അഹമ്മദ് എ.ആർ. ബുഖാരി: ബിസിനസ്സ് സാമ്രാജ്യം, ഈഡി കേസ്, ജയിൽവാസം, പൂർണ്ണ നിയമവിജയം

തമിഴ്‌നാട്ടിലെയും അന്താരാഷ്ട്ര തലത്തിലെയും പ്രമുഖ വ്യവസായിയും കോൾ & ഓയിൽ ഗ്രൂപ്പ്, കോസ്റ്റൽ എനർജൻ എന്നിവയുടെ സ്ഥാപകനുമായ അഹമ്മദ് എ.ആർ. ബുഖാരിയുടെ ജീവിതവും, അദ്ദേഹം നേരിട്ട ബഹുമുഖ നിയമപോരാട്ടങ്ങളും, കമ്പനിയുടെ ഏറ്റെടുക്കലും താഴെ ഓരോ വിഭാഗത്തിലും വ്യക്തമായി നാല് ഖണ്ഡികകൾ (Paragraphs) വീതം നൽകി വിശകലനം ചെയ്യുന്നു.

ആരാണ് അഹമ്മദ് എ.ആർ. ബുഖാരി?

അഹമ്മദ് എ.ആർ. ബുഖാരി ഇന്ത്യയിലും ഗൾഫ് രാജ്യങ്ങളിലും ഒരുപോലെ അറിയപ്പെടുന്ന അതിപ്രശസ്തമായ ഒരു വ്യവസായ പാരമ്പര്യമുള്ള കുടുംബത്തിലെ അംഗമാണ്. പ്രശസ്ത വ്യവസായിയും, പ്രമുഖ വിദ്യാഭ്യാസ വിചക്ഷണനും, ബി.എസ്. അബ്ദുർ റഹ്മാൻ ക്രെസന്റ് യൂണിവേഴ്സിറ്റിയുടെയും ഇ.ടി.എ-അസ്കോൺ-ബുഹാരിയ ഗ്രൂപ്പിന്റെയും (ETA-ASCON-Buharia Group) സ്ഥാപകനുമായിരുന്ന പദ്മശ്രീ ഡോ. ബി.എസ്. അബ്ദുർ റഹ്മാന്റെ പ്രിയപുത്രനാണ് അദ്ദേഹം. ദക്ഷിണേന്ത്യയിലെയും മിഡിൽ ഈസ്റ്റിലെയും വാണിജ്യ, സാമൂഹിക, വിദ്യാഭ്യാസ മേഖലകളിൽ വിപ്ലവകരമായ മാറ്റങ്ങൾ സൃഷ്ടിച്ച കുടുംബപശ്ചാത്തലമാണ് അദ്ദേഹത്തിനുള്ളത്.

തന്റെ ഉന്നത വിദ്യാഭ്യാസത്തിനായി വിദേശ രാജ്യങ്ങളെയാണ് അദ്ദേഹം തിരഞ്ഞെടുത്ത് പഠനം നടത്തിയത്. അമേരിക്കയിലെ പ്രശസ്തമായ ബെന്റ്ലി സർവ്വകലാശാലയിൽ (Bentley University, Boston) നിന്ന് ബിസിനസ്സ് മാർക്കറ്റിംഗിൽ ബിരുദവും, ലണ്ടനിലെ സെന്റ് ജോർജ്ജ് സർവ്വകലാശാലയിൽ നിന്ന് ബിരുദാനന്തര ബിരുദവും അദ്ദേഹം കരസ്ഥമാക്കി. ആഗോള ബിസിനസ്സ് തത്ത്വങ്ങളും അന്താരാഷ്ട്ര വിപണികളുടെ പ്രവർത്തനരീതികളും വ്യക്തമായി മനസ്സിലാക്കിയ ശേഷമാണ് അദ്ദേഹം കുടുംബത്തിന്റെ വ്യവസായ മേഖലകളിലേക്ക് ചുവടുവെക്കുന്നത്.

ഇന്ത്യയിൽ തിരിച്ചെത്തിയ ശേഷം അന്താരാഷ്ട്ര ചരക്ക് വ്യാപാരം, ഊർജ്ജ ഇറക്കുമതി, അടിസ്ഥാന സൗകര്യ വികസനം എന്നിവയിലാണ് ബുഖാരി പ്രധാനമായും ശ്രദ്ധ പതിപ്പിച്ചത്. അന്താരാഷ്ട്ര തലത്തിൽ കൽക്കരി വ്യാപാരവും സപ്ലൈ ചെയിൻ മാനേജ്‌‌മെന്റും നടത്തുന്ന വൻകിട ഊർജ്ജ ഗ്രൂപ്പായ കോൾ & ഓയിൽ ഗ്രൂപ്പ് (Coal & Oil Group) അദ്ദേഹം സ്ഥാപിച്ചു. ഇതിലൂടെ വിദേശ രാജ്യങ്ങളിൽ നിന്ന് ഇന്ത്യയിലെ വൻകിട വ്യവസായങ്ങൾക്കും വൈദ്യുതി പ്ലാന്റുകൾക്കും ആവശ്യമായ ഇന്ധനമെത്തിക്കുന്നതിൽ അദ്ദേഹം നിർണ്ണായക പങ്കുവഹിച്ചു.

തുടർന്ന്, തമിഴ്‌നാട്ടിലെ തൂത്തുക്കുടിയിൽ 1,200 മെഗാവാട്ട് (2 x 600 MW) ഉൽപ്പാദന ശേഷിയുള്ള കോസ്റ്റൽ എനർജൻ പ്രൈവറ്റ് ലിമിറ്റഡ് (Coastal Energen Pvt Ltd) എന്ന അത്യാധുനിക താപവൈദ്യുതി നിലയം അദ്ദേഹം സ്ഥാപിച്ചു. ദക്ഷിണേന്ത്യയിൽ അനുഭവപ്പെട്ടിരുന്ന കടുത്ത വൈദ്യുതി ക്ഷാമത്തിന് പരിഹാരം കാണാൻ ഈ മെഗാ പവർ പ്രോജക്റ്റിന് സാധിച്ചിരുന്നു. ചുരുങ്ങിയ കാലം കൊണ്ട് ഇന്ത്യയിലെ അറിയപ്പെടുന്ന ഊർജ്ജ വ്യവസായികളിൽ ഒരാളായി ഉയരാൻ അദ്ദേഹത്തിന് ഇതിലൂടെ സാധിച്ചു.

ഈഡി (ED) കേസും അറസ്റ്റും

അഹമ്മദ് ബുഖാരിക്കെതിരെയുള്ള സാമ്പത്തിക തർക്കങ്ങളും നിയമപ്രശ്നങ്ങളും ആരംഭിക്കുന്നത് കേന്ദ്ര അന്വേഷണ ഏജൻസിയായ സി.ബി.ഐ (CBI) രജിസ്റ്റർ ചെയ്ത കേസിൽ നിന്നാണ്. ഇന്തോനേഷ്യയിൽ നിന്ന് ഇന്ത്യയിലെ പൊതുമേഖലാ സ്ഥാപനങ്ങളായ എൻ.ടി.പി.സി (NTPC), എം.എസ്.ടി.സി (MSTC), തമിഴ്‌നാട് വൈദ്യുതി ബോർഡ് (TANGEDCO) എന്നിവയിലേക്ക് കൽക്കരി ഇറക്കുമതി ചെയ്തതിൽ വ്യാപക ക്രമക്കേട് നടന്നു എന്നതായിരുന്നു സി.ബി.ഐയുടെ പ്രധാന കണ്ടെത്തൽ.

വിദേശ കമ്പനികൾ വഴി വ്യാജ ബില്ലുകൾ നിർമ്മിച്ച് കൽക്കരിയുടെ വില കൃത്രിമമായി ഉയർത്തിക്കാട്ടി (Coal Over-Invoicing) പൊതുമേഖലാ സ്ഥാപനങ്ങളെയും സർക്കാരിനെയും വഞ്ചിച്ച് കോടിക്കണക്കിന് രൂപ തട്ടിയെടുത്തു എന്ന് സി.ബി.ഐ ആരോപിച്ചു. ഇത്തരത്തിൽ വില കൂട്ടിക്കാണിച്ചതിലൂടെ ഉണ്ടാക്കിയ അധിക ലാഭം വിദേശ രാജ്യങ്ങളിലെ കമ്പനികളിലേക്ക് തിരിച്ചുവിട്ടു എന്ന നിഗമനത്തിലാണ് അന്വേഷണം മുന്നോട്ടുപോയത്.

സി.ബി.ഐയുടെ എഫ്.ഐ.ആറിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ എൻഫോഴ്സ്മെന്റ് ഡയറക്ടറേറ്റ് (ED) ബുഖാരിക്കെതിരെ പ്രിവൻഷൻ ഓഫ് മണി ലോണ്ടറിംഗ് ആക്ട് (PMLA) പ്രകാരം സ്വമേധയാ അന്വേഷണം ആരംഭിക്കുകയായിരുന്നു. വില വർദ്ധിപ്പിച്ച് കാണിച്ചതിലൂടെ ലഭിച്ച ഏകദേശം ₹564.48 കോടി രൂപ മൗറീഷ്യസ്, ബ്രിട്ടീഷ് വിർജിൻ ഐലൻഡ്സ് എന്നിവിടങ്ങളിലെ ഷെൽ കമ്പനികൾ വഴി വകമാറ്റിയെന്നും കള്ളപ്പണം വെളുപ്പിച്ചെന്നും ഇ.ഡി ആരോപിച്ചു.

ഈ ആരോപണങ്ങളെ തുടർന്ന് വിശദമായ ചോദ്യം ചെയ്യലുകൾക്കും അന്വേഷണങ്ങൾക്കും ഒടുവിൽ 2022 മാർച്ച് 3-ന് ഇ.ഡി അഹമ്മദ് ബുഖാരിയെ ഔദ്യോഗികമായി അറസ്റ്റ് ചെയ്തു. ഈ അറസ്റ്റോടെ അദ്ദേഹത്തിന്റെ ബിസിനസ്സ് സാമ്രാജ്യവും വ്യക്തിപരമായ ജീവിതവും വലിയൊരു പ്രതിസന്ധി ഘട്ടത്തിലേക്ക് കടക്കുകയായിരുന്നു.

ജയിൽവാസവും തടവുകാലവും

അറസ്റ്റിനു ശേഷം അഹമ്മദ് ബുഖാരിക്ക് നീണ്ട വിചാരണത്തടവുകാരനായി ജയിലിൽ കഴിയേണ്ടി വന്നു. ഈ ജയിൽവാസം കോടതി വിധിച്ച് നൽകിയ ശിക്ഷയല്ലായിരുന്നു, മറിച്ച് അന്വേഷണ വേളയിലെയും വിചാരണ വേളയിലെയും ജുഡീഷ്യൽ കസ്റ്റഡിയുടെ ഭാഗമായിട്ടായിരുന്നു അദ്ദേഹം തടവറയിൽ കഴിഞ്ഞത്.

ആകെ 31 മാസത്തോളം (ഏകദേശം രണ്ടര വർഷത്തിലധികം) സമയം അദ്ദേഹത്തിന് ജയിലിൽ കഴിയേണ്ടി വന്നു. തടവുകാലത്ത് അദ്ദേഹത്തിന്റെ വ്യവസായ സ്ഥാപനങ്ങളുടെ പ്രവർത്തനങ്ങളെയും സാമ്പത്തിക നിലയെയും ഇത് ഗുരുതരമായി ബാധിക്കുകയും കമ്പനികളുടെ മേൽനോട്ടം തടസ്സപ്പെടുകയും ചെയ്തു.

ഈ നീണ്ട ജയിൽവാസ കാലയളവിൽ വിചാരണക്കോടതികളിലും ഡൽഹി ഹൈക്കോടതിയിലുമായി അദ്ദേഹം ആറോളം ജാമ്യാപേക്ഷകൾ സമർപ്പിക്കുകയുണ്ടായി. എന്നാൽ അന്വേഷണം തുടരുന്ന സാഹചര്യത്തിലും സാമ്പത്തിക കുറ്റകൃത്യങ്ങളുടെ ഗുരുതരാവസ്ഥ ചൂണ്ടിക്കാണിച്ചും അന്വേഷണ ഏജൻസികൾ ഈ ജാമ്യാപേക്ഷകളെ ശക്തമായി എതിർക്കുകയും കോടതി അവ തള്ളുകയും ചെയ്തു.

ഒടുവിൽ, കേസിന്റെ അന്വേഷണ പുരോഗതിയും അദ്ദേഹത്തിന്റെ തടവുകാലത്തിന്റെ ദൈർഘ്യവും കണക്കിലെടുത്ത്, 2024 ഒക്ടോബർ 24-നാണ് ഡൽഹി ഹൈക്കോടതി അദ്ദേഹത്തിന് കർശനമായ ഉപാധികളോടെ ജാമ്യം അനുവദിച്ചത്. ജാമ്യം ലഭിച്ച് പുറത്തിറങ്ങിയതോടെയാണ് അദ്ദേഹത്തിന് കേസിൽ നിയമപരമായ പ്രതിരോധം ശക്തമാക്കാൻ സാധിച്ചത്.

കോടതി വിധികളും ഈഡിയുടെ നിലപാടും (സമ്പൂർണ്ണ വിമുക്തി)

നീണ്ട നിയമപോരാട്ടങ്ങൾക്കൊടുവിൽ ഇന്ത്യൻ നീതിന്യായ വ്യവസ്ഥയിലൂടെ അഹമ്മദ് ബുഖാരിക്ക് പൂർണ്ണ വിജയം നേടാനും കേസുകളിൽ നിന്ന് വിമുക്തനാകാനും സാധിച്ചു. 2025-ൽ, ബുഖാരിക്കെതിരെ സി.ബി.ഐ ചുമത്തിയ വഞ്ചന, അഴിമതി ആരോപണങ്ങളിൽ വ്യക്തമായ തെളിവുകളോ നിയമപരമായ അടിസ്ഥാനമോ ഇല്ലെന്ന് ചൂണ്ടിക്കാട്ടി ഡൽഹി ഹൈക്കോടതി സി.ബി.ഐ എഫ്.ഐ.ആർ പൂർണ്ണമായി റദ്ദാക്കുകയായിരുന്നു (Quashed).

സുപ്രീം കോടതിയുടെ ചരിത്രപരമായ ഉത്തരവ് പ്രകാരം (Vijay Madanlal Choudhary Case), കള്ളപ്പണം വെളുപ്പിക്കൽ തടയൽ നിയമത്തിൽ (PMLA) ഒരു വ്യക്തിക്കെതിരെ കേസെടുക്കണമെങ്കിൽ അതിന് ആസ്പദമായ പ്രാഥമിക കുറ്റകൃത്യം (Predicate Offence) നിലനിൽക്കേണ്ടതുണ്ട്. പ്രാഥമിക കുറ്റകൃത്യ കേസ് (CBI Case) കോടതി റദ്ദാക്കിയാൽ, അതിനെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ള ഇ.ഡി കേസിന് നിയമപരമായ നിലനിൽപ്പില്ല.

ഈ നിയമതത്ത്വം മുൻനിർത്തി, 2025 അവസാനത്തിലും 2026 ആരംഭവുമായി ചെന്നൈയിലെ പ്രത്യേക സി.ബി.ഐ/ഈഡി കോടതി അഹമ്മദ് ബുഖാരിക്കെതിരായ ഈഡി കേസും പൂർണ്ണമായി തള്ളിക്കളഞ്ഞു. ഇതോടെ അദ്ദേഹത്തിനെതിരെ വർഷങ്ങളായി നിലനിന്നിരുന്ന പ്രധാനപ്പെട്ട എല്ലാ സാമ്പത്തിക കുറ്റകൃത്യ കേസുകളും നിയമപരമായി അവസാനിച്ചു.

സി.ബി.ഐ കേസ് റദ്ദാക്കപ്പെട്ടതോടെ ഈഡി കേസ് തുടരാൻ നിയമപരമായ തടസ്സമുണ്ടായതിനാൽ ഇ.ഡി കേസ് നടപടികൾ ഔദ്യോഗികമായി അവസാനിപ്പിച്ചു. ഭാവിയിൽ ഏതെങ്കിലും ഉയർന്ന കോടതി സി.ബി.ഐ കേസ് പുനരുജ്ജീവിപ്പിച്ചാൽ മാത്രം ഇ.ഡിക്ക് കേസ് വീണ്ടും പരിശോധിക്കാം എന്ന നിബന്ധനയോടെയാണ് ഇത് ചെയ്തത്. അതോടൊപ്പം അദ്ദേഹത്തിനെതിരെയുണ്ടായിരുന്ന ലുക്ക്ഔട്ട് സർക്കുലറുകളും (LOC) വിദേശയാത്രാ വിലക്കുകളും കോടതി പൂർണ്ണമായി നീക്കം ചെയ്തു.

കമ്പനിക്ക് എന്തു സംഭവിച്ചു, നിലവിൽ ആരാണ് ഭരണനിർവ്വഹണം നടത്തുന്നത്?

അഹമ്മദ് ബുഖാരി ജയിലിൽ കഴിഞ്ഞിരുന്ന കാലത്താണ് അദ്ദേഹത്തിന്റെ പ്രധാന സ്ഥാപനമായ കോസ്റ്റൽ എനർജൻ പ്രൈവറ്റ് ലിമിറ്റഡ് വലിയ സാമ്പത്തിക പ്രതിസന്ധിയിലായത്. ബുഖാരി തടവിലായതോടെ ബാങ്ക് വായ്പകളുടെ തിരിച്ചടവുകൾ മുടങ്ങുകയും കമ്പനിയുടെ ദൈനംദിന പ്രവർത്തനങ്ങൾ തടസ്സപ്പെടുകയും ചെയ്തു.

ഇതിനെ തുടർന്ന്, വായ്പ നൽകിയ ബാങ്കുകളുടെ കൂട്ടായ്മ കമ്പനിയെ നാഷണൽ കമ്പനി ലോ ട്രൈബ്യൂണലിലേക്ക് (NCLT) അതായത് കോർപ്പറേറ്റ് ഇൻസോൾവൻസി നടപടികളിലേക്ക് (CIRP) നയിച്ചു. ഇൻസോൾവൻസി നടപടികൾക്കൊടുവിൽ, 2024 ഓഗസ്റ്റിൽ എൻ.സി.എൽ.ടി ചെന്നൈ ബെഞ്ച് സമർപ്പിച്ച ₹3,330 കോടിയുടെ പുനരുദ്ധാരണ പദ്ധതി അംഗീകരിക്കുകയും ചെയ്തു.

ഈ പുനരുദ്ധാരണ പദ്ധതി പ്രകാരം അദാനി പവറും (Adani Power) ഡിക്ക് ആൾട്ടർനേറ്റീവ് ഇൻവെസ്റ്റ്മെന്റ് ട്രസ്റ്റും (DAIT) അടങ്ങുന്ന കൺസോർഷ്യം കമ്പനിയെയും അതിന്റെ 1,200 മെഗാവാട്ട് പവർ പ്ലാന്റിനെയും ലേലത്തിൽ പിടിച്ചെടുക്കുകയും ഏറ്റെടുക്കുകയും ചെയ്തു. ഇതിനെതിരെ മുൻ പ്രൊമോട്ടർമാർ കോടതിയെ സമീപിച്ചെങ്കിലും സുപ്രീം കോടതി അദാനി-ഡിക്ക് കൺസോർഷ്യത്തിന് പവർ പ്ലാന്റിന്റെ പ്രവർത്തനം തുടരാൻ അനുമതി നൽകി.

അതിനാൽ നിലവിൽ കമ്പനിയുടെയും പവർ പ്ലാന്റിന്റെയും പൂർണ്ണമായ ഭരണം, നിയന്ത്രണം, ദൈനംദിന പ്രവർത്തനങ്ങൾ എന്നിവ നിർവ്വഹിക്കുന്നത് അദാനി പവർ നേതൃത്വം നൽകുന്ന കൺസോർഷ്യമാണ്. അതേസമയം, താൻ ജയിൽവാസത്തിലായിരുന്ന അവസരത്തിൽ വായ്പ നൽകിയ ബാങ്കുകൾ കമ്പനിയെ തുച്ഛമായ തുകയ്ക്ക് അനധികൃതമായി ഏറ്റെടുക്കുകയായിരുന്നുവെന്നും കമ്പനിയുടെ ഉടമസ്ഥാവകാശം തിരികെ വേണമെന്നും ആവശ്യപ്പെട്ട് കുറ്റവിമുക്തനായ ശേഷം അഹമ്മദ് ബുഖാരി നിയമപോരാട്ടം തുടർന്നു വരുന്നു.

അഹമ്മദ് എ.ആർ. ബുഖാരിയുടെ ജീവിതം ഒരു വലിയ ബിസിനസ്സ് സാമ്രാജ്യത്തിന്റെ കെട്ടിപ്പടുക്കൽ, കേന്ദ്ര അന്വേഷണ ഏജൻസികളുടെ നീണ്ട വിചാരണയും 2.5 വർഷത്തെ തടവറയും, ഒടുവിൽ രാജ്യത്തെ പരമോന്നത കോടതി വിധികൾ വഴിയുള്ള പൂർണ്ണ കുറ്റവിമുക്തിയും അടങ്ങുന്ന ഒന്നാണ്. തനിക്കെതിരെ വന്ന സാമ്പത്തിക ആരോപണങ്ങളെ നീതിന്യായ വ്യവസ്ഥയിലൂടെ അതിജീവിച്ച അദ്ദേഹം, നിലവിൽ അദാനി പവർ ഏറ്റെടുത്ത തന്റെ കമ്പനിയുടെ ഉടമസ്ഥാവകാശം തിരികെ പിടിക്കാനുള്ള നിയമപരമായ ശ്രമങ്ങളിലാണ്.

SOCIAL AKSHARANGAL : SUNNYCHAYAN