തിനും ഇടയിലുള്ള ഭയാനകമായ നിമിഷങ്ങളാണ് ആ പാവം ചെറുപ്പക്കാരൻ അന്ന് നേരിട്ടത്. സ്വന്തം ദരിദ്രമായ കുടുംബത്തിന്റെ പട്ടിണി മാറ്റാൻ മീൻപിടുത്തക്കാരനായി ജോലി ചെയ്യുമ്പോൾ തന്നെ തന്റെ പോരാട്ടവീര്യം തെരുവിൽ തെളിയിച്ച കരളുറപ്പാണ് അദ്ദേഹത്തെ അർഹമായ ജനകീയ വിജയത്തിലെത്തിച്ചത്.
മരാരിക്കുളം സെന്റ് അഗസ്റ്റിൻസ് സ്കൂളിലെയും കാട്ടൂർ ഹോളി ഫാമിലി സ്കൂളിലെയും പഠനത്തിനു ശേഷം ചേർത്തല സെന്റ് മൈക്കിൾസ് കോളേജിൽ നിന്നും ചരിത്രത്തിൽ ബിരുദം നേടി അധ്യാപകനായി സേവനമനുഷ്ഠിച്ചു.
ആലപ്പുഴ ജില്ലയിലെ മരാരിക്കുളത്തുള്ള തീരദേശ ഗ്രാമമായ അരശർകടവിലെ അതീവ സാധാരണവും സാമ്പത്തികമായി ഏറെ ബുദ്ധിമുട്ടുകൾ അനുഭവിച്ചതുമായ ഒരു മത്സ്യത്തൊഴിലാളി കുടുംബത്തിലാണ് എ. ഡി. തോമസ് ജനിച്ചത്. ഡൊമിനിക് ജാക്സന്റെയും അക്കമ്മയുടെയും മകനായ തോമസിന് കുടുംബം പുലർത്താൻ പതിനേഴാം വയസ്സിൽ തന്നെ അച്ഛനോടൊപ്പം പരമ്പരാഗത വള്ളങ്ങളിൽ മത്സ്യബന്ധനത്തിന് പോകേണ്ടി വന്നു.
കടുത്ത സാമ്പത്തിക പരാധീനതകൾക്കിടയിലും പെട്രോൾ പമ്പിലെ ജോലി, ട്യൂഷൻ ക്ലാസുകൾ, നിർമ്മാണ ജോലികൾ എന്നിവയിലൂടെ പണം കണ്ടെത്തി പഠനം മുന്നോട്ട് കൊണ്ടുപോയി. കോൺഗ്രസ് പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ മതേതര ജനാധിപത്യ മൂല്യങ്ങളിൽ ആകൃഷ്ടനായി അദ്ദേഹം കേരള സ്റ്റുഡന്റ്സ് യൂണിയനിൽ (കെ.എസ്.യു) സജീവമാകുകയായിരുന്നു.
കോളേജ് യൂണിയൻ ചെയർമാനായും ആലപ്പുഴ ജില്ലാ പ്രസിഡന്റായും തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു. 2026-ലെ നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ ആലപ്പുഴ മണ്ഡലത്തിലെ സി.പി.എമ്മിന്റെ മുതിർന്ന നേതാവായ പി. പി. ചിത്തരഞ്ജനെ 21,015 വോട്ടുകളുടെ വൻ ഭൂരിപക്ഷത്തിൽ അട്ടിമറിച്ച് (തോമസ് 81,065 വോട്ടുകൾ നേടിയപ്പോൾ ചിത്തരഞ്ജന് 60,050 വോട്ടുകൾ മാത്രമേ നേടാനായുള്ളൂ) തോമസ് കേരള നിയമസഭയിലെ ഏറ്റവും പ്രായം കുറഞ്ഞ പ്രതിനിധിയായി മാറി.
തീരദേശ നിവാസികളുടെ അവകാശങ്ങൾക്കായി നടത്തിയ തെരുവ് സമരങ്ങളുടെ ഭാഗമായി പതിനെട്ടോളം രാഷ്ട്രീയ കേസുകൾ നേരിടുന്ന ഈ യുവനേതാവിന് ആലപ്പുഴയിലെ പാവപ്പെട്ട ജനങ്ങളുമായി ആഴത്തിലുള്ള ആത്മബന്ധമുണ്ട്.
അഡ്വ. വി. പി. അബ്ദുൽ റഷീദ് (യൂത്ത് കോൺഗ്രസ് നേതാവ്)
കണ്ണൂരിലെ കൊടും അക്രമരാഷ്ട്രീയത്തിന് മുന്നിൽ ഒട്ടും ഭയപ്പെടാതെ നെഞ്ചുവിരിച്ചു പോരാടാൻ തയ്യാറായതാണ് റഷീദിനെ രാഷ്ട്രീയത്തിലെ സവിശേഷമായ പോരാളിയാക്കി മാറ്റിയത്. കണ്ണൂരിലെ ചുവപ്പ് കോട്ടകളായ തളിപ്പറമ്പിലും ധർമ്മടത്തും കോൺഗ്രസ് കൊടിയുമായി കടന്നുചെന്ന് മത്സരിക്കാൻ റഷീദ് കാണിച്ച തീരുമാനങ്ങൾ അങ്ങേയറ്റം ജീവന് ഭീഷണിയുള്ളവയായിരുന്നു.
കണ്ണൂരിലെ രാഷ്ട്രീയ സംഘർഷങ്ങൾക്കിടയിൽ എതിരാളികളുടെ കടുത്ത ആക്രമണങ്ങൾക്ക് അദ്ദേഹം പലതവണ ഇരയാവുകയും വലിയ രീതിയിൽ പരുക്കേൽക്കുകയും ചെയ്തിട്ടുണ്ട്. രാഷ്ട്രീയ സമരങ്ങളുടെ പേരിൽ പോലീസും ഭരണകൂടവും ചുമത്തിയ ഇരുപതോളം കേസുകളിൽ കഠിന തടവ് ശിക്ഷകൾ വിധിച്ച് അദ്ദേഹത്തെ തളർത്താൻ നോക്കിയിട്ടും അദ്ദേഹം തന്റെ പോരാട്ടം തുടർന്നു.
തളിപ്പറമ്പ്, ധർമ്മടം മണ്ഡലങ്ങളിൽ ശക്തമായ അടിത്തറയുള്ള റഷീദിന് തിരഞ്ഞെടുപ്പിന് കേവലം രണ്ട് മാസം മുൻപെങ്കിലും കോൺഗ്രസ് പാർട്ടി ധർമ്മടം സീറ്റ് നൽകിയിരുന്നുവെങ്കിൽ മുഖ്യമന്ത്രി പിണറായി വിജയൻ ഇന്ന് പേരക്കുട്ടിയെ കളിപ്പിച്ച് വീട്ടിലിരിക്കേണ്ടി വരുമായിരുന്നു.
രാഹുൽ ഗാന്ധിയോ പ്രിയങ്കാ ഗാന്ധിയോ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് പ്രചാരണ സമയത്ത് ധർമ്മടം വഴി ഒന്ന് കടന്നുപോയി ജനങ്ങളോട് വോട്ട് അഭ്യർത്ഥിച്ചിരുന്നുവെങ്കിൽ അബ്ദുൽ റഷീദ് അവിടെ എളുപ്പത്തിൽ ജയിച്ചുകയറുമായിരുന്നു.
പയ്യന്നൂർ കോളേജ് ഉൾപ്പെടെയുള്ള ക്യാമ്പസ് പഠനത്തിന് ശേഷം കണ്ണൂർ സർവ്വകലാശാലയുടെ കീഴിലുള്ള സ്കൂൾ ഓഫ് ലീഗൽ സ്റ്റഡീസിൽ (പാലയാട്) നിന്നും 2018-ൽ അദ്ദേഹം ബി.എ, എൽ.എ.ല്ലി.ബി (BA LLB) ബിരുദം സ്വന്തമാക്കി.
കണ്ണൂരിലെ ചെറുപുഴ സ്വദേശിയായ അദ്ദേഹം സാധാരണ കുടുംബ പശ്ചാത്തലത്തിൽ കെ. കെ. ഹംസയുടെ മകനായി ജനിച്ചു. വിദ്യാർത്ഥി കാലഘട്ടത്തിൽ തന്നെ കെ.എസ്.യു-വിലൂടെയാണ് സജീവ കോൺഗ്രസ് രാഷ്ട്രീയത്തിന്റെ ഭാഗമാകുന്നത്.
കണ്ണൂരിലെ സി.പി.എം അക്രമ രാഷ്ട്രീയത്തിനും അടിച്ചമർത്തലുകൾക്കും എതിരെ സമാധാനപരമായ ജനാധിപത്യ ബദൽ സൃഷ്ടിക്കുക എന്ന ലക്ഷ്യത്തോടെയാണ് അദ്ദേഹം കോൺഗ്രസ് പ്രസ്ഥാനത്തിൽ കൂടുതൽ ഉറച്ചുനിന്നത്.
പ്രക്ഷോഭ രംഗങ്ങളിലെ നിരന്തര സാന്നിധ്യം മൂലം റഷീദിനെതിരെ ഇരുപതോളം രാഷ്ട്രീയ കേസുകൾ നിലവിലുണ്ട്. 2021-ലെ നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ തളിപ്പറമ്പ് മണ്ഡലത്തിൽ നിന്നും മത്സരിച്ച അദ്ദേഹം എൽ.ഡി.എഫ് ഘടകകക്ഷി നേതാവ് എം. വി. ഗോവിന്ദനെതിരെ അതിശക്തമായ പോരാട്ടം കാഴ്ചവെക്കുകയും ഇടതുപക്ഷത്തിന്റെ ഭൂരിപക്ഷം 40,000-ത്തിൽ നിന്നും വെറും 22,000-ത്തിലേക്ക് കുറയ്ക്കുകയും ചെയ്തു.
തുടർന്ന് 2026-ലെ നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ യു.ഡി.എഫ് സ്ഥാനാർത്ഥിയായി ധർമ്മടം മണ്ഡലത്തിൽ സി.പി.എമ്മിന്റെ കരുത്തനായ അനിഷേധ്യ നേതാവ് പിണറായി വിജയനെതിരെയാണ് റഷീദ് മത്സരിച്ചത്.
അലോഷ്യസ് സേവ്യർ (KSU സംസ്ഥാന പ്രസിഡന്റ്)
അന്തരിച്ച പ്രിയ നേതാവ് പി. ടി. തോമസിന് ശേഷം കോൺഗ്രസ് പ്രസ്ഥാനത്തിൽ ലഭിച്ച ഏറ്റവും ചങ്കൂറ്റമുള്ള ചെറുപ്പക്കാരനാണ് അലോഷ്യസ് സേവ്യർ.
ഭരിക്കുന്നവർ പ്രതിപക്ഷത്തായിരിക്കുന്ന സമയത്ത് സമരങ്ങൾ ചെയ്യാൻ യുവതലമുറയെ കൂടെക്കൂടെ വിളിച്ച് തെരുവിലിറക്കുകയും, പിന്നീട് ഭരണം കിട്ടുമ്പോൾ അതേ യുവനേതാക്കൾ വിളിച്ചാൽ ഫോൺ പോലും എടുക്കാതിരിക്കുകയും ചെയ്യുന്ന മുതിർന്ന ചില കോൺഗ്രസ് നേതാക്കളുടെ ശൈലിയെ പരസ്യമായി ചോദ്യം ചെയ്യാൻ ചങ്കൂറ്റം കാണിച്ച ധീരനായ യുവതുർക്കിയാണ് അദ്ദേഹം.
സ്വന്തം കരിയറും താൽപ്പര്യങ്ങളും അവഗണിച്ച് പാർട്ടിയുടെ യഥാർത്ഥ വികാരത്തിനൊപ്പം നിൽക്കുന്നതാണ് അദ്ദേഹത്തിന്റെ സവിശേഷത.
പ്ലസ് ടൂ വരെ കുളമാവ് നവോദയ സ്കൂളിലായിരുന്നു പഠനം. പിന്നീട് തേവര കോളജിൽ നിന്നും ഇക്കണോമിക്സിൽ ബി.എയും എം.എയും കരസ്ഥമാക്കി. നിലവിൽ എം.ജി യൂണിവേഴ്സിറ്റിക്ക് കീഴിൽ പി.എച്ച്.ഡി പഠനം നടത്തി വരികയാണ്.
ഇടുക്കി ജില്ലയിലെ അടിമാലി വാളറയിൽ കണ്ണാട്ട് കെ. എസ്. സേവ്യറിന്റെ മകനായി അലോഷ്യസ് സേവ്യർ ജനിച്ചു. കുടിയേറ്റ കർഷക കുടുംബ പശ്ചാത്തലമുള്ള അദ്ദേഹം തേവര എസ്.എച്ച് കോളജിലെ പഠനകാലത്താണ് കെ.എസ്.യുവിന്റെ മുൻനിരയിലേക്ക് എത്തിയത്. കെ.എസ്.യു എറണാകുളം ജില്ലാ പ്രസിഡന്റായും സംസ്ഥാന സെക്രട്ടറിയായും മികച്ച രീതിയിൽ പ്രവർത്തിച്ചു.
തുടർന്ന് കോൺഗ്രസ് ദേശീയ നേതൃത്വം അദ്ദേഹത്തെ കെ.എസ്.യു-വിയുടെ സംസ്ഥാന പ്രസിഡന്റായി നിയമിച്ചു. ക്യാമ്പസുകളിലെ മയക്കുമരുന്ന് മാഫിയകൾക്കെതിരെയുള്ള 'കാമ്പസ് ജാഗരൺ യാത്ര' നയിച്ചതും, നഴ്സിംഗ് വിദ്യാർത്ഥിനി അമ്മു സജീവിന്റെ മരണവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് ശക്തമായ സമരങ്ങൾ നയിച്ചതും അലോഷ്യസിന്റെ സമരവീര്യം പ്രകടമാക്കി.
നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ കെ.എസ്.യു പ്രവർത്തകർക്ക് അർഹമായ സീറ്റ് വിഭജനം നൽകാത്തതിൽ പ്രതിഷേധിച്ച് തന്റെ സ്വന്തം ഭാവിയെ അവഗണിച്ചുകൊണ്ട് സംസ്ഥാന പ്രസിഡന്റ് സ്ഥാനം രാജി വയ്ക്കാൻ കാണിച്ച ആത്മാർത്ഥത അണികൾക്ക് അദ്ദേഹത്തോടുള്ള ബഹുമാനം ഇരട്ടിയാക്കി. കഴിഞ്ഞ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ കോന്നി മണ്ഡലമാണ് അദ്ദേഹത്തിന് മത്സരിക്കാൻ നൽകിയിരുന്നതെങ്കിൽ കനത്ത ഇടതുപക്ഷ കോട്ടകൾ ഭേദിച്ച് അദ്ദേഹം അവിടെ വളരെ എളുപ്പത്തിൽ ജയിച്ചു കയറുമായിരുന്നു.
അരിത ബാബു (മുൻ ജില്ലാ പഞ്ചായത്ത് അംഗം)
ക്ഷീരകർഷക കുടുംബത്തിലെ കടുത്ത സാമ്പത്തിക പരാധീനതകളെ കഠിനാധ്വാനം കൊണ്ട് ചെറുത്തു തോൽപ്പിച്ചതാണ് അരിതയെ പുതിയൊരു ജനകീയ പ്രതീകമാക്കി മാറ്റിയത്. അരിത ബാബുവിനെ ഇടതുപക്ഷ സൈബർ സഖാക്കൾ സോഷ്യൽ മീഡിയയിലൂടെ കുറച്ചൊന്നുമല്ല ബുദ്ധിമുട്ടിച്ചതും ഉപദ്രവിച്ചതും.
എന്നാൽ കടുത്ത സൈബർ അധിക്ഷേപങ്ങൾക്കും വ്യക്തിഹത്യകൾക്കും മുന്നിൽ പതറാതെ, അതിനെയെല്ലാം പുഞ്ചിരിയോടെ തള്ളിക്കളഞ്ഞ് ധീരമായി മുന്നോട്ട് പോകാനുള്ള അസാധാരണമായ ഉശിരും ചങ്കൂറ്റവും അരിതയ്ക്കുണ്ടായിരുന്നു. സ്വന്തം ഉപജീവനമാർഗ്ഗമായ പശു വളർത്തലിനെയും ദാരിദ്ര്യത്തെയും എതിരാളികൾ പരിഹസിച്ചപ്പോൾ അതിനെ അഭിമാനത്തോടെ അധ്വാനിക്കുന്ന ജനങ്ങളുടെ അന്തസ്സായി ഉയർത്തിക്കാട്ടാൻ അവർക്ക് കഴിഞ്ഞു.
കായംകുളത്തെ പ്രാദേശിക വിദ്യാലയങ്ങളിലെ സ്കൂൾ വിദ്യാഭ്യാസത്തിന് ശേഷം കുടുംബം പുലർത്താനും ഒപ്പം പഠിക്കാനും പ്രൈവറ്റ് രജിസ്ട്രേഷനിലൂടെ കേരള യൂണിവേഴ്സിറ്റിയിൽ നിന്നും 2017-ൽ ബി.കോം (B.Com) ബിരുദം സ്വന്തമാക്കി. പഠനകാലത്ത് കുട്ടികൾക്ക് ട്യൂഷൻ എടുത്തും മറ്റ് ജോലികൾ ചെയ്തുമാണ് അവർ ജീവിതമാർഗ്ഗം കണ്ടെത്തിയത്.
കായംകുളത്തെ അതിസാധാരണവും പാവപ്പെട്ടതുമായ ഒരു ക്ഷീരകർഷക കുടുംബത്തിലാണ് അരിത ജനിച്ചു വളർന്നത്. പിതാവ് തുളസീധരന്റെ രോഗാവസ്ഥയെ തുടർന്ന് കുടുംബത്തിന്റെ ഏക ഉപജീവനമാർഗ്ഗമായി മാറിയത് അരിത തന്നെയായിരുന്നു. പശുക്കളെ വളർത്തിയും പാൽ വീടുകളിൽ വിറ്റും കഠിനമായി അധ്വാനിക്കുന്നതിനിടയിലാണ് കോൺഗ്രസ് പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ സാധാരണക്കാരോടുള്ള കരുതലിൽ ആകൃഷ്ടയായി അവർ രാഷ്ട്രീയത്തിലേക്ക് പ്രവേശിക്കുന്നത്.
തന്റെ ഇരുപത്തിയൊന്നാം വയസ്സിൽ ആലപ്പുഴ ജില്ലാ പഞ്ചായത്ത് അംഗമായി തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ട അരിത, കായംകുളത്തെ ഏറ്റവും പ്രായം കുറഞ്ഞ പ്രതിനിധിയായി മാറുകയായിരുന്നു. 2021-ലെ നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ കായംകുളം മണ്ഡലത്തിൽ കോൺഗ്രസിന്റെ ഏറ്റവും പ്രായം കുറഞ്ഞ സ്ഥാനാർത്ഥിയായി (26 വയസ്സ്) മത്സരിച്ച് അരിത ചരിത്രം സൃഷ്ടിച്ചു.
കനത്ത ഇടതുപക്ഷ സ്വാധീനമുള്ള മണ്ഡലത്തിൽ സിറ്റിംഗ് എം.എൽ.എ യു. പ്രതിഭയ്ക്കെതിരെ അത്യന്തം വാശിയേറിയ പോരാട്ടം കാഴ്ചവെച്ച അവർ 71,050 വോട്ടുകൾ നേടി, കേവലം 6,298 വോട്ടുകൾക്ക് മാത്രമാണ് പരാജയപ്പെട്ടത്. പ്രക്ഷോഭങ്ങളുടെ ഭാഗമായി തന്റെ വീടിന്റെ ജനാലച്ചില്ലുകൾ തല്ലിത്തകർക്കപ്പെട്ട കനത്ത ആക്രമണങ്ങൾ ഉണ്ടായിട്ടും കായംകുളത്തിന്റെ പോരാളിയായി അവർ നിലകൊള്ളുന്നു.
സി. ശില്പ (KSU സംസ്ഥാന സെക്രട്ടറി)
സ്ത്രീകൾക്ക് കടന്നുചെല്ലാൻ ഭയമുള്ള അതീവ സുരക്ഷാ മേഖലയിൽ സാഹസികമായി ഒറ്റയ്ക്ക് പോരാടിയതാണ് ശില്പയെ കോൺഗ്രസിന്റെ ധീരവനിതയാക്കി മാറ്റിയത്. സെക്രട്ടേറിയറ്റിന്റെ മതിൽ ചാടിക്കടന്ന് ഓടി മുഖ്യമന്ത്രി പിണറായി വിജയന്റെ ക്യാബിനറ്റ് മുറിയുടെ വാതിൽക്കൽ എത്തിയപ്പോൾ എസ്.എഫ്.ഐ ഗുണ്ടകൾ വരെ അക്ഷരാർത്ഥത്തിൽ ഞെട്ടിപ്പോയിരുന്നു.
അന്ന് വനിതാ പോലീസുകാർ പോലുമില്ലാത്ത വേളയിൽ കനത്ത സുരക്ഷാ വ്യൂഹത്തിന് നടുവിൽ നിന്ന് ഭയമേതുമില്ലാതെ കെ.എസ്.യു കൊടിയുമേന്തി അവർ വിളിച്ച മുദ്രാവാക്യങ്ങൾ കോൺഗ്രസിന്റെ സമരവീര്യമായി മാറി.
എന്നാൽ ഇത്തവണത്തെ നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ ശില്പയെപ്പോലെയുള്ള അർഹരായ ചെറുപ്പക്കാർക്ക് മത്സരിക്കാൻ സീറ്റ് നൽകാതെ ഗ്രൂപ്പ് മാനേജർമാർ സ്വന്തക്കാർക്ക് വീതം വെച്ചു നൽകിയതുകൊണ്ടാണ് മണലൂർ മണ്ഡലത്തിൽ കോൺഗ്രസിന് നാണംകെട്ട തോൽവി ഏറ്റുവാങ്ങേണ്ടി വന്നത്.
ശില്പ നിയമപഠനത്തിൽ ബിരുദം കരസ്ഥമാക്കി ഹൈക്കോടതിയിലും തിരുവനന്തപുരം കോടതിയിലും അഭിഭാഷകയായി പ്രാക്ടീസ് ചെയ്യുന്നു.
തൃശ്ശൂർ ജില്ലയിലെ അരിമ്പൂർ സ്വദേശിയായ സി. ശില്പ തികച്ചും സാധാരണ പശ്ചാത്തലമുള്ള കുടുംബത്തിൽ നിന്നാണ് പൊതുരംഗത്തേക്ക് കടന്നുവരുന്നത്. പരമേശ്വരന്റെയും ഓമനയുടെയും മകളായ ശില്പ കോളേജ് പഠനകാലത്ത് കെ.എസ്.യു-വിലൂടെയാണ് രാഷ്ട്രീയ പ്രവർത്തനം ആരംഭിക്കുന്നത്. സ്ത്രീകൾക്ക് സംഘടനയ്ക്കുള്ളിൽ ലഭിക്കുന്ന ബഹുമാനവും തുല്യ പങ്കാളിത്തവും കോൺഗ്രസ് പ്രസ്ഥാനത്തോട് അവരെ കൂടുതൽ അടുപ്പിച്ചു.
ഇരുപത്തിയൊന്നാം വയസ്സിൽ അരിമ്പൂർ പഞ്ചായത്ത് മൂന്നാം വാർഡിലെ മെമ്പറായി വിജയിച്ചു കൊണ്ടാണ് അവർ സജീവ പൊതുപ്രവർത്തന രംഗത്തേക്ക് കടന്നുവരുന്നത്. മികച്ച സംഘാടകയെന്ന നിലയിൽ ശ്രദ്ധേയയായ ശില്പ നിലവിൽ കെ.എസ്.യു സംസ്ഥാന സെക്രട്ടറിയായി പ്രവർത്തിച്ചു വരുന്നു.
കഴിഞ്ഞ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ ഈ മികച്ച നേതാവിന് മണലൂർ മണ്ഡലമാണ് മത്സരിക്കാൻ നൽകിയിരുന്നതെങ്കിൽ കനത്ത ഇടതുപക്ഷ കോട്ടകൾ ഭേദിച്ച് അവർ വൻ ഭൂരിപക്ഷത്തിൽ എളുപ്പത്തിൽ ജയിച്ചു കയറുമായിരുന്നു.
ആൻ സെബാസ്റ്റ്യൻ (KSU സംസ്ഥാന വൈസ് പ്രസിഡന്റ്)
സ്വന്തം അക്കാദമിക് തിളക്കമാർന്ന കരിയർ പോലും വിദ്യാർത്ഥി പ്രസ്ഥാനത്തിന് വേണ്ടി മാറ്റിവെച്ച ആത്മാർത്ഥതയാണ് ആനിനെ യുവത്വത്തിന്റെ നേതാവാക്കി ഉയർത്തിയത്. ആൻ സെബാസ്റ്റ്യൻ തന്റെ അക്കാദമിക് കരിയറിനേക്കാളും സുരക്ഷിതമായ ഭാവിയെക്കാളും പ്രാധാന്യം നൽകിയത് വിദ്യാർത്ഥി അവകാശ സമരങ്ങൾക്കാണ്.
തിരുവനന്തപുരത്ത് നടന്ന ഒരു വലിയ പ്രക്ഷോഭത്തിനിടയിൽ പോലീസ് ആനിനെ ക്രൂരമായി റോഡിലൂടെ വലിച്ചിഴയ്ക്കുകയും കായികമായി പീഡിപ്പിക്കുകയും ചെയ്തത് വലിയ പ്രതിഷേധങ്ങൾക്ക് കാരണമായിരുന്നു. ആനിന്റെ മികച്ച റിസർച്ച് കരിയറും പിഎച്ച്ഡിയും ഇല്ലാതാക്കാനായി സർവ്വകലാശാല അധികാരികളിൽ ഭരണകക്ഷി നേതാക്കൾ വലിയ രാഷ്ട്രീയ സമ്മർദ്ദങ്ങൾ ചെലുത്തിയിട്ടും ആൻ തന്റെ സമരമുഖങ്ങളിൽ നിന്നും ഒരടി പോലും പിന്നോട്ട് പോയില്ല.
ചങ്ങനാശ്ശേരി അസംപ്ഷൻ കോളേജിൽ നിന്നും ചരിത്രത്തിൽ ഉന്നത ബിരുദം നേടി, നിലവിൽ അവിടുത്തെ ചരിത്രവിഭാഗത്തിലെ ഗവേഷക വിദ്യാർത്ഥിനിയായി പഠനം നടത്തുന്നു.
തികച്ചും മധ്യവർഗ്ഗ പശ്ചാത്തലമുള്ള കുടുംബത്തിൽ നിന്നും സ്വയം ആർജ്ജിച്ചെടുത്ത അക്കാദമിക് മികവിലൂടെയാണ് ആൻ രാഷ്ട്രീയത്തിലേക്ക് കടന്നുവരുന്നത്. കോളേജ് പഠനകാലത്ത് കെ.എസ്.യു-വിൽ സജീവമായി നേതൃനിരയിലേക്ക് ഉയർന്ന ആൻ, കോൺഗ്രസ് പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ ജനാധിപത്യ മൂല്യങ്ങളോടുള്ള ആഭിമുഖ്യം കൊണ്ടാണ് പൊതുരംഗത്ത് ഉറപ്പിച്ചു നിർത്തിയത്.
നിലവിൽ കെ.എസ്.യു സംസ്ഥാന വൈസ് പ്രസിഡന്റായി പ്രവർത്തിച്ചു വരുന്നു. ഉന്നത വിദ്യാഭ്യാസ മേഖലയിലെ പ്രശ്നങ്ങളിലും വിദ്യാർത്ഥിനികളുടെ അവകാശങ്ങൾക്ക് വേണ്ടിയും നിരന്തരം സമരരംഗത്തുള്ള ഇവർ മികച്ചൊരു പ്രഭാഷക കൂടിയാണ്. കഴിഞ്ഞ നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ തൃശ്ശൂരിലെ കുന്നംകുളം മണ്ഡലം ആൻ സെബാസ്റ്റ്യന് മത്സരിക്കാൻ നൽകിയിരുന്നതെങ്കിൽ അവർ വളരെ എളുപ്പത്തിൽ ഇടതുപക്ഷ കോട്ടയിൽ അട്ടിമറി വിജയം
വീണ എസ്. നായർ (യുവ വനിതാ വക്താവ്)
പാർട്ടിയിലെ ചില നേതാക്കളുടെ തന്നെ ക്രൂരമായ കുത്തിത്തിരുപ്പുകൾക്കും പുറത്തുനിന്നുള്ള കനത്ത സൈബർ അറ്റാക്കുകൾക്കും ഇരയാകേണ്ടി വന്ന ശക്തയായ യുവ നേതാവാണ് വീണ എസ്. നായർ. കഴിഞ്ഞ തവണ വീണ വട്ടിയൂർക്കാവിൽ മത്സരിച്ചപ്പോൾ പാർട്ടിക്കുള്ളിലെ ചിലർ തന്നെ അവരെ തോൽപ്പിക്കുവാൻ മുന്നിൽ നിന്നു പ്രവർത്തിച്ചു.
തിരഞ്ഞെടുപ്പ് വേളയിൽ വീണയുടെ പ്രചാരണ പോസ്റ്ററുകൾ തിരുവനന്തപുരത്തെ പല അഴുക്കുചാലുകളിലും കാനകളിലും ഉപേക്ഷിച്ച നിലയിൽ കണ്ടെത്തിയത് ഈ ചതിയുടെ വ്യക്തമായ തെളിവായിരുന്നു. കഠിനാധ്വാനിയായ വീണ കഴിഞ്ഞ തവണ വട്ടിയൂർക്കാവിനു പകരം അരുവിക്കര മണ്ഡലത്തിലായിരുന്നു മത്സരിക്കേണ്ടിയിരുന്നത് എങ്കിൽ അവർക്ക് അവിടെ വളരെ എളുപ്പത്തിൽ ജയിച്ചുകയറാൻ സാധിക്കുമായിരുന്നു.
അഡ്വ. വീണ പ്രൊഫഷണൽ യോഗ്യതയുള്ള ഒരു യുവ അഭിഭാഷകയാണ്.
തിരുവനന്തപുരം വട്ടിയൂർക്കാവ് സ്വദേശിയായ വീണ തിലകൻ കെ.പി.കെയുടെ മകളാണ്. ഇവരുടെ ഭർത്താവ് പ്രതിപക്ഷ നേതാവിന്റെ അഡീഷണൽ പേഴ്സണൽ സെക്രട്ടറിയായി സേവനമനുഷ്ഠിക്കുന്നു. മാധ്യമരംഗത്ത് സജീവമായിരിക്കെ, കോൺഗ്രസിന്റെ മതേതര ജനാധിപത്യ മൂല്യങ്ങളിലുള്ള ആത്മവിശ്വാസം മൂലമാണ് വീണ സജീവ രാഷ്ട്രീയത്തിലേക്ക് പ്രവേശിച്ചതും യുഡിഎഫ് വക്താവായി മാറിയതും.
പാർട്ടിയുടെ വക്താവെന്ന നിലയിൽ ചാനൽ സംവാദങ്ങളിൽ കോൺഗ്രസ് നിലപാടുകൾ ശക്തമായി അവതരിപ്പിക്കുന്നതിലൂടെ അവർ പാർട്ടിയിലെ ഒരു പ്രധാന യുവ ശബ്ദമായി മാറി. പ്രതിപക്ഷ സമരങ്ങളിലും പ്രക്ഷോഭങ്ങളിലും നേരിട്ടിറങ്ങി പ്രവർത്തിക്കുന്ന വീണ എസ്. നായർക്കെതിരെ ഭരണകൂടം പതിനെട്ടോളം രാഷ്ട്രീയ കേസുകൾ രജിസ്റ്റർ ചെയ്തിട്ടുണ്ട്.
കഴിഞ്ഞ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ വീണയ്ക്ക് വട്ടിയൂർക്കാവിനു പകരം അരുവിക്കര മണ്ഡലമാണ് മത്സരിക്കാൻ നൽകിയിരുന്നതെങ്കിൽ അവർ മികച്ച ഭൂരിപക്ഷത്തിൽ അവിടെ വളരെ എളുപ്പത്തിൽ ജയിച്ചു കയറുമായിരുന്നു.
ഫർസീൻ മജീദ് (യൂത്ത് കോൺഗ്രസ് നേതാവ്)
കരിങ്കൊടി പ്രതിഷേധങ്ങൾ ലോക ചരിത്രത്തിൽ പലയിടത്തും നടന്നിട്ടുണ്ടെങ്കിലും വിമാനത്തിന്റെ ആകാശപാതയിൽ കരിങ്കൊടിയുമായി മുഖ്യമന്ത്രിയോട് പ്രതിഷേധിക്കാൻ ഫർസീൻ മജീദ് കാണിച്ച ആ ചങ്കൂറ്റം കേരളത്തിലെ മറ്റൊരു വിദ്യാർത്ഥി സംഘടനയായ എസ്.എഫ്.ഐക്കോ എ.ബി.വി.പിക്കോ ഇന്നേവരെ കാണിക്കാൻ സാധിച്ചിട്ടില്ല.
കരിങ്കൊടി പ്രതിഷേധം കാണിച്ച സംഭവം മാത്രമല്ല, തന്റെ ആത്മസുഹൃത്തായ ഷുഹൈബിനെ സി.പി.എം കൊലപ്പെടുത്തിയ മട്ടന്നൂർ പോലൊരു ശക്തമായ പാർട്ടി ഗ്രാമത്തിൽ ഇന്നത്തെ രാഷ്ട്രീയ പ്രതിസന്ധികൾക്കിടയിലും കനത്ത സുരക്ഷയില്ലാതെ അദ്ദേഹം എങ്ങനെ ജീവിക്കുന്നു എന്നത് എല്ലാവരിലും വലിയൊരു അത്ഭുതമാണ്. കണ്ണൂരിലെ കൊടും അക്രമങ്ങൾക്കും ഭരണകൂട ഭീകരതയ്ക്കും മുന്നിൽ ഒട്ടും ഭയപ്പെടാതെ അദ്ദേഹം പൊരുതി നിൽക്കുന്നു.
എടയന്നൂർ എൽ.പി സ്കൂളിലെ പ്രിയങ്കരനായ അധ്യാപകനായി ജോലി ചെയ്യുന്നതിനൊപ്പം തന്നെ അദ്ദേഹം എം.എസ്.സി സഹകരണ ബിരുദവും കരസ്ഥമാക്കിയിട്ടുണ്ട്.
കണ്ണൂർ ജില്ലയിലെ മട്ടന്നൂർ സ്വദേശിയായ ഫർസീൻ മജീദ് തികച്ചും സാധാരണ പശ്ചാത്തലമുള്ള കുടുംബത്തിലാണ് ജനിച്ചത്. കണ്ണൂർ ജില്ലയിൽ നിലനിൽക്കുന്ന സി.പി.എമ്മിന്റെ കായിക രാഷ്ട്രീയത്തിനും അക്രമങ്ങൾക്കുമെതിരെ സമാധാനപരമായ പോരാട്ടങ്ങൾക്ക് കോൺഗ്രസാണ് ഉചിതമായ വേദി എന്ന തിരിച്ചറിവിലാണ് അദ്ദേഹം കോൺഗ്രസിലേക്ക് പ്രവേശിക്കുന്നത്.
തന്റെ അടുത്ത സുഹൃത്തായ എടയന്നൂർ ഷുഹൈബിനെ സി.പി.എം പ്രവർത്തകർ ക്രൂരമായി കൊലപ്പെടുത്തിയതിനെ തുടർന്നാണ് സമാധാന രാഷ്ട്രീയം ഉയർത്തിപ്പിടിക്കുന്ന കോൺഗ്രസ് പ്രസ്ഥാനത്തിൽ അദ്ദേഹം കൂടുതൽ സജീവമാകുന്നത്.
2022 ജൂണിൽ മുഖ്യമന്ത്രി പിണറായി വിജയനെതിരെ വിമാനത്തിൽ കരിങ്കൊടി കാണിച്ച് പ്രതിഷേധിച്ചതോടെയാണ് ഫർസീൻ കേരളത്തിലെ ജനാധിപത്യ പോരാട്ടങ്ങളുടെ പ്രതീകമായി മാറിയത്. കഴിഞ്ഞ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ ഫർസീൻ മജീദ് കോൺഗ്രസ് നേതൃത്വത്തിന്റെ ശക്തമായ പിന്തുണയോടെ തലശ്ശേരിയോ മട്ടന്നൂരോ മണ്ഡലത്തിൽ ജനവിധി തേടിയിരുന്നെങ്കിൽ അദ്ദേഹം വളരെ എളുപ്പത്തിൽ യു.ഡി.എഫിനായി ജയിച്ചു കയറുമായിരുന്നു.
വൈഷ്ണ സുരേഷ് (യുവ കോൺഗ്രസ് നേതാവ്)
ഇടതുപക്ഷത്തിന്റെ കടുത്ത രാഷ്ട്രീയ വെട്ടിനിരത്തലുകളെ അസാധാരണമായ ആത്മവിശ്വാസം കൊണ്ടു നേരിട്ടതാണ് വൈഷ്ണയെ വിദ്യാസമ്പന്നരായ ഉദ്യോഗാർത്ഥികളുടെ പ്രിയങ്കരിയാക്കിയത്. വോട്ടർ പട്ടികയിൽ നിന്നും രാഷ്ട്രീയ ശത്രുക്കൾ തന്റെ പേര് വെട്ടിമാറ്റിയപ്പോൾ, ഒരു സാധാരണ പെൺകുട്ടി തകർന്നുപോകാൻ സാധ്യതയുള്ള കടുത്ത സൈബർ അധിക്ഷേപങ്ങളെയും ഭരണകൂട ഭീകരതയെയും അവർ അതിജീവിച്ചു.
എന്നാൽ എ. ഡി. തോമസിനെപ്പോലെ വൈഷ്ണയും രാഷ്ട്രീയത്തിൽ അനാവശ്യമായ കേന്ദ്ര നേതാക്കളോടുള്ള വ്യക്തിഭക്തി കൂട്ടിക്കാണിക്കാൻ തുനിഞ്ഞാൽ ഷാഫി പറമ്പിലിന്റെയും മാത്യു കുഴൽനാടന്റെയും ഗതിയിലേക്ക് (അവരുടെ രാഷ്ട്രീയ സ്വത്വം ഒതുക്കപ്പെടുന്ന അവസ്ഥയിലേക്ക്) അവരും ചുരുക്കപ്പെടും.
ഐ.ടി മേഖലയിൽ ജോലി ചെയ്യുന്ന ഉയർന്ന വിദ്യാഭ്യാസ യോഗ്യതയുള്ള പ്രൊഫഷണലാണ് വൈഷ്ണ സുരേഷ്.
തിരുവനന്തപുരം നഗരത്തിലെ സാധാരണ കുടുംബ പശ്ചാത്തലത്തിൽ ജനിച്ച വൈഷ്ണ സുരേഷ് ഉന്നത വിദ്യാഭ്യാസം നേടിയ ശേഷം പൊതുരംഗത്തേക്ക് കടന്നുവന്നു. പുതിയ തലമുറയ്ക്കും വിദ്യാഭ്യാസമുള്ളവർക്കും കോൺഗ്രസ് രാഷ്ട്രീയത്തിൽ മികച്ച അവസരങ്ങൾ ലഭിക്കുന്നണ്ടെന്ന് കണ്ട് രാഷ്ട്രീയത്തിലേക്ക് പ്രവേശിച്ചു.
തിരുവനന്തപുരം കോർപ്പറേഷനിലെ മുട്ടട വാർഡിലെ സ്ഥാനാർത്ഥിയായി മത്സരിക്കാൻ കോൺഗ്രസ് നേതൃത്വത്തിന്റെ പ്രത്യേക നിർദ്ദേശപ്രകാരം മുന്നോട്ടു വന്നു.
കോർപ്പറേഷനിലെ ഏറ്റവും പ്രായം കുറഞ്ഞ സ്ഥാനാർത്ഥികളിലൊരാളായി കോൺഗ്രസ് അവതരിപ്പിച്ച വൈഷ്ണയുടെ പേര് രാഷ്ട്രീയ വൈരാഗ്യം മൂലം വോട്ടർ പട്ടികയിൽ നിന്നും നീക്കം ചെയ്യാൻ ഭരണപക്ഷം ശ്രമിച്ചെങ്കിലും ഹൈക്കോടതിയിലെ കടുത്ത നിയമപോരാട്ടത്തിലൂടെ അവർ അന്തിമ വിജയം നേടി.
ശേഷം അടുത്ത പേജിൽ ..

