ചൈനയുടെ ഗ്രേറ്റ് ഗ്രീൻ വാൾ പദ്ധതിയുടെ പാരിസ്ഥിതിക സ്വാധീനങ്ങളും കാർബൺ ആഗിരണ ചലനാത്മകതയും: ഒരു സമഗ്ര പാരിസ്ഥിതിക വിശകലനം

ഭൂമിയുടെ നോവറിഞ്ഞ്, അവളുടെ കണ്ണീരൊപ്പാൻ മനുഷ്യൻ തീർത്ത ഹരിതവിസ്മയമാണ് ചൈനയുടെ 'ത്രീ-നോർത്ത് ഷെൽട്ടർബെൽറ്റ് ഫോറസ്റ്റ് പ്രോഗ്രാം' അഥവാ 'ഗ്രേറ്റ് ഗ്രീൻ വാൾ ഓഫ് ചൈന'. അതിരുകളില്ലാത്ത മനുഷ്യന്റെ വികസന മോഹങ്ങളും അമിതമായ കന്നുകാലി മേച്ചിലും മൂലം മരുഭൂമിയായി മാറിയ വടക്കൻ ചൈനയുടെ മണ്ണിലേക്ക് ജീവന്റെ പച്ചപ്പ് മടക്കികൊണ്ടുവരാൻ 1978-ലാണ് ചൈനീസ് സർക്കാർ ഈ മഹത്തായ ഹരിതയജ്ഞത്തിന് തുടക്കം കുറിച്ചത്.

ഈ ദീർഘകാല സംരംഭത്തിന്റെ 48-ാം വർഷത്തിൽ പുറത്തുവന്ന പുതിയ ശാസ്ത്രീയ പഠനങ്ങൾ പ്രത്യാശയുടെ പുതിയ കിരണങ്ങളാണ് നമുക്ക് പകർന്നുനൽകുന്നത്. മനുഷ്യന്റെ സ്നേഹപൂർവ്വമായ പരിചരണത്തിൽ വളർന്നുവന്ന ഈ കൃത്രിമ വനങ്ങൾ, പ്രകൃതിദത്ത വനങ്ങളിലേതിനേക്കാൾ അതിവേഗം വളരുകയും അന്തരീക്ഷത്തിലെ വിഷവാതകമായ കാർബൺ ഡയോക്സൈഡ് വലിയ തോതിൽ ആഗിരണം ചെയ്ത് ഭൂമിക്ക് തണലേകുകയും ചെയ്യുന്നു.

എങ്കിലും, ദീർഘകാലാടിസ്ഥാനത്തിൽ ഈ ദ്രുതഗതിയിലുള്ള പച്ചപ്പുനിർമ്മാണം ജലശോഷണം, ഏകവിള സമ്പ്രദായം മൂലമുണ്ടാകുന്ന ജൈവസുരക്ഷാ ഭീഷണികൾ, മണ്ണിലെ പോഷകങ്ങളുടെ അപര്യാപ്തത തുടങ്ങിയ വലിയ വെല്ലുവിളികളും ഉയർത്തുന്നുണ്ട്.

മണ്ണിലേക്ക് പടരുന്ന പച്ചപ്പിന്റെ സാമ്രാജ്യം: പദ്ധതിയുടെ വ്യാപ്തി

വടക്കൻ ചൈനയിലെ ഗോബി, തക്ലാമകാൻ മരുഭൂമികളുടെ വരണ്ട മണൽക്കാറ്റിൽ നിന്നും കൃഷിയിടങ്ങളെയും ഗ്രാമങ്ങളെയും കാത്തുരക്ഷിക്കുക എന്നതായിരുന്നു ഈ പദ്ധതിയുടെ പ്രധാന ലക്ഷ്യം. പരിസ്ഥിതി പൂർണ്ണമായും തകർന്നടിഞ്ഞ ഈ തരിശുഭൂമികൾ ചൈനയുടെ ആകെ വിസ്തൃതിയുടെ 29.7% ഭാഗത്തോളം വന്നിരുന്നു.

ഈ മണലാരണ്യങ്ങളെ ഹരിതതുരുത്തുകളാക്കി മാറ്റുക എന്ന ദൗത്യം ചൈനയിലെ 13 പ്രവിശ്യകളിലായി ഏകദേശം 40.69 ലക്ഷം ചതുരശ്ര കിലോമീറ്റർ പ്രദേശത്താണ് വ്യാപിച്ചുകിടക്കുന്നത്. ഇത് രാജ്യത്തിന്റെ മൊത്തം ഭൂവിസ്തൃതിയുടെ 42.4% വരും.

പ്രകൃതിയെ വീണ്ടെടുക്കാനുള്ള ഈ 73 വർഷത്തെ തപസ്സിനായി (1978-2050) ചൈനീസ് സർക്കാർ ഏകദേശം 9,330 കോടി ചൈനീസ് യുവാൻ ആണ് നീക്കിവെച്ചിരിക്കുന്നത്. മനുഷ്യനും മണ്ണും തമ്മിലുള്ള ആത്മബന്ധം വിളിച്ചോതിക്കൊണ്ട് ഇതുവരെ 6,600 കോടിയിലധികം മരങ്ങൾ ഇവിടെ നട്ടുപിടിപ്പിച്ചു കഴിഞ്ഞു.

വടക്കൻ ചൈനയിലെ വനവിസ്തൃതി 1978-ലെ 5.05 ശതമാനത്തിൽ നിന്ന് ഇന്ന് 14 ശതമാനത്തിലേക്ക് ഉയർന്നിരിക്കുന്നു. 2050-ഓടെ ഇത് 15 ശതമാനമാക്കുക എന്നതാണ് ഈ ഹരിതദൗത്യത്തിന്റെ പരമമായ ലക്ഷ്യം. കുന്നിൻചരിവുകളിലെ മണ്ണൊലിപ്പ് തടയാൻ കർഷകർക്ക് ധനസഹായം നൽകി കൃഷിയിടങ്ങൾ വനങ്ങളാക്കി മാറ്റിയ 'ഗ്രെയിൻ ഫോർ ഗ്രീൻ' പദ്ധതിയും, സ്വാഭാവിക വനങ്ങളിലെ മരംവെപ്പ് പൂർണ്ണമായി നിരോധിച്ച നയങ്ങളും ഈ വിപ്ലവത്തിന് കരുത്തുപകർന്നു.

ഭൂമിയുടെ ഹരിതാഭ വീണ്ടെടുക്കാൻ ചൈന ആവിഷ്കരിച്ച പ്രധാന പദ്ധതികൾ

• ത്രീ-നോർത്ത് ഷെൽട്ടർബെൽറ്റ് പദ്ധതി (TNSFP): 1978-ൽ ആരംഭിച്ച ഈ പദ്ധതിയുടെ പ്രധാന ലക്ഷ്യം മരുഭൂവൽക്കരണം തടയുകയും വടക്കൻ ചൈനയിലുടനീളം വൻതോതിൽ ഹരിത മതിലുകൾ നിർമ്മിക്കുകയുമാണ്. ഇതുവരെ 6,600 കോടിയിലധികം മരങ്ങൾ വച്ചുപിടിപ്പിച്ചതിലൂടെ വനവിസ്തൃതി 5.05 ശതമാനത്തിൽ നിന്നും 14 ശതമാനത്തിലേക്ക് ഉയർത്താൻ ഈ യജ്ഞത്തിന് സാധിച്ചിട്ടുണ്ട്.
• ഗ്രെയിൻ ഫോർ ഗ്രീൻ പദ്ധതി (GFGP): 1999-ൽ ആരംഭിച്ച ഈ പദ്ധതി ചരിവുകളുള്ള കൃഷിയിടങ്ങളിലെ തീവ്രമായ മണ്ണൊലിപ്പ് തടയുന്നതിനായി വിഭാവനം ചെയ്തതാണ്. കോടിക്കണക്കിന് കർഷകർക്ക് സാമ്പത്തിക സഹായം നൽകി അവരുടെ കൃഷിയിടങ്ങളെ വീണ്ടും വനങ്ങളും പുൽമേടുകളുമാക്കി മാറ്റിയ ഈ പദ്ധതി, ലോകത്തിലെ തന്നെ ഏറ്റവും വലിയ ജനകീയ പ്രകൃതി പുനഃസ്ഥാപന സംരംഭങ്ങളിലൊന്നാണ്.
• നാച്ചുറൽ ഫോറസ്റ്റ് കൺസർവേഷൻ പദ്ധതി: 1998-ലെ വിനാശകരമായ പ്രളയത്തെത്തുടർന്ന് ആരംഭിച്ച ഈ സംരംഭം സ്വാഭാവിക വനങ്ങളുടെ സംരക്ഷണവും വനങ്ങളിലെ വാണിജ്യപരമായ മരംവെപ്പ് പൂർണ്ണമായി നിരോധിക്കുന്നതിലും ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിക്കുന്നു. ജൈവവൈവിധ്യം വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നതിനും പ്രളയസാധ്യത കുറയ്ക്കുന്നതിനും മണ്ണിൽ ജലാംശം നിലനിർത്തുന്നതിനും ഇത് വലിയ സംഭാവന നൽകിയിട്ടുണ്ട്.
• തണ്ണീർത്തട-കണ്ടൽക്കാട് സംരക്ഷണ പദ്ധതി: 2000-മാണ്ടിനു ശേഷം കൂടുതൽ സജീവമായ ഈ പദ്ധതിയിലൂടെ തീരദേശ കണ്ടൽക്കാടുകളും നശിച്ചുപോകുന്ന ജലസ്രോതസ്സുകളും പുനഃസ്ഥാപിക്കാൻ കഴിഞ്ഞു. ഇതിന്റെ ഭാഗമായി ചൈനയിലുടനീളം 903 ദേശീയ തണ്ണീർത്തട പാർക്കുകൾ സ്ഥാപിക്കുകയും കണ്ടൽക്കാടുകളുടെ വിസ്തൃതി 8,300 ഹെക്ടർ വർദ്ധിപ്പിക്കുകയും ചെയ്തു.
• സ്പോഞ്ച് സിറ്റീസ് പദ്ധതി: 2014-ൽ ആരംഭിച്ച ഈ വിപ്ലവകരമായ പദ്ധതി നഗരങ്ങളിൽ കോൺക്രീറ്റ് കെട്ടിടങ്ങൾക്ക് പകരം തണ്ണീർത്തടങ്ങളും മഴത്തോട്ടങ്ങളും നിർമ്മിച്ച് മഴവെള്ളത്തിന്റെ സ്വാഭാവിക ആഗിരണം വർദ്ധിപ്പിക്കാൻ ലക്ഷ്യമിടുന്നു. ഷാങ്ഹായ് നഗരത്തിൽ മാത്രം 2030-ഓടെ 80% ഭാഗങ്ങളും ഈ രീതിയിൽ സജ്ജീകരിക്കാൻ ചൈന ലക്ഷ്യമിടുന്നു.

ഇലച്ചാർത്തുകളുടെ മന്ത്രമധുരമായ സംഗീതം: കൃത്രിമ വനങ്ങളുടെ അതിവേഗ വളർച്ചയും കാർബൺ ആഗിരണവും

പ്രകൃതിയെ സ്നേഹിക്കുന്ന ഏതൊരാളെയും അത്ഭുതപ്പെടുത്തുന്ന കണ്ടെത്തലുകളാണ് പെക്കിങ് സർവകലാശാലയിലെ പ്രശസ്ത ശാസ്ത്രജ്ഞൻ യുഹാംഗ് ലുവോയുടെ നേതൃത്വത്തിൽ 2026 മേയ് 28-ന് പ്രസിദ്ധീകരിച്ച പഠനത്തിലുള്ളത്.

മനുഷ്യൻ നട്ടുപിടിപ്പിച്ച വനങ്ങളിലെ ഇലച്ചാർത്തുകൾ പ്രകൃതിദത്ത വനങ്ങളിലേതിനേക്കാൾ അതിവേഗത്തിൽ പച്ചപ്പുനിറയ്ക്കുന്നതായി ഉപഗ്രഹ ചിത്രങ്ങളിലൂടെ ഇലകളുടെ സാന്ദ്രത (Leaf Area Index) അളന്ന ഗവേഷകർ കണ്ടെത്തി. കാർബൺ ഡയോക്സൈഡ് ആഗിരണം ചെയ്യുന്നതിൽ ഈ ഇലച്ചാർത്തുകൾ വഹിക്കുന്ന പങ്ക് വളരെ വലുതാണ്.

പഠനത്തിൽ കണ്ടെത്തിയ മനോഹരമായ ചില സത്യങ്ങൾ താഴെ പറയുന്നവയാണ്:

• തഴച്ചുവളരുന്ന ഇലച്ചാർത്തുകൾ: പൊതുവായ കണക്കുകൾ നോക്കുമ്പോൾ, നട്ടുപിടിപ്പിച്ച വനങ്ങളുടെ ഇലകളുടെ വിസ്തൃതി സ്വാഭാവിക വനങ്ങളേക്കാൾ 65.8% വേഗത്തിലാണ് വർദ്ധിക്കുന്നത്. ഒരേ പ്രായവും ഒരേ കാലാവസ്ഥയുമുള്ള വനങ്ങൾ തമ്മിൽ താരതമ്യം ചെയ്തപ്പോൾ പോലും കൃത്രിമ വനങ്ങൾ 4.6% ഉയർന്ന വളർച്ചാ നിരക്ക് കാണിച്ചു (കൃത്രിമ വനങ്ങളിൽ പ്രതിവർഷ വളർച്ചാ നിരക്ക് 0.297 m2 m-2 decade-1 ആയപ്പോൾ പ്രകൃതിദത്ത വനങ്ങളുടേത് 0.283 m2 m-2 decade-1 മാത്രമായിരുന്നു).
• അന്തരീക്ഷ താപനത്തോടുള്ള പ്രതികരണം: അന്തരീക്ഷത്തിൽ മനുഷ്യൻ അടിച്ചേൽപ്പിച്ച കാർബൺ ഡയോക്സൈഡിന്റെ ആധിക്യത്തെ (369.71 ppm-ൽ നിന്ന് 418.53 ppm ലേക്ക് ഉയർന്നത്) പ്രകൃതിയുടെ ഈ പുതിയ കുഞ്ഞുങ്ങൾ അതിവേഗം ആഗിരണം ചെയ്യുന്നു. കൃത്രിമ വനങ്ങളുടെ ഈ പച്ചപ്പു വികാസത്തിന് 88.5% കാരണമായത് ഈ കാർബൺ ഫെർട്ടിലൈസേഷൻ പ്രക്രിയയാണ്; എന്നാൽ പ്രകൃതിദത്ത വനങ്ങളിൽ ഇത് 74.5% മാത്രമായിരുന്നു.
• സസ്യവൈവിധ്യവും വളർച്ചയും: സമ്മിശ്രമായി വളർന്നു പന്തലിച്ച വനങ്ങൾ (Mixed Forests) 14% ഉയർന്ന വേഗതയിലാണ് ഇലകളുടെ വിസ്തൃതി വർദ്ധിപ്പിച്ചത്. സൂചിപ്പത്ര വനങ്ങൾ (Evergreen Needleleaf) 8.9 ശതമാനവും വീതിയുള്ള ഇലകളുള്ള വനങ്ങൾ (Evergreen Broadleaf) 8.7 ശതമാനവും വേഗത്തിൽ വളർന്നു.

മനുഷ്യൻ കാടുകൾക്ക് നൽകുന്ന സജീവമായ പരിചരണവും കളകൾ നീക്കം ചെയ്യലും വേഗത്തിൽ വളരുന്ന യൂക്കാലിപ്റ്റസ്, പോപ്ലർ തുടങ്ങിയ ഇനങ്ങൾ വച്ചുപിടിപ്പിച്ചതുമാണ് ഇവയ്ക്ക് ഇത്രയും ഊർജ്ജസ്വലത നൽകിയത്. എന്നാൽ ഈ വേഗതയേറിയ വളർച്ച അവയ്ക്ക് 30 മുതൽ 40 വയസ്സാകുമ്പോൾ പരമാവധിയിലെത്തുകയും പിന്നീട് കുറയുകയും ചെയ്യും. സ്വാഭാവിക വനങ്ങൾ വളരാൻ സമയമെടുക്കുമെങ്കിലും അവ നൂറ്റാണ്ടുകളോളം കാർബൺ സംഭരിച്ചു നിർത്തുന്ന യഥാർത്ഥ കാവൽക്കാരാണ്.

കൃത്രിമ വനങ്ങളും പ്രകൃതിദത്ത വനങ്ങളും തമ്മിലുള്ള വളർച്ചാ സവിശേഷതകൾ

മനുഷ്യൻ നട്ടുവളർത്തുന്ന വനങ്ങളും പ്രകൃതി തനിയെ സൃഷ്ടിച്ച കാടുകളും തമ്മിൽ വളർച്ചയുടെ കാര്യത്തിൽ വ്യക്തമായ വ്യത്യാസങ്ങളുണ്ട്. മനുഷ്യൻ വളർത്തിയ വനങ്ങളുടെ ശരാശരി പ്രായം 34.1 വർഷമാണെങ്കിൽ, പ്രകൃതിദത്ത വനങ്ങളുടേത് 56.9 വർഷമാണ്.

കൃത്രിമ വനങ്ങൾ വളരെ ചെറുപ്പമായതിനാൽ അവ പ്രകൃതിദത്ത വനങ്ങളേക്കാൾ 66% കൂടുതൽ വേഗത്തിലാണ് ഇലച്ചാർത്തുകൾ വികസിപ്പിക്കുന്നത്. അന്തരീക്ഷത്തിലെ വർദ്ധിച്ച കാർബൺ ഡയോക്സൈഡ് വാതകത്തോട് (CO2) പ്രതികരിക്കുന്നതിലും കൃത്രിമ വനങ്ങളാണ് മുന്നിൽ നിൽക്കുന്നത്. ഇവയുടെ വളർച്ചാ വികാസത്തിന് 88.5% സംഭാവനയും നൽകുന്നത് ഇത്തരത്തിലുള്ള കാർബൺ ഫെർട്ടിലൈസേഷൻ പ്രക്രിയയാണ്; എന്നാൽ പ്രകൃതിദത്ത വനങ്ങളിൽ ഇത് 74.5% മാത്രമാണ്.

എന്നിരുന്നാലും, സ്വാഭാവികമായ വളർച്ചയിലൂടെ ഹരിതാഭ വികസിപ്പിക്കുന്ന കാര്യത്തിൽ പ്രകൃതിദത്ത വനങ്ങളാണ് കൂടുതൽ കരുത്ത് കാട്ടുന്നത്. പ്രകൃതിദത്ത വനങ്ങളിൽ ഇത് 22.1% ഉം കൃത്രിമ വനങ്ങളിൽ 14.2% ഉം ആണ്. അതുപോലെ കാലാവസ്ഥാ വ്യതിയാനത്തിന്റെ സ്വാധീനം കൃത്രിമ വനങ്ങളിൽ 5.8% പച്ചപ്പ് വർദ്ധനവിന് കാരണമാകുമ്പോൾ പ്രകൃതിദത്ത വനങ്ങളിൽ ഇത് 3.8% മാത്രമാണ്.

ഇവിടെ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട കാര്യം വനങ്ങളുടെ ദീർഘകാല നിലനിൽപ്പാണ്; കൃത്രിമ വനങ്ങൾ പ്രധാനമായും ഏകവിള സമ്പ്രദായം പിന്തുടരുന്നതിനാൽ അവയ്ക്ക് പ്രതിരോധശേഷിയും സുസ്ഥിരതയും കുറവാണ്, എന്നാൽ പ്രകൃതിദത്ത വനങ്ങൾ അവയുടെ വൈവിധ്യമാർന്ന സസ്യ സമ്പത്ത് കൊണ്ട് അതീവ സുസ്ഥിരവും ദീർഘകാലത്തേക്ക് കാർബൺ സൂക്ഷിച്ചു വെക്കാൻ ശേഷിയുള്ളതുമാണ്.

കാറ്റിന്റെ ചൂളംവിളിയെ തളച്ച ഹരിത കാവൽക്കാർ: മണൽക്കാറ്റിൽ നിന്നുള്ള മോചനം

മരുഭൂമി വിഴുങ്ങിക്കൊണ്ടിരുന്ന ചൈനീസ് ഗ്രാമങ്ങൾക്ക് ഈ ഹരിത മതിൽ നൽകിയ സുരക്ഷിതത്വം വളരെ വലുതാണ്. 1980-കളിൽ പ്രതിവർഷം 10,000 ചതുരശ്ര കിലോമീറ്റർ വേഗതയിൽ മുന്നേറിയിരുന്ന ഗോബി മരുഭൂമി ഇന്ന് പ്രതിവർഷം 2,000 ചതുരശ്ര കിലോമീറ്റർ എന്ന നിരക്കിൽ പിൻവാങ്ങാൻ തുടങ്ങിയിരിക്കുന്നു.

ബീജിങ് ഉൾപ്പെടെയുള്ള വൻ നഗരങ്ങളിലെ മണൽക്കാറ്റിന്റെ ആവൃത്തി അഞ്ചിലൊന്നായി കുറഞ്ഞു. നട്ടുപിടിപ്പിച്ച ഹരിത കാറ്റുമുറികൾ കാറ്റിന്റെ വേഗത സെക്കൻഡിൽ 17.8 മീറ്ററിൽ നിന്ന് 8.17 മീറ്ററായി കുറയ്ക്കുകയും മണ്ണൊലിപ്പ് ഗണ്യമായി തടയുകയും ചെയ്തു.

കൂടാതെ, ഭൂമിയുടെ പച്ചപ്പ് വർദ്ധിച്ചതോടെ വനങ്ങളുടെ ഹരിത ഉൽപ്പാദനക്ഷമത (NPP) പ്രതിവർഷം 3.69 g C/m-2 എന്ന തോതിൽ ഉയർന്നിട്ടുണ്ട്. മണ്ണിലെ കാർബൺ സംഭരണം 2.32 x 10^8 ടൺ ആയി വർദ്ധിച്ചപ്പോൾ മണ്ണൊലിപ്പ് തടഞ്ഞുകൊണ്ടുള്ള സംരക്ഷണം 4.29 x 10^8 ടൺ ആയി മെച്ചപ്പെട്ടു. വായുമലിനീകരണ തോത് കുറയ്ക്കാനും ഈ പദ്ധതിക്ക് സാധിച്ചിട്ടുണ്ട്.

ഭൂമിയുടെ നെഞ്ചിലെ വിങ്ങലുകൾ: പച്ചപ്പിനു പിന്നിലെ ജലക്ഷാമവും ആശങ്കകളും

എന്നാൽ, പ്രകൃതിയുടെ സന്തുലിതാവസ്ഥ തെറ്റിച്ചുകൊണ്ടുള്ള ഒരു ഇടപെടലും ദീർഘകാലത്തേക്ക് ഗുണം ചെയ്യില്ല എന്ന മുന്നറിയിപ്പും ഈ പദ്ധതി നൽകുന്നുണ്ട്. വരണ്ട മണ്ണിൽ ജലാംശം വളരെ കുറവാണ്. ഈ പ്രദേശങ്ങളിൽ കോടിക്കണക്കിന് മരങ്ങൾ വളർന്നു പന്തലിച്ചപ്പോൾ അവ ഭൂഗർഭ ജലം വൻതോതിൽ വലിച്ചെടുക്കാൻ തുടങ്ങി.

ഇതിന്റെ ഫലമായി ഈ മേഖലയിലെ ഭൂഗർഭ ജലനിരപ്പ് പ്രതിവർഷം ശരാശരി -5.47 mm എന്ന തോതിൽ താഴുന്നതായി ഗ്രേസ് ഉപഗ്രഹങ്ങൾ കണ്ടെത്തിയിട്ടുണ്ട്.

പ്രത്യേകിച്ച് പൈൻ, സ്പ്രൂസ് പോലുള്ള ഒരേയിനം സൂചിപ്പത്ര മരങ്ങൾ വച്ചുപിടിപ്പിച്ചതാണ് ഈ ജലക്ഷാമത്തിന് കാരണം. വേരുകൾ ആഴ്ന്നിറങ്ങുന്ന ആഴത്തിലുള്ള മണ്ണിലെ (60-100 cm) ജലാംശം 7.3% മുതൽ 8.7% വരെ കുറഞ്ഞതായി പഠനങ്ങൾ വ്യക്തമാക്കുന്നു. ഇത് മരങ്ങളുടെ ആയുസ്സ് കുറയ്ക്കുകയും അവയെ വേഗത്തിൽ ഉണങ്ങിപ്പോകാൻ ഇടയാക്കുകയും ചെയ്യും.

കൂടാതെ, വനവൽക്കരണം നടത്തിയ പ്രദേശങ്ങളിൽ കാർബൺ, നൈട്രജൻ, ഫോസ്ഫറസ് എന്നിവയുടെ അളവ് ആഗോള ശരാശരിയേക്കാൾ വളരെ താഴെയാണ്. മരുഭൂമിയിൽ ഇലകൾ ദ്രവിച്ച് മണ്ണിൽ ചേരുന്ന പ്രക്രിയ വളരെ സാവധാനത്തിലാണ് നടക്കുന്നത് എന്നതിനാലാണിത്.

തക്ലാമകാൻ മരുഭൂമിയെ ചുറ്റിപ്പറ്റിയുള്ള വനവൽക്കരണ പദ്ധതി വൻ ജലചൂഷണമാണ് നടത്തുന്നതെന്നും ശാസ്ത്രജ്ഞർ മുന്നറിയിപ്പ് നൽകുന്നു. ഈ വനങ്ങൾ പൂർണ്ണമായും നിലനിർത്തുന്നത് ഭൂഗർഭ ജലസേചനം വഴിയാണ്, ഇത് പ്രദേശത്ത് പ്രതിവർഷം 8.6 mm ഭൂഗർഭ ജലശോഷണം ഉണ്ടാക്കുന്നുണ്ട്. വനങ്ങൾ നട്ടുപിടിപ്പിക്കുമ്പോൾ മണ്ണും ജലവും കാടും തമ്മിലുള്ള സന്തുലിതാവസ്ഥ കാത്തുസൂക്ഷിക്കേണ്ടത് എത്രത്തോളം പ്രധാനമാണെന്ന് ഇത് നമ്മെ ഓർമ്മിപ്പിക്കുന്നു.

കാർബൺ-മണ്ണ്-ജല സന്തുലിതാവസ്ഥയിലെ പാരിസ്ഥിതിക വെല്ലുവിളികൾ

വലി യ രീതിയിലുള്ള ഹരിതവൽക്കരണം മണ്ണിലും ജലത്തിലും കാർബൺ ചക്രത്തിലും ഉണ്ടാക്കുന്ന സ്വാധീനം സൂക്ഷ്മമായി വിലയിരുത്തേണ്ടതുണ്ട്. വിവിധ പാരിസ്ഥിതിക ഘടകങ്ങളിൽ ഈ പദ്ധതി വരുത്തിയ മാറ്റങ്ങളും തിരിച്ചടികളും താഴെ പറയുന്ന മേഖലകളിൽ വ്യക്തമാണ്:

• ഭൂഗർഭ ജലസംഭരണം (GWS): ഉപരിതല മണ്ണിലെ ഈർപ്പം ഒരു പരിധി വരെ സംരക്ഷിക്കാൻ വനവൽക്കരണത്തിന് കഴിഞ്ഞിട്ടുണ്ടെങ്കിലും വലിയ തോതിലുള്ള ഭൂഗർഭ ജലക്ഷാമമാണ് ഇത് സൃഷ്ടിക്കുന്നത്. പ്രത്യേകിച്ച് സിൻജിയാങ് മേഖലയിൽ ജലനിരപ്പ് പ്രതിവർഷം 8.6 മില്ലിമീറ്റർ എന്ന തോതിൽ താഴുന്നതായി കണ്ടെത്തിയിട്ടുണ്ട്.
• മണ്ണിലെ സാന്ദ്രതയും ഘടനയും: കൃത്രിമ കാടുകളുടെ വളർച്ച മൂലം മണ്ണിലെ സാന്ദ്രത (Soil Bulk Density) 3.5% കുറയുകയും പൊട്ടാസ്യത്തിന്റെ അളവ് 63.1% വർദ്ധിക്കുകയും ചെയ്തത് അനുകൂലമായ മാറ്റമാണ്. എന്നാൽ, ആഴത്തിലുള്ള മണ്ണിലെ (60-100 cm) ജലാംശം 7.3% മുതൽ 8.7% വരെ കുറയുകയും മണ്ണിലെ ആകെ ഫോസ്ഫറസ് അളവ് 10.6% ശോഷിക്കുകയും ചെയ്യുന്നത് വലിയ വെല്ലുവിളിയായി തുടരുന്നു.
• മണ്ണിലെ കാർബൺ ശേഖരണം (Horqin): മണ്ണിലേക്ക് പുതിയ ജൈവ കാർബൺ നിക്ഷേപം ഉണ്ടാകുന്നുണ്ടെങ്കിലും, വരണ്ട പ്രദേശങ്ങളിൽ സസ്യ അവശിഷ്ടങ്ങൾ ജീർണ്ണിക്കുന്നത് വളരെ മന്ദഗതിയിലാണ്. അതുകൊണ്ട് ഹൊർഖിൻ സാൻഡി ലാൻഡിലെ മണ്ണിൽ കാർബൺ, നൈട്രജൻ എന്നിവയുടെ ശേഖരണം ആഗോള വനങ്ങളുടെ ശരാശരിയേക്കാൾ വളരെ പിന്നിലാണ്.
• കാർബൺ സിങ്ക് സുസ്ഥിരത: നട്ടുപിടിപ്പിച്ച യുവ സസ്യങ്ങൾ ആദ്യത്തെ 30 വർഷക്കാലം അതിവേഗം വളരുകയും കാർബൺ വലിയ തോതിൽ ആഗിരണം ചെയ്യുകയും ചെയ്യുന്നുണ്ട്. എങ്കിലും, ഈ മരങ്ങൾക്ക് 40 വർഷത്തിലധികം പ്രായമാകുമ്പോൾ അന്തരീക്ഷത്തിലെ കാർബൺ ഡയോക്സൈഡിനോടുള്ള പ്രതികരണശേഷിയും അവയുടെ വളർച്ചാ നിരക്കും ഗണ്യമായി കുറയുന്നു.
• നഗരങ്ങളിലെ കാർബൺ നില: ഹരിതവൽക്കരണത്തിന്റെ ഭാഗമായി ചെങ്‌ഡെ സിറ്റിയുടെ സമീപ പ്രദേശങ്ങളിൽ കാർബൺ ശേഖരണം നടക്കുന്നുണ്ടെങ്കിലും, നഗരവൽക്കരണവും സാമ്പത്തിക വികസനവും കാരണം ആകെ വന കാർബൺ സംഭരണത്തിൽ പ്രതിവർഷം 0.56% വാർഷിക കുറവുണ്ടാകുന്നുണ്ട്.

സഹാറയുടെ അതിർത്തികളിൽ പ്രത്യാശയുടെ വിത്തുപാകുമ്പോൾ: ആഫ്രിക്കൻ ഗ്രീൻ വാളിനുള്ള പാഠങ്ങൾ

ചൈനയിലെ അനുഭവങ്ങളിൽ നിന്നും പാഠങ്ങളിൽ നിന്നും പ്രചോദനം ഉൾക്കൊണ്ട് ആഫ്രിക്കൻ യൂണിയൻ സഹാറ മരുഭൂമിയുടെ അതിർത്തികളിൽ തീർക്കുന്ന 'ഗ്രേറ്റ് ഗ്രീൻ വാൾ ഓഫ് ആഫ്രിക്ക' (GGW) പദ്ധതി ഇന്ന് ലോകത്തിന്റെ മറ്റൊരു പ്രത്യാശയാണ്. 11 രാജ്യങ്ങളിലായി 10 കോടി ഹെക്ടർ തരിശുഭൂമി പുനഃസ്ഥാപിക്കുകയാണ് ഈ പദ്ധതിയുടെ ലക്ഷ്യം. ചൈനയുടെ അനുഭവത്തിൽ നിന്നും ഈ ആഫ്രിക്കൻ പദ്ധതിക്ക് ഉൾക്കൊള്ളാൻ രണ്ട് പ്രധാന പാഠങ്ങളുണ്ട്:

• പ്രകൃതിയുടെ വൈവൈവിധ്യത്തെ ബഹുമാനിക്കുക: അതിവേഗം വളരുന്ന യൂക്കാലിപ്റ്റസ് പോലുള്ള ഒറ്റയിനം മരങ്ങൾ വലിയ തോതിൽ വച്ചുപിടിപ്പിക്കുന്നത് ഒഴിവാക്കണം. പകരം, ആഫ്രിക്കൻ മണ്ണിൽ സ്വാഭാവികമായി വളരുന്നതും കടുത്ത വരൾച്ചയെ പ്രതിരോധിക്കുന്നതുമായ അകാസിയ പോലുള്ള മരങ്ങൾ നട്ടുപിടിപ്പിക്കുകയാണ് ചെയ്യേണ്ടത്.
• മണ്ണിന്റെ മക്കളെ ഒപ്പം നിർത്തുക: സർക്കാർ തലത്തിൽ മുകളിൽ നിന്നുള്ള അടിച്ചേൽപ്പിക്കലുകൾക്ക് പകരം, കർഷകരെയും നാട്ടുകാരെയും ഉൾപ്പെടുത്തിക്കൊണ്ടുള്ള പ്രകൃത്യാധിഷ്ഠിത പരിഹാരങ്ങളും (Nature-based Solutions) കർഷകർ തന്നെ കാടുകൾ പുനഃസൃഷ്ടിക്കുന്ന ജനകീയ പങ്കാളിത്ത രീതികളും അവലംബിക്കണം.

ചുരുക്കത്തിൽ, ചൈനയുടെ ഗ്രേറ്റ് ഗ്രീൻ വാൾ താൽക്കാലികമായി മരുഭൂമിയെ തടഞ്ഞുനിർത്തുന്നതിലും കാർബൺ ആഗിരണം ചെയ്യുന്നതിലും വലിയ വിജയം കൈവരിച്ചിട്ടുണ്ടെങ്കിലും സ്വാഭാവിക വനങ്ങൾക്ക് പകരമാവാൻ കൃത്രിമ വനങ്ങൾക്കാവില്ല. പ്രകൃതിസംരക്ഷണം എന്നത് കേവലം നട്ടുപിടിപ്പിക്കുന്ന മരങ്ങളുടെ എണ്ണമല്ല, മറിച്ച് ജൈവവൈവിധ്യവും ജലസ്രോതസ്സുകളും ഒത്തുചേരുന്ന ഒരു സുസ്ഥിരമായ പ്രകൃതിവ്യവസ്ഥയാണ് എന്ന് നമ്മെ ഈ അനുഭവം പഠിപ്പിക്കുന്നു.

കേരളത്തിലേക്ക് നീളുന്ന ഹരിതപാഠങ്ങൾ: മുഖ്യമന്ത്രിയോടും വനംവകുപ്പ് മന്ത്രിയോടും ഒരു അഭ്യർത്ഥന

ആഗോളതലത്തിൽ വനവൽക്കരണ രംഗത്തുണ്ടാകുന്ന ഈ വൻ കുതിച്ചുചാട്ടങ്ങൾ കേരളം പോലുള്ള ഒരു കൊച്ചു സംസ്ഥാനത്തിനും വലിയ ഹരിതപാഠങ്ങളാണ് നൽകുന്നത്. പശ്ചിമഘട്ടത്തിന്റെ പച്ചപ്പും സമൃദ്ധമായ ജലാശയങ്ങളും കൊണ്ട് അനുഗൃഹീതമായ നമ്മുടെ ദൈവത്തിന്റെ സ്വന്തം നാട്ടിൽ, പ്രകൃതിദുരന്തങ്ങളും കാലാവസ്ഥാ വ്യതിയാനങ്ങളും കനത്ത നാശനഷ്ടങ്ങൾ വിതയ്ക്കുന്ന ഈ കാലഘട്ടത്തിൽ ശാസ്ത്രീയമായ വനവൽക്കരണം അനിവാര്യമായി മാറിയിരിക്കുന്നു.

അതിനാൽ, ചൈനയുടെയും ആഫ്രിക്കയുടെയും ഹരിതമതിൽ പദ്ധതികളുടെ വിജയങ്ങളും തിരിച്ചടികളും കൃത്യമായി വിലയിരുത്തിക്കൊണ്ട്, കേരളത്തിലും സുസ്ഥിരവും പ്രകൃതിസൗഹൃദവുമായ വലിയൊരു വനവൽക്കരണ പദ്ധതിക്ക് തുടക്കം കുറിക്കണമെന്ന് ബഹുമാനപ്പെട്ട മുഖ്യമന്ത്രിയോടും ബഹുമാനപ്പെട്ട വനംവകുപ്പ് മന്ത്രിയോടും അതീവ സ്നേഹത്തോടെയും ആദരവോടെയും ഈ അവസരത്തിൽ അഭ്യർത്ഥിക്കുന്നു.

കേരളത്തിന്റെ തനതായ പരിസ്ഥിതിയെയും നദീതടങ്ങളെയും സംരക്ഷിക്കാൻ ഇത്തരമൊരു പദ്ധതി വഴി സാധിക്കും. എങ്കിലും ചൈനയിലെപ്പോലെ അതിവേഗം വളരുന്ന അക്കേഷ്യ, യൂക്കാലിപ്റ്റസ് തുടങ്ങിയ ഒറ്റയിനം കൃത്രിമ വനങ്ങൾ വെച്ചുപിടിപ്പിച്ച് നമ്മുടെ മണ്ണിലെ ജലാംശം വറ്റിച്ചുകളയുന്ന അപകടകരമായ അബദ്ധങ്ങൾ നാം ആവർത്തിക്കരുത്.

മറിച്ച്, കേരളത്തിന്റെ തനതായ ജൈവവൈവിധ്യം കാത്തുസൂക്ഷിക്കുന്നതിനായി പശ്ചിമഘട്ടത്തിന് അനുയോജ്യമായ നാട്ടുമരങ്ങളും ഔഷധസസ്യങ്ങളും വച്ചുപിടിപ്പിക്കുന്ന പ്രകൃത്യാധിഷ്ഠിത പരിഹാരങ്ങളാണ് ഇവിടെ നടപ്പിലാക്കേണ്ടത്.

ജനകീയ പങ്കാളിത്തത്തോടെ കർഷകരെയും തദ്ദേശവാസികളെയും ഒപ്പം നിർത്തിക്കൊണ്ടുള്ള ഒരു സമഗ്ര വനവൽക്കരണ പദ്ധതിയിലൂടെ നമ്മുടെ വരുംതലമുറയ്ക്കായി പച്ചപ്പും കുടിവെള്ളവും സമൃദ്ധിയുമുള്ള ഒരു കേരളം കെട്ടിപ്പടുക്കാൻ ഭരണനേതൃത്വത്തിന് സാധിക്കുമെന്ന് നമുക്ക് ഉറച്ചു വിശ്വസിക്കാം !!

കാടും കൃഷിയും : പ്രകാശൻ