ഗാനകോകിലം എസ്. ജാനകി: ശബ്ദമാധുര്യത്തിന്റെ അമരയാത്ര

ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര സംഗീത ചരിത്രത്തിൽ സ്വന്തം സ്വരമാധുര്യം കൊണ്ട് അനശ്വരമായ ഇതിഹാസം രചിച്ച ഗായികയാണ് 'ദക്ഷിണേന്ത്യയുടെ വാനമ്പാടി' എന്നറിയപ്പെടുന്ന എസ്. ജാനകി (ശിസ്‌ത്‌ല ശ്രീരാമമൂർത്തി ജാനകി). ഏതാണ്ട് ആറ് പതിറ്റാണ്ടിലേറെ നീണ്ടുനിന്ന തന്റെ സംഗീത സപര്യയിലൂടെ അവർ 48,000-ത്തിലധികം ഗാനങ്ങളാണ് വിവിധ ഭാഷകളിലായി ആലപിച്ചത്.

2026 ജൂലൈ 11-ന് തന്റെ 88-ാം വയസ്സിൽ അവർ ഈ ലോകത്തോട് വിടപറയുമ്പോൾ ഇന്ത്യൻ സംഗീത ലോകത്തിന് അത് നികത്താനാകാത്ത വലിയൊരു നഷ്ടമായി മാറി. ജാനകിയമ്മയുടെ ബാല്യം മുതൽ മരണം വരെയുള്ള ജീവിതയാത്രയും, പ്രതിസന്ധികളും, കുടുംബവും, അനശ്വര ഗാനങ്ങളും അടങ്ങുന്ന സമഗ്രമായ ഒരു ഓർമ്മക്കുറിപ്പ് താഴെ പങ്കുവെക്കുന്നു.

ബാല്യവും അപ്രതീക്ഷിത സംഗീതവഴികളും

1938 ഏപ്രിൽ 23-ന് അന്നത്തെ ബ്രിട്ടീഷ് ഇന്ത്യയുടെ ഭാഗമായിരുന്ന മദ്രാസ് പ്രസിഡൻസിയിലെ (ഇന്നത്തെ ആന്ധ്രാപ്രദേശ്) ഗുണ്ടൂർ ജില്ലയിലുള്ള പല്ലപത്‌ല ഗ്രാമത്തിലാണ് ജാനകി ജനിച്ചത്. ഒരു പരമ്പരാഗത തെലുങ്ക് ബ്രാഹ്മണ കുടുംബമായിരുന്നു അവരുടേത്. പിതാവ് സിസ്‌ത്‌ല ശ്രീരാമമൂർത്തി ഒരു ആയുർവേദ ഡോക്ടറും അധ്യാപകനുമായിരുന്നു.

പിന്നീട് കുടുംബം തെലങ്കാനയിലെ സിർസില്ലയിലേക്ക് മാറി. സംഗീതത്തിൽ ജാനകിക്ക് യാതൊരുവിധ ശാസ്ത്രീയമായ ഉപരിപഠനവും ലഭിച്ചിരുന്നില്ല. എങ്കിലും വെറും മൂന്ന് വയസ്സുള്ളപ്പോൾ തന്നെ സങ്കീർണ്ണമായ പാട്ടുകൾ പാടി അവർ അസാധാരണമായ പ്രതിഭ പ്രകടിപ്പിച്ചു.

എട്ടാം വയസ്സിൽ നാദസ്വര വിദ്വാൻ ശ്രീ പൈഡിസ്വാമിയുടെ കീഴിൽ ഒരു വർഷത്തോളം പ്രാഥമിക പാഠങ്ങൾ അഭ്യസിച്ചതാണ് അവരുടെ ഒരേയൊരു സംഗീത വിദ്യാഭ്യാസം. തുടർന്ന് കോവൂരിലെ വാരണാസി ബാലരാമയ്യയിൽ നിന്ന് ഏതാനും കീർത്തനങ്ങളും അവർ പഠിച്ചു. റേഡിയോയിലൂടെ കേൾക്കുന്ന ലതാ മങ്കേഷ്‌കർ, പി. ലീല, ജിക്കി, പി. സുശീല എന്നിവരുടെ ഗാനങ്ങൾ അനുകരിച്ചാണ് ജാനകി സ്വന്തം ശൈലി രൂപപ്പെടുത്തിയത്.

ആദ്യകാല കഷ്ടപ്പാടുകളും സിനിമാപ്രവേശവും

യൗവനത്തിലേക്ക് കടന്നതോടെ ജാനകിയുടെ പ്രതിഭ തിരിച്ചറിഞ്ഞ അമ്മാവൻ ഡോ. ചന്ദ്രശേഖരം (ചന്ദ്രശേഖർ) അവളോട് അന്നത്തെ സിനിമയുടെ ഹബ്ബായ മദ്രാസിലേക്ക് മാറാൻ ആവശ്യപ്പെട്ടു. 1956-ൽ ആകാശവാണി (All India Radio) നടത്തിയ ദേശീയ ഗാനാലാപന മത്സരത്തിൽ രണ്ടാം സ്ഥാനം നേടിയത് ജാനകിയുടെ ജീവിതത്തിൽ വലിയൊരു വഴിത്തിരിവായി.

ഇന്ത്യയുടെ പ്രഥമ രാഷ്ട്രപതി ഡോ. രാജേന്ദ്ര പ്രസാദിൽ നിന്നാണ് ജാനകി അന്ന് പുരസ്കാരം ഏറ്റുവാങ്ങിയത്. ഈ വിജയം പ്രശസ്തമായ എ.വി.എം (AVM) സ്റ്റുഡിയോയിൽ ഒരു സ്റ്റാഫ് ആർട്ടിസ്റ്റായി ജോലി നേടാൻ അവരെ സഹായിച്ചു.

തന്റെ 19-ാം വയസ്സിൽ, 1957-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ 'വിധിയിൻ വിളയാട്ട്' എന്ന തമിഴ് ചിത്രത്തിലെ ടി. ചലപതി റാവുവിന്റെ സംഗീതസംവിധാനത്തിലുള്ള ഗാനത്തിലൂടെ അവർ പിന്നണി ഗായികയായി അരങ്ങേറി. അതേ വർഷം തന്നെ 'എം.എ.ൽ.എ' (M.L.A.) എന്ന തെലുങ്ക് ചിത്രത്തിലും പാടാൻ അവസരം ലഭിച്ചു. തുടക്കകാലത്ത് ഒരു ഗോഡ്ഫാദറും ഇല്ലാതെ സിനിമാലോകത്തെ സ്വജനപക്ഷപാതങ്ങൾക്കിടയിൽ ജാനകിക്ക് ഒട്ടേറെ കഷ്ടപ്പെടേണ്ടി വന്നിട്ടുണ്ട്.

പ്രണയവും പിന്തുണയേകിയ ദാമ്പത്യവും കുടുംബവും

1959-ൽ വി. രാംപ്രസാദുമായി ജാനകിയുടെ വിവാഹം നടന്നു. സിനിമയിൽ എത്തുന്നതിന് മുൻപ് തന്നെ ജാനകിയുടെ സ്റ്റേജ് പെർഫോമൻസ് കണ്ട രാംപ്രസാദ് അവരുടെ സ്വരത്തിൽ അനുരക്തനായിരുന്നു. യാഥാസ്ഥിതിക കുടുംബങ്ങളിൽ നിന്ന് സ്ത്രീകൾ കലാരംഗത്തേക്ക് കടന്നുവരുന്നത് പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കാതിരുന്ന ആ കാലത്ത്, രാംപ്രസാദ് തന്റെ ഭാര്യയുടെ സംഗീത യാത്രയിലെ ഏറ്റവും വലിയ താങ്ങായി മാറി.

ജാനകിയുടെ റെക്കോർഡിംഗ് ഷെഡ്യൂളുകൾ നിയന്ത്രിക്കുകയും സ്റ്റുഡിയോകളിലേക്ക് അവരെ അനുഗമിക്കുകയും ചെയ്തിരുന്നത് അദ്ദേഹമായിരുന്നു. 1997 ഒക്ടോബർ 19-ന് ഹൃദയാഘാതത്തെ തുടർന്ന് രാംപ്രസാദ് മരണപ്പെടുന്നത് വരെ ആ സന്തോഷകരമായ ദാമ്പത്യം 38 വർഷം നീണ്ടുനിന്നു.

ഈ ദമ്പതികൾക്ക് മുരളി കൃഷ്ണ എന്നൊരു മകൻ ഉണ്ടായിരുന്നു. ചലച്ചിത്രങ്ങളിലും ഭരതനാട്യത്തിലും അതീവ താല്പര്യമുണ്ടായിരുന്ന മുരളി കൃഷ്ണ ഏതാനും ചിത്രങ്ങളിൽ അഭിനയിക്കുകയും പിന്നീട് സ്വന്തമായി ഓഡിയോ ബിസിനസ്സ് ആരംഭിക്കുകയും ചെയ്തു. അദ്ദേഹം ചെന്നൈ സ്വദേശിയായ ശാസ്ത്രീയ നർത്തകി ഉമയെ വിവാഹം കഴിച്ചെങ്കിലും പിന്നീട് ആ ബന്ധം വേർപിരിഞ്ഞു.

അമൃതവർഷിണി, അപ്‌സര എന്നിവരാണ് ഇവരുടെ മക്കൾ. പിന്നീട് മുരളി കൃഷ്ണ തന്റെ അമ്മയോടൊപ്പം മൈസൂരുവിലെ ബൊഗാദിയിലായിരുന്നു താമസം. കർണാടക ശാസ്ത്രീയ സംഗീതജ്ഞനായ ഗരിമെല്ല ബാലകൃഷ്ണ പ്രസാദ് ജാനകിയുടെ അടുത്ത ബന്ധുവാണ്.

ശബ്ദവിസ്മയങ്ങളും സാങ്കേതിക തികവുകളും

ശാസ്ത്രീയമായ ശിക്ഷണം ലഭിച്ചില്ലെങ്കിലും മൈക്രോടോണൽ പിച്ചിംഗിലും ശബ്ദ വ്യതിയാനത്തിലും ജാനകി സൃഷ്ടിച്ച അത്ഭുതങ്ങൾ വിസ്മയിപ്പിക്കുന്നതാണ്.

• ശിങ്കാരവേലനെ ദേവാ (1962): 'കൊഞ്ചും സലങ്കൈ' എന്ന ചിത്രത്തിലെ ഈ ഗാനം ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര ചരിത്രത്തിലെ ഒരു വിസ്മയമാണ്. ഇതിഹാസ നാദസ്വര വിദ്വാൻ കാരുക്കുറിിച്ചി അരുണാചലത്തിന്റെ നാദസ്വരത്തിനൊപ്പം മത്സരിച്ചു പാടേണ്ടുന്ന ഈ ഗാനം റെക്കോർഡ് ചെയ്യുമ്പോൾ സാങ്കേതിക വെല്ലുവിളികൾ കാരണം ഇരുവരും ഒരുമിച്ചല്ല സ്റ്റുഡിയോയിൽ ഇരുന്നത്. അരുണാചലത്തിന്റെ നാദസ്വരം ആദ്യം റെക്കോർഡ് ചെയ്ത ശേഷം, ജാനകി ഹെഡ്‌ഫോൺ വഴി അത് കേട്ടുകൊണ്ടാണ് തന്റെ ഭാഗങ്ങൾ പാടിയത്. പിന്നീട് മാന്വൽ ടേപ്പ് എഡിറ്റിംഗിലൂടെ ഈ രണ്ട് ട്രാക്കുകളും കൂട്ടിച്ചേർക്കുകയായിരുന്നു.
• ശിവ ശിവ എന്നട നാളിഗെയേകെ (1977): കന്നഡ ചിത്രമായ 'ഹേമാവതി'യിലെ ഈ ഗാനമാണ് തന്റെ ജീവിതത്തിൽ പാടാൻ ഏറ്റവും ബുദ്ധിമുട്ടിയ ഗാനമെന്ന് ജാനകി പറഞ്ഞിട്ടുണ്ട്. എൽ. വൈദ്യനാഥന്റെ സംഗീതസംവിധാനത്തിൽ 'തോടി', 'ആഭോഗി' രാഗങ്ങൾ മാറിമറിയക്കുന്ന ഈ ഗാനത്തിലെ ദ്രുതഗതിയിലുള്ള സ്വരങ്ങൾ പാടിയ ജാനകിയെ വയലിൻ മാന്ത്രികൻ എം.എസ്. ഗോപാലകൃഷ്ണൻ പോലും പ്രശംസിക്കുകയുണ്ടായി.
• ശബ്ദ വ്യതിയാനങ്ങൾ (Voice Modulation): കുട്ടികളുടെ ശബ്ദത്തിലും വൃദ്ധകളുടെ ശബ്ദത്തിലും ഒരേപോലെ പാടാൻ ജാനകിക്ക് പ്രത്യേക കഴിവുണ്ടായിരുന്നു. 'കണ്ണാ നീ എങ്കെ' (Rushi Kanda Poonai - 1980) എന്ന ഗാനത്തിൽ കുട്ടിയുടെയും പുരുഷന്റെയും വൃദ്ധയുടെയും ശബ്ദങ്ങളിൽ അവർ പാടി. 'ഗോവുല്ലു തെല്ലന' (Sapthapadi - 1981) എന്ന ചിത്രത്തിലെ കുട്ടിയുടെ ശബ്ദത്തിലുള്ള ആലപനത്തിന് ആന്ധ്രാപ്രദേശ് സർക്കാരിന്റെ നന്തി അവാർഡ് ലഭിച്ചു. ബേബി സുജിത എന്ന ബാലതാരത്തിനായി തെലുങ്ക് സിനിമകളിൽ ജാനകിയമ്മ ഡബ്ബ് ചെയ്യുകയും ചെയ്തിട്ടുണ്ട്.

മലയാളത്തോടുള്ള ഹൃദയബന്ധവും അവിസ്മരണീയ ഗാനങ്ങളും

മലയാളികളുടെ ഹൃദയത്തിൽ ജാനകിയമ്മയ്ക്ക് ലഭിച്ച സ്ഥാനം വളരെ വലുതാണ്. സംഗീത സംവിധായകൻ എം.എസ്. ബാബുരാജാണ് മലയാളത്തിലേക്ക് അവരെ കൈപിടിച്ച് ഉയർത്തുന്നത്. 'തളിരിട്ട കിനാക്കൾ' (മൂടുപടം), 'വസന്ത പഞ്ചമി നാളിൽ' (ഭാർഗ്ഗവീനിലയം), 'സൂര്യകാന്തി സൂര്യകാന്തി' (കാട്ടുതുളസി), 'തുമ്പി വാ തുമ്പക്കുടത്തിൻ' (ഓളങ്ങൾ) തുടങ്ങി ജാനകിയമ്മ പാടിയ ആയിരത്തിലധികം ഗാനങ്ങൾ മലയാളികൾക്ക് ഒരിക്കലും മറക്കാനാകാത്തതാണ്. മലയാളിയല്ലാതിരുന്നിട്ടും കേരള സംസ്ഥാന ചലച്ചിത്ര അവാർഡ് റെക്കോർഡായ 14 തവണയാണ് ജാനകിയമ്മ സ്വന്തമാക്കിയത്.

ജാനകിയമ്മയുടെ സംഗീത ജീവിതത്തിലെ അവിസ്മരണീയ ഗാനങ്ങളെക്കുറിച്ച് പരാമർശിക്കുമ്പോൾ വിവിധ ദക്ഷിണേന്ത്യൻ ഭാഷകളിൽ അവർ ആലപിച്ച അനശ്വരമായ ഈണങ്ങൾ എന്നും ഓർമ്മിക്കപ്പെടും. മലയാളത്തിൽ 1982-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ 'ഓളങ്ങൾ' എന്ന ചിത്രത്തിനായി ജോൺസൺ മാസ്റ്റർ ഈണം നൽകിയ 'തുമ്പി വാ തുമ്പക്കുടത്തിൻ' എന്ന ഗാനവും, 1964-ൽ എം.എസ്. ബാബുരാജിന്റെ സംഗീതസംവിധാനത്തിൽ 'ഭാർഗ്ഗവീനിലയം' എന്ന ചിത്രത്തിനായി ആലപിച്ച 'വസന്ത പഞ്ചമി നാളിൽ' എന്ന ക്ലാസിക് ഗാനവും മലയാളികളുടെ ഹൃദയത്തിൽ ഇന്നും നിത്യഹരിതമായി നിലകൊള്ളുന്നു.

തമിഴിൽ 1962-ൽ 'കൊഞ്ചും സലങ്കൈ' എന്ന ചിത്രത്തിന് വേണ്ടി ആലപിച്ച 'ശിങ്കാരവേലനെ ദേവാ' എന്ന ഗാനം നാദസ്വരവും മനുഷ്യശബ്ദവും തമ്മിലുള്ള അസാധാരണമായ സംയുക്ത റെക്കോർഡിംഗിലൂടെ വലിയൊരു സാങ്കേതിക വിസ്മയമായി ഇന്നും സംഗീതപ്രേമികൾ നെഞ്ചേറ്റുന്നു.

തന്റെ കരിയറിലെ പാടാൻ ഏറ്റവും പ്രയാസമേറിയ ഗാനമായി ജാനകിയമ്മ വിശേഷിപ്പിച്ച 'ഹേമാവതി' (1977) എന്ന കന്നഡ ചിത്രത്തിലെ 'ശിവ ശിവ എന്നട നാളിഗെയേകെ' എന്ന ക്ലാസിക് ഗാനവും, തെലുങ്കിൽ 1981-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ 'സപ്തപദി' എന്ന ചിത്രത്തിന് വേണ്ടി ഒരു കുട്ടിയുടെ ശബ്ദത്തിൽ അസാധാരണമാംവിധം ആലപിക്കുകയും മികച്ച ഗായികയ്ക്കുള്ള നന്തി അവാർഡ് നേടിക്കൊടുക്കുകയും ചെയ്ത 'ഗോവുല്ലു തെല്ലന' എന്ന ഗാനവും അവരുടെ അതുല്യമായ സ്വരവ്യതിയാന ശേഷിയുടെയും സാങ്കേതിക തികവിന്റെയും ഉത്തമ ഉദാഹരണങ്ങളാണ്.

സിനിമാ സൗഹൃദങ്ങളും കൂട്ടുകാരും

എസ്.പി. ബാലസുബ്രഹ്മണ്യവുമായുള്ള (എസ്.പി.ബി) ജാനകിയുടെ സൗഹൃദം പ്രശസ്തമാണ്. ആന്ധ്രയിലെ ഒരു അമച്വർ ലൈറ്റ് м്യൂസിക് മത്സരത്തിൽ ജഡ്ജായി എത്തിയ ജാനകിയാണ് അന്ന് മത്സരാർത്ഥിയായിരുന്ന എസ്.പി.ബിയിലെ പ്രതിഭയെ ആദ്യം തിരിച്ചറിഞ്ഞതും അനുഗ്രഹിച്ചതും.

പിന്നീട് ഇരുവരും ചേർന്ന് ആയിരക്കണക്കിന് അനശ്വര ഡ്യുയറ്റുകൾ ആലപിച്ചു. റെക്കോർഡിംഗ് റൂമുകളിൽ അവർ വഴക്കുണ്ടാക്കുകയും തമാശകൾ പറയുകയും ചെയ്യുമായിരുന്നു. മൈസൂരുവിലെ തന്റെ അവസാന സംഗീത പരിപാടിയുടെ തലേദിവസം എസ്.പി.ബി ജാനകിയുടെ വീട് സന്ദർശിച്ച് ഒരുമിച്ച് അത്താഴം കഴിച്ചാണ് മടങ്ങിയത്. യാദൃശ്ചികമെന്നോണം ഇരുവരുടെയും അവസാന സ്റ്റേജ് പ്രോഗ്രാമുകൾ നടന്നതും മൈസൂരുവിലായിരുന്നു.

സംഗീതസംവിധായകൻ ഇളയരാജയുമായി ജാനകിക്ക് ആഴത്തിലുള്ള ബന്ധമുണ്ടായിരുന്നു. സമകാലികയായിരുന്ന പി. സുശീലയോട് ആരോഗ്യകരമായ സൗഹൃദം മാത്രമാണ് ജാനകി വെച്ചുപുലർത്തിയത്, ഇരുവരും തമ്മിൽ ഒരു മത്സരബുദ്ധിയോ ശത്രുതയോ ഉണ്ടായിരുന്നില്ല. പ്രശസ്ത ഗായിക കെ.എസ്. ചിത്ര ജാനകിയമ്മയെ ഒരു അമ്മയെപ്പോലെയാണ് സ്നേഹിച്ചിരുന്നത്.

ജീവകാരുണ്യപ്രവർത്തനങ്ങളും കാരുണ്യവഴികളും

പ്രശസ്തിക്ക് പിന്നാലെ പോകാതെ, നിശബ്ദമായി ജീവകാരുണ്യപ്രവർത്തനങ്ങൾ ചെയ്യാൻ ഇഷ്ടപ്പെട്ടിരുന്ന വ്യക്തിയായിരുന്നു ജാനകിയമ്മ. 2017 ഒക്ടോബർ 28-ന് മൈസൂരുവിലെ മാനസഗംഗോത്രി ഓപ്പൺ എയർ തിയേറ്ററിൽ നടന്ന തന്റെ വിടവാങ്ങൽ സംഗീത പരിപാടിയിൽ വെച്ച് ജാനകിയമ്മ 'എസ്. ജാനകി ചാരിറ്റബിൾ ട്രസ്റ്റ്' ഉദ്ഘാടനം ചെയ്തു.

ഈ പരിപാടിയിൽ നിന്നും സമാഹരിച്ച തുക ട്രസ്റ്റിന്റെ പ്രവർത്തനങ്ങൾക്കായി നീക്കിവെച്ചു. ഈ വേദിയിൽ വെച്ച് ചിന്മയി, ദർശൻ എന്നീ രണ്ട് ഭിന്നശേഷിക്കാരായ കുട്ടികളെ അവർ ദത്തെടുക്കുകയും അവരുടെ വിദ്യാഭ്യാസവും ചികിത്സാ ചിലവുകളും ട്രസ്റ്റ് ഏറ്റെടുക്കുമെന്ന് പ്രഖ്യാപിക്കുകയും ചെയ്തു.

ബുദ്ധിമുട്ടനുഭവിക്കുന്ന അനേകം സഹപ്രവർത്തകർക്കും മിനിമം വേതനം ലഭിക്കുന്ന സ്റ്റുഡിയോ ജീവനക്കാർക്കും ജാനകിയമ്മ രഹസ്യമായി സാമ്പത്തിക സഹായങ്ങൾ എത്തിച്ചിരുന്നു. തന്റെ ഭക്തിഗാന ആൽബങ്ങളുടെ റോയൽറ്റി പാവപ്പെട്ടവരുടെ ചികിത്സാ ആവശ്യങ്ങൾക്കായി അവർ മാറ്റിവെച്ചു.

നിഷേധിച്ച പത്മഭൂഷനും മാന്യതയും

2013-ൽ ഭാരത സർക്കാർ നൽകിയ പത്മഭൂഷൻ പുരസ്കാരം നിരസിച്ചുകൊണ്ട് ജാനകിയമ്മ വാർത്തകളിൽ ഇടം നേടി. 55 വർഷം നീണ്ട തന്റെ കരിയറിൽ ഈ പുരസ്കാരം വളരെ വൈകിയാണ് വന്നതെന്നും, ദക്ഷിണേന്ത്യൻ കലാകാരന്മാരെ കേന്ദ്ര സർക്കാർ നിരന്തരം അവഗണിക്കുകയാണെന്നും അവർ ചൂണ്ടിക്കാട്ടി.

ഇതിഹാസങ്ങളായ എം.എസ്. വിശ്വനാഥൻ, ശിവാജി ഗണേശൻ എന്നിവർക്ക് അർഹമായ പല പുരസ്കാരങ്ങളും നൽകാതിരുന്നതിനെതിരെ അവർ ശക്തമായി ശബ്ദമുയർത്തി. മൈസൂർ സർവകലാശാല തനിക്ക് നൽകിയ ഹോണററി ഡോക്ടറേറ്റ് പുരസ്കാരമാണ് ജാനകിയമ്മ തന്റെ ജീവിതത്തിൽ ഏറ്റവും കൂടുതൽ വിലമതിച്ചത്.

ശാരീരിക ബുദ്ധിമുട്ടുകളും കണ്ണീരണിഞ്ഞ സങ്കടങ്ങളും

തന്റെ പ്രൊഫഷണൽ ജീവിതത്തിനിടയിലും കടുത്ത ആസ്ത്മാ രോഗിയായിരുന്നു ജാനകിയമ്മ. പലപ്പോഴും ആശുപത്രി കിടക്കയിൽ നിന്നും നേരിട്ട് റെക്കോർഡിംഗ് സ്റ്റുഡിയോയിലെത്തി പാടിയ ശേഷം വീണ്ടും ആശുപത്രിയിലേക്ക് മടങ്ങുന്ന അത്രയും കഠിനമായ അർപ്പണബോധം അവർ പുലർത്തിയിരുന്നു.

വാർദ്ധക്യകാലത്ത് സങ്കടകരമായ പല അനുഭവങ്ങളും അവരെ തേടിയെത്തി:

• 1997-ൽ ഭർത്താവ് വി. രാംപ്രസാദിന്റെ ആകസ്മിക നിര്യാണം.
• 2019 മെയ് മാസത്തിൽ മൈസൂരുവിലെ ബന്ധുവീട്ടിൽ വെച്ച് വീണുണ്ടായ ഗുരുതരമായ കശേരു ഭംഗം (Backbone Fracture). കൊളംബിയ ഏഷ്യ ആശുപത്രിയിൽ ഡോ. നിതിൻ ശ്രീചന്ദിന്റെ ചികിത്സയിലൂടെയാണ് അവർ പതുക്കെ സുഖം പ്രാപിച്ചത്.
• 2026 ജനുവരി 22-ന് തന്റെ ഏകമകൻ മുരളി കൃഷ്ണ (65 വയസ്സ്) ഹൃദയാഘാതം മൂലം പെട്ടെന്ന് അന്തരിച്ചത് ജാനകിയമ്മയ്ക്ക് താങ്ങാനാകാത്ത വലിയൊരു ആഘാതമായി മാറി.

വിടവാങ്ങൽ: അവസാന കാലഘട്ടവും അന്ത്യവും

മകന്റെ മരണശേഷം മൈസൂരുവിലെ ബൊഗാദിയിലുള്ള വീട്ടിൽ കൊച്ചുമകൾക്കും കുടുംബത്തിനുമൊപ്പം തികച്ചും ഏകാന്തമായ ജീവിതമാണ് ജാനകിയമ്മ നയിച്ചിരുന്നത്. 2026 ജൂലൈ 10-ന് രാത്രി ശ്വാസതടസ്സം നേരിട്ടതിനെ തുടർന്ന് അവരെ മൈസൂരുവിലെ അപ്പോളോ ബിജിഎസ് ആശുപത്രിയിൽ തീവ്രപരിചരണ വിഭാഗത്തിൽ പ്രവേശിപ്പിച്ചു. എന്നാൽ ചികിത്സയോട് പ്രതികരിക്കാതെ, ജൂലൈ 11 വൈകിട്ട് 7:30-ന് ഹൃദയാഘാതത്തെ തുടർന്ന് ജാനകിയമ്മ ഈ ലോകത്തോട് വിടപറഞ്ഞു.

കൊച്ചുമകൾ അപ്‌സര വൈദ്യുല ഇൻസ്റ്റാഗ്രാമിലൂടെ ഈ വിയോഗവാർത്ത ലോകത്തെ അറിയിച്ചു. മൈസൂരുവിലെ മഹാരാജാസ് കോളേജ് ഗ്രൗണ്ടിൽ പൊതുദർശനത്തിന് വെച്ച ഭൗതികദേഹത്തിൽ അന്തിമോപചാരം അർപ്പിക്കാൻ പതിനായിരക്കണക്കിന് ആരാധകരും പ്രമുഖരും ഒത്തുചേർന്നു.

പ്രണാമം: വിട പറയുന്ന ഒരു ഓർമ്മക്കുറിപ്പ്

പ്രിയപ്പെട്ട ജാനകിയമ്മയ്ക്ക്,

വിട... കണ്ണീരോടെയുള്ള പ്രണാമം.

നിഷ്കളങ്കമായ ഒരു കൊച്ചുകുട്ടിയുടെ കുറുമ്പായും, കൗമാരത്തിന്റെ ആദ്യ പ്രണയത്തുടിപ്പായും, പ്രണയിനിയുടെ വിരഹ നൊമ്പരമായും, അമ്മയുടെ വാത്സല്യമായും ഞങ്ങളുടെ കാതുകളിൽ പ്രവഹിച്ച ആ സ്വരമാധുര്യം ഇനിയില്ല എന്ന് വിശ്വസിക്കാൻ മനസ്സ് വിസമ്മതിക്കുന്നു.

ശാസ്ത്രീയ സംഗീതത്തിന്റെ കഠിനമായ വഴിയിലൂടെ സഞ്ചരിക്കാതെയും സംഗീതത്തിന്റെ ദേവതയായി താങ്കൾ ഞങ്ങളുടെ ഹൃദയങ്ങളിൽ കുടിയേറി. അങ്ങ് ആലപിച്ച ഓരോ വരികളിലും സംഗീതത്തിന്റെ വസന്തം വിരിയുകയായിരുന്നു.

ഭർത്താവിന്റെ വിയോഗവും, പ്രിയപ്പെട്ട മകന്റെ അകാല മരണവും സമ്മാനിച്ച ശൂന്യതയിൽ നിന്നും ഒടുവിൽ അങ്ങ് ആ സ്വരക്കൂട്ടിലേക്ക് തിരികെ മടങ്ങിയിരിക്കുന്നു. അങ്ങ് പാടിനിർത്തിയ ഈണം ഞങ്ങളുടെ ശ്വാസമുള്ളിടത്തോളം കാലം ഈ മണ്ണിൽ മാറ്റൊലിക്കൊള്ളും. ആകാശത്തിലെ ഏതോ സംഗീത ലോകത്തിരുന്ന് അങ്ങ് ഇപ്പോഴും പാടുന്നുണ്ടാകാം.

പോകൂ അമ്മേ... ആത്മാവിന് നിത്യശാന്തി നേരുന്നു! ഞങ്ങളുടെ പ്രിയപ്പെട്ട വാനമ്പാടിക്ക് വിട...

എഡിറ്റോറിയൽ :