വോട്ടിംഗ് അവകാശവും സാങ്കേതികതയും: വോട്ടർ പട്ടിക ശുദ്ധീകരണത്തിലെ ഭരണഘടനാ പ്രതിസന്ധികൾ

ജനസംഖ്യാ ശാസ്ത്രവും വോട്ടർ പട്ടികകളും തമ്മിലുള്ള വൈരുധ്യങ്ങൾ ഉയർത്തിക്കാട്ടുമ്പോൾ, ഒരു ജനാധിപത്യ രാജ്യത്തിൽ വോട്ടറുടെ അവകാശങ്ങൾ എങ്ങനെ സംരക്ഷിക്കപ്പെടണം? മുൻ ഐ.എ.എസ് ഉദ്യോഗസ്ഥനായ കെ.ബി. സിദ്ദുവും സാമ്പത്തിക വിദഗ്ദ്ധനായ ഡോ. സുർജിത് ഭല്ലയും തമ്മിലുള്ള ചർച്ച മുന്നോട്ടുവെക്കുന്ന പ്രധാന രാഷ്ട്രീയ-ഭരണഘടനാ ചോദ്യങ്ങളുടെ വിശകലനം.

സ്ഥിതിവിവരക്കണക്കുകളും പൗരന്മാരുടെ യഥാർത്ഥ അനുഭവങ്ങളും

ഇന്ത്യൻ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് കമ്മീഷൻ (ECI) നടത്തുന്ന വോട്ടർ പട്ടിക ശുദ്ധീകരണ നടപടികളും അതിനെത്തുടർന്നുണ്ടാകുന്ന തർക്കങ്ങളും രാഷ്ട്രീയ തലത്തിൽ മാത്രമല്ല, ജനാധിപത്യ പ്രക്രിയയുടെ വിശ്വാസ്യതയിൽ തന്നെ വലിയ ചോദ്യചിഹ്നങ്ങൾ ഉയർത്തുന്നുണ്ട്. ഡോ. സുർജിത് ഭല്ലയെപ്പോലുള്ള സാമ്പത്തിക വിദഗ്ദ്ധർ ഡാറ്റയും സ്ഥിതിവിവരക്കണക്കുകളും മുൻനിർത്തി വോട്ടർ പട്ടികയിലെ വിടവുകളെ (18-29 പ്രായക്കാരുടെ കുറഞ്ഞ രജിസ്ട്രേഷൻ മുതലായവ) വിശകലനം ചെയ്യുമ്പോൾ, കെ.ബി. സിദ്ദു ചൂണ്ടിക്കാണിക്കുന്നത് ഈ കണക്കുകൾക്ക് പിന്നിലുള്ള ഭരണഘടനാപരമായ അവകാശ ലംഘനങ്ങളെയാണ്.

മരിച്ചവരുടെ പേരുകൾ നീക്കം ചെയ്യുക, വ്യാജ വോട്ടർമാരെ ഒഴിവാക്കുക എന്നത് അത്യന്താപേക്ഷിതമാണെങ്കിലും, ആ പ്രക്രിയയിൽ യഥാർത്ഥ പൗരന്മാർ പുറന്തള്ളപ്പെടുന്നുവെങ്കിൽ അത് ഒരു ജനാധിപത്യ ക്രമത്തിന് താങ്ങാൻ കഴിയുന്ന ഒന്നല്ല.

ഭരണഘടനയുടെ ആർട്ടിക്കിൾ 326: വോട്ടവകാശത്തിന്റെ അടിസ്ഥാന ശില

ഭരണഘടനയുടെ ആർട്ടിക്കിൾ 326 അനുസരിച്ച്, വോട്ടവകാശത്തിനുള്ള അടിസ്ഥാന മാനദണ്ഡങ്ങൾ കൃത്യമായി നിർവ്വചിക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്:

• ഇന്ത്യൻ പൗരനായിരിക്കണം.
• 18 വയസ്സ് തികഞ്ഞിരിക്കണം.
• ബന്ധപ്പെട്ട മണ്ഡലത്തിൽ സാധാരണയായി താമസിക്കുന്ന ആളായിരിക്കണം.

"ഈ മൂന്ന് മാനദണ്ഡങ്ങൾ പാലിക്കുന്ന ഏതൊരു വ്യക്തിക്കും വോട്ടർ പട്ടികയിൽ രജിസ്റ്റർ ചെയ്യാൻ നിയമപരമായ അവകാശമുണ്ട്. ഇവിടുത്തെ പ്രധാന ചോദ്യം വോട്ടർ പട്ടികയിൽ എത്ര പേരുകൾ ഉണ്ടാകണം എന്നതല്ല, മറിച്ച് ഈ മൂന്ന് യോഗ്യതകളുമുള്ള ഒരാൾ എങ്ങനെ പുറത്തായി എന്നതാണ്."— കെ.ബി. സിദ്ദു

ഭരണനിർവ്വഹണത്തിലെ കടന്നുകയറ്റവും 'ലോജിക്കൽ ഡിസ്ക്രിപെൻസി' എന്ന കെണിയും

വോട്ടർ പട്ടിക പുതുക്കുന്ന വേളയിൽ താലൂക്ക്/മണ്ഡലം തലത്തിലുള്ള ഇലക്ടറൽ രജിസ്ട്രേഷൻ ഓഫീസർമാർ (ERO) കൈക്കൊള്ളുന്ന ചില നടപടികൾ സാധാരണ പൗരന്മാരെ വലിയ പ്രതിസന്ധിയിലാക്കുന്നുണ്ട്:

• 2003-ലെ പട്ടികയുമായുള്ള താരതമ്യം: നിലവിലുള്ള പൗരന്മാരെ രണ്ട് പതിറ്റാണ്ട് പഴക്കമുള്ള (2003) വോട്ടർ പട്ടികയുമായി താരതമ്യം ചെയ്യുമ്പോൾ, പേരുകളിലെ ചെറിയ അക്ഷരത്തെറ്റുകളോ വീട്ടുപേരുകളിലെ വ്യത്യാസങ്ങളോ 'ലോജിക്കൽ ഡിസ്ക്രിപെൻസി' ആയി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു.
• മുത്തശ്ശന്മാരുടെ രേഖകൾ: സാധാരണക്കാരായ ജനങ്ങളോട് അവരുടെ തലമുറകളുടെ രേഖകൾ ഹാജരാക്കാൻ ആവശ്യപ്പെടുന്നത് പ്രായോഗികമായി വലിയ ബുദ്ധിമുട്ടുകൾ സൃഷ്ടിക്കുന്നു.
• പൗരത്വ നിർണ്ണയത്തിനുള്ള அதிகார പരിധി: ഒരു ഇലക്ടറൽ രജിസ്ട്രേഷൻ ഓഫീസർക്കും ഒരു വ്യക്തിയുടെ പൗരത്വം റദ്ദാക്കാനോ ചോദ്യം ചെയ്യാനോ ഉള്ള ഭരണഘടനാപരമായ അധികാരമില്ല. വോട്ടർ പട്ടികയിൽ നിന്ന് പേര് നീക്കം ചെയ്യുന്ന പ്രക്രിയ പലപ്പോഴും പൗരത്വം ചോദ്യം ചെയ്യപ്പെടുന്ന ഭീതിയിലേക്ക് ജനങ്ങളെ തള്ളിവിടുന്നു.

സംസ്ഥാനങ്ങളിലെ യഥാർത്ഥ സ്ഥിതിയും തെളിവുകളും

വോട്ടർ പട്ടിക പുതുക്കൽ നടപടികളിൽ വന്നിട്ടുള്ള പിഴവുകൾക്ക് വിവിധ സംസ്ഥാനങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള ഔദ്യോഗിക കണക്കുകൾ തന്നെ വ്യക്തമായ തെളിവ് നൽകുന്നുണ്ട്. പഞ്ചാബിൽ ഇലക്ടറൽ രജിസ്ട്രേഷൻ നടപടികളുടെ ഭാഗമായി നോട്ടീസ് അയക്കപ്പെട്ട വ്യക്തികളുടെ കാര്യമെടുത്താൽ, പരിശോധനയ്ക്ക് വിധേയരായ ഓരോ 40 പേരിൽ 39 പേരും (അതായത് ഏകദേശം 97.5 ശതമാനം ആളുകളും) തുടക്കം മുതൽ തന്നെ വോട്ടിംഗിന് കൃത്യമായി യോഗ്യതയുള്ളവരായിരുന്നു എന്ന് പിന്നീട് തെളിയുകയുണ്ടായി.

പശ്ചിമ ബംഗാളിലെ സാഹചര്യം ഇതിലും ഗൗരവമുള്ളതായിരുന്നു. അവിടെ മാത്രം ഏകദേശം 5 ദശലക്ഷത്തോളം (50 ലക്ഷം) അർഹരായ പൗരന്മാരാണ് പ്രാഥമിക ഘട്ടത്തിൽ വോട്ടർ പട്ടികയിൽ നിന്ന് പുറത്താക്കപ്പെട്ടത്. എന്നാൽ തുടർന്ന് നൽകപ്പെട്ട അപ്പീലുകൾ പരിശോധിച്ചപ്പോൾ, തീർപ്പുകൽപ്പിച്ച കേസ്സുകളിൽ 93 ശതമാനം ആളുകൾക്കും തങ്ങളുടെ വോട്ടവകാശം പുനഃസ്ഥാപിച്ചു നൽകേണ്ടി വന്നു. അഡ്മിനിസ്ട്രേറ്റീവ് ലെവലിൽ സംഭവിക്കുന്ന തെറ്റായ വ്യാഖ്യാനങ്ങളും തിരക്കുപിടിച്ച നടപടികളും മൂലം ദശലക്ഷക്കണക്കിന് ജനങ്ങളുടെ ജനാധിപത്യ അവകാശങ്ങളാണ് ഇല്ലാതാകുന്നത് എന്നതിന് ഈ വിവരങ്ങൾ അടിവരയിടുന്നു.

കമ്മീഷന്റെ പിന്മാറ്റവും ഭരണഘടനാപരമായ നിഗമനവും

ഈ വിഷയത്തിൽ പരസ്യമായ വിമർശനങ്ങളും അപ്പീലുകളും ഉയർന്നതിനെത്തുടർന്ന് തിരഞ്ഞെടുപ്പ് കമ്മീഷൻ തങ്ങളുടെ പല കർശന നിലപാടുകളിൽ നിന്നും പിന്നോട്ട് പോകാൻ നിർബന്ധിതരായി. വോട്ടർമാരോട് ഓഫീസുകളിൽ നേരിട്ട് ഹാജരാകാൻ ആവശ്യപ്പെടുന്നതിന് പകരം, ബി.എൽ.ഒമാർ (BLO - Booth Level Officers) നേരിട്ട് വീടുകളിലെത്തി ഫോം-6 (Form 6) വഴി അപേക്ഷകൾ സ്വീകരിക്കുന്ന രീതിയിലേക്ക് തിരികെ പോരേണ്ടി വന്നു.

തിരഞ്ഞെടുപ്പ് കമ്മീഷന്റെ ഈ പിന്മാറ്റം തന്നെ, ആദ്യഘട്ടത്തിൽ നടപ്പിലാക്കിയ പ്രക്രിയയിലെ പിഴവുകൾക്കുള്ള തെളിവാണ്.

അവകാശങ്ങളുടെ ഗണിതം (Mathematics of Rights):

ഒരു സംസ്ഥാനത്ത് (ഉദാഹരണത്തിന് ബിഹാറിൽ) കാണപ്പെടുന്ന അധിക വോട്ടർമാരുടെ എണ്ണം കൊണ്ട് മറ്റൊരു സംസ്ഥാനത്ത് (കൊൽക്കത്തയിൽ) നിന്ന് ഒഴിവാക്കപ്പെട്ട വോട്ടറുടെ അവകാശത്തെ നികത്താൻ കഴിയില്ല. 7 ദശലക്ഷം (70 ലക്ഷം) വോട്ടർമാർ എന്നത് നിസ്സാരമായ ഒരു സംഖ്യയല്ല—അത് ഉത്തരാഖണ്ഡ് പോലുള്ള ഒരു സംസ്ഥാനത്തെ മുഴുവൻ വോട്ടർമാരുടെ എണ്ണത്തിന് തുല്യമാണ്.

സാങ്കേതികവിദ്യയും ഡാറ്റാബേസുകളും വോട്ടർ പട്ടിക സുതാര്യമാക്കാൻ ഉപയോഗിക്കേണ്ടതാണ്. എന്നാൽ സാങ്കേതിക നടപടിക്രമങ്ങൾ പൗരന്റെ ഭരണഘടനാപരമായ വോട്ടവകാശത്തിന് മുകളിൽ പ്രതിബന്ധമായി നിൽക്കരുത്. ജനസംഖ്യാ ശാസ്ത്രത്തിന്റെയോ വിവരശേഖരണത്തിന്റെയോ പേരിൽ ന്യായീകരിക്കാൻ കഴിയാത്ത ഈ പിഴവുകൾ തിരുത്തപ്പെടേണ്ടത് ഇന്ത്യയുടെ ജനാധിപത്യ സംവിധാനത്തിന്റെ നിലനിൽപ്പിന് അത്യന്താപേക്ഷിതമാണ്.

SUNNY : DELHI VAYANA