കോൺഗ്രസ് പാഠങ്ങൾ പഠിക്കുമോ?
അർഹതയെ അവഗണിക്കുന്ന ഹൈക്കമാൻഡ് നയങ്ങളും തകർന്നുവീണ കോട്ടകളും!
ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ് എന്ന മഹാപ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ നട്ടെല്ലായി ഇന്നും കേരളം നിലകൊള്ളുന്നു. ദേശീയതലത്തിൽ 52 സീറ്റുകൾ മാത്രം പാർട്ടിക്ക് ഉണ്ടായിരുന്നപ്പോൾ കേരളം നൽകിയ 15 എം.പിമാരാണ് കോൺഗ്രസിന്റെ ശബ്ദം പാർലമെന്റിൽ നിലനിർത്തിയത്. എന്നാൽ, ഉത്തരേന്ത്യൻ സംസ്ഥാനങ്ങളിൽ വിജയിച്ചിട്ടും ഭരണം നിലനിർത്താൻ കഴിയാത്തതിനും, പലയിടത്തും പാർട്ടിയുടെ അടിത്തറ തകർന്നതിനും പിന്നിൽ ഹൈക്കമാൻഡിന്റെ വിനാശകരമായ ചില തീരുമാനങ്ങളുണ്ട്. ഇതിനെതിരെയാണ് "Recognition for merit" അഥവാ അർഹതയുള്ളവർക്കും അധ്വാനിക്കുന്നവർക്കും വേണ്ടിയുള്ള അംഗീകാരം എന്ന ആവശ്യം അണികൾക്കിടയിൽ നിന്ന് ഉയരുന്നത്.
സംസ്ഥാനങ്ങളിലെ പതനത്തിന്റെ കാരണങ്ങൾ
- മധ്യപ്രദേശ്: 2018-ൽ മധ്യപ്രദേശിൽ കോൺഗ്രസ് അധികാരത്തിൽ വന്നത് യുവനേതാവായ ജ്യോതിരാദിത്യ സിന്ധ്യയുടെയും കമൽനാഥിന്റെയും സംയുക്ത അധ്വാനത്തിലൂടെയായിരുന്നു. എന്നാൽ, ഭരണത്തിലേറിയപ്പോൾ ഗ്രൗണ്ടിൽ പണിയെടുത്ത സിന്ധ്യയെ അവഗണിച്ച് ഹൈക്കമാൻഡ് നോമിനിയായ കമൽനാഥിന് സർവ്വാധിപത്യം നൽകി. ഈ അനീതിയാണ് ഒടുവിൽ സർക്കാരിന്റെ വീഴ്ചയിലേക്കും സിന്ധ്യ വിഭാഗം ബി.ജെ.പിയിലേക്ക് ചേക്കേറുന്നതിലേക്കും നയിച്ചത്.
- രാജസ്ഥാൻ: രാജസ്ഥാനിൽ അശോക് ഗെലോട്ടും സച്ചിൻ പൈലറ്റും തമ്മിലുള്ള തർക്കം അഞ്ചു വർഷത്തോളം ഭരണത്തെ സ്തംഭിപ്പിച്ചു. പാർട്ടിയെ താഴേത്തട്ടിൽ ശക്തിപ്പെടുത്തിയ സച്ചിൻ പൈലറ്റിന്റെ അർഹതയെ (Merit) അംഗീകരിക്കുന്നതിന് പകരം ഹൈക്കമാൻഡ് പക്ഷപാതപരമായ നിലപാടാണ് സ്വീകരിച്ചത്. ഇത് ഭരണത്തുടർച്ച നഷ്ടമാകുന്നതിലേക്ക് നയിച്ചു.
- കർണാടക: ഡി.കെ. ശിവകുമാറിനെപ്പോലെ പാർട്ടിയെ പ്രതിസന്ധിയിൽ താങ്ങിനിർത്തുന്നവർക്ക് അർഹമായ പരിഗണന നൽകുന്നതിൽ ഹൈക്കമാൻഡ് കാണിക്കുന്ന കാലതാമസം വലിയ അതൃപ്തി ഉണ്ടാക്കുന്നുണ്ട്.
- അസം: പാർട്ടിയുടെ കരുത്തുറ്റ നേതാവായിരുന്ന ഹിമന്ത ബിശ്വ ശർമ്മയെ അവഗണിച്ചതും അദ്ദേഹത്തിന്റെ പരാതികൾ കേൾക്കാൻ പോലും രാഹുൽ ഗാന്ധി തയ്യാറാകാതിരുന്നതും വടക്കുകിഴക്കൻ സംസ്ഥാനങ്ങളിൽ കോൺഗ്രസിന് വലിയ പ്രഹരമായി മാറി. 58 എം.എൽ.എമാരുടെ പിന്തുണയുണ്ടായിട്ടും അർഹതയുള്ള നേതാവിനെ മാറ്റിനിർത്തിയ ഹൈക്കമാൻഡ് നയം ഇന്ന് അസമിൽ കോൺഗ്രസിനെ അപ്രസക്തമാക്കി.
- ഗോവ: 2017-ലെ നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ ഏറ്റവും വലിയ ഒറ്റക്കക്ഷിയായിട്ടും സർക്കാർ രൂപീകരിക്കാൻ വൈകിയ ഹൈക്കമാൻഡ് നടപടി ചരിത്രപരമായ വീഴ്ചയാണ്. ഭൂരിപക്ഷമുണ്ടായിട്ടും തീരുമാനങ്ങൾ എടുക്കുന്നതിലുണ്ടായ കാലതാമസം കാരണം അധികാരം ബി.ജെ.പി പിടിച്ചെടുക്കുകയും പിന്നീട് പ്രമുഖ നേതാക്കൾ കൂട്ടത്തോടെ പാർട്ടി വിടുകയും ചെയ്തു.
- ഛത്തീസ്ഗഡിൽ കോൺഗ്രസിനെ അധികാരത്തിൽ എത്തിക്കാൻ കഠിനാധ്വാനം ചെയ്ത ടി.എസ്. സിംഗ് ദേവിനെ തഴഞ്ഞ് ഭൂപേഷ് ബാഗലിന് ഹൈക്കമാൻഡ് മുൻഗണന നൽകിയത് വലിയ വിനയായി. "രണ്ടര വർഷം വീതം മുഖ്യമന്ത്രി" എന്ന ഫോർമുല നടപ്പിലാക്കാൻ ഹൈക്കമാൻഡ് മടിച്ചതും, ഒടുവിൽ തിരഞ്ഞെടുപ്പിന് തൊട്ടുമുമ്പ് മാത്രം സിംഗ് ദേവിനെ ഡെപ്യൂട്ടി സി.എം ആക്കിയതും പാർട്ടിക്കുള്ളിൽ വലിയ വിള്ളലുകൾ ഉണ്ടാക്കി. ഈ ഏകോപനമില്ലായ്മയും ആഭ്യന്തര കലഹവുമാണ് സുരക്ഷിതമായ ഭരണം കോൺഗ്രസിന് നഷ്ടമാക്കിയത്. അർഹതയുള്ള നേതാവിനെ ഭരണത്തിന്റെ പകുതിയിൽ അംഗീകരിക്കാൻ മടിച്ച ഹൈക്കമാൻഡ് നയം അവിടെ വിനാശകരമായി.
- പഞ്ചാബ് ഹൈക്കമാൻഡിന്റെ തെറ്റായ ഇടപെടലുകൾ എങ്ങനെ ഒരു ഉറച്ച സംസ്ഥാനം ഇല്ലാതാക്കും എന്നതിന്റെ ഏറ്റവും പുതിയ ഉദാഹരണമാണ് പഞ്ചാബ്. മികച്ച ഭരണപരിചയമുള്ള ക്യാപ്റ്റൻ അമരീന്ദർ സിംഗിനെ അപമാനിച്ച് പുറത്താക്കിയ ഹൈക്കമാൻഡ് നടപടി പാർട്ടിയുടെ ആത്മഹത്യയായിരുന്നു. ജനപിന്തുണ തെളിയിച്ചിട്ടില്ലാത്ത നവ്ജ്യോത് സിംഗ് സിദ്ധുവിനെ തലപ്പത്ത് പ്രതിഷ്ഠിച്ചതും, പിന്നീട് ഭരണവിരുദ്ധ വികാരം നേരിട്ട ചരൺജിത് സിംഗ് ചന്നിയെ മുഖ്യമന്ത്രിയാക്കിയതും പാർട്ടിയിൽ വലിയ കലഹമുണ്ടാക്കി. ഫലം, കോൺഗ്രസ് എന്ന പ്രസ്ഥാനം പഞ്ചാബിൽ തകർന്നടിയുകയും ആം ആദ്മി പാർട്ടി അധികാരം പിടിച്ചെടുക്കുകയും ചെയ്തു. "അർഹതയെ" (Merit) അവഗണിച്ച് നടത്തിയ ഈ പരീക്ഷണം കോൺഗ്രസിന് നൽകിയത് വലിയൊരു സംസ്ഥാനത്തിന്റെ നഷ്ടമാണ്.
- തമിഴ്നാട്: അഴിമതി ആരോപണം നേരിട്ട എ.ഐ.എ.ഡി.എം.കെയുമായി സഖ്യമുണ്ടാക്കാനുള്ള ഹൈക്കമാൻഡ് തീരുമാനത്തിൽ പ്രതിഷേധിച്ച് ജി.കെ. മൂപ്പനാർ പാർട്ടി വിട്ടതോടെ തമിഴ് മണ്ണിൽ കോൺഗ്രസ് ഇല്ലാതായി.
- ആന്ധ്രാപ്രദേശ്: വൈ.എസ്. രാജശേഖര റെഡ്ഡിക്ക് ശേഷം അർഹതയുള്ള ജഗൻ മോഹൻ റെഡ്ഡിയെ അവഗണിച്ച് അപമാനിച്ചത് ആന്ധ്രയിൽ കോൺഗ്രസിന്റെ അന്ത്യം കുറിച്ചു.
- ഉത്തർപ്രദേശ് , ബീഹാർ & ഗുജറാത്ത്: ദശാബ്ദങ്ങളായുള്ള ഭരണം കൈവിട്ടുപോയത് താഴെത്തട്ടിലെ ജനകീയ നേതാക്കളെ തഴഞ്ഞ് ഡൽഹിയിൽ നിന്നുള്ള നോമിനികളെ അടിച്ചേൽപ്പിച്ചതുകൊണ്ടാണ്. മുപ്പതും നാൽപ്പതും വർഷം കോൺഗ്രസ്സ് ഒറ്റക്ക് ഭരിച്ച സംസ്ഥാനങ്ങൾ ആയിരുന്നു ഇവയൊക്കെ എന്നതാണ് ഖേദകരം .
"Recognition for merit": അണികളുടെ ആവശ്യം
ഹൈക്കമാൻഡിന്റെ പേരും പറഞ്ഞുകൊണ്ട് പലരും ഇന്ന് മുഖ്യമന്ത്രി കുപ്പായം തയ്പ്പിച്ചു വരുമെങ്കിലും, അങ്ങനെയുള്ളവരെ ജനവികാരം മാനിക്കാതെ മുഖ്യമന്ത്രിയായി അവരോധിച്ചാൽ അണികളിൽ വലിയൊരു വിഭാഗം സോഷ്യൽ മീഡിയയിൽ കരഞ്ഞു തീർക്കുമെന്നും പിന്നീട് എല്ലാവരും എല്ലാം മറക്കുമെന്നും നേതാക്കൾ കരുതുന്നുണ്ടെങ്കിൽ അവർക്ക് തെറ്റി.
ഹൈക്കമാൻഡും രാഹുൽ ഗാന്ധിയും പ്രിയങ്ക ഗാന്ധിയും ഖാർഗെയും സോണിയ ഗാന്ധിയും ശ്രദ്ധിക്കേണ്ട ഒരു കാര്യമുണ്ട്. ഇതുപോലെ ഒരു അവസ്ഥ മുൻപ് വന്നപ്പോഴാണ് 2004 തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ യുഡിഎഫിന് ലോക്സഭയിൽ ഒരു സീറ്റ് മാത്രം നൽകി കോൺഗ്രസ്സിന് കേരളം മറുപടി കൊടുത്തത്.
ഹൈക്കമാൻഡിനും പിആർ ഗ്രൂപ്പുകൾക്കും ഒരു മുന്നറിയിപ്പ്
ഇനിയും ലോക്സഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് വരുമ്പോൾ കൃത്യമായ പ്രതികരണം നൽകാൻ കേരളത്തിലെ അണികൾ കാത്തിരിക്കുകയാണ്. കേന്ദ്രത്തിന് ഏറ്റവും കൂടുതൽ എം.പിമാരെ നൽകുന്ന കേരളത്തിൽ നിന്നും, ഗ്രൂപ്പ് കളിയിലൂടെയും പിആർ പണികളിലൂടെയും നേതാക്കളെ അടിച്ചേൽപ്പിച്ചാൽ ഇത്തവണ കേരളത്തിൽ നിന്നും ഒരൊറ്റ എം.പി പോലും ഇല്ലാത്ത അവസ്ഥ ഹൈക്കമാൻഡ് നേരിടേണ്ടി വരും.
"തല്ലു കൊള്ളാൻ ചെണ്ടയും കാശ് വാങ്ങാൻ മാരാരും" എന്ന അവസ്ഥ കോൺഗ്രസ്സിൽ ഇനിയും തുടർന്നാൽ, കേരളം ഉത്തർപ്രദേശിന്റെയും ഗുജറാത്തിന്റെയും പാതയിലേക്ക് പോകുമെന്ന കാര്യത്തിൽ സംശയമില്ല.
അധികാരം ഒക്കെ നല്ലതുതന്നെ . അധികാരമോഹവും ഒരളവ് വരെ നല്ലത് . പക്ഷെ അമിതമായ മോഹങ്ങളുമായി ജനങ്ങളിലേക്ക് ഇറങ്ങിയാൽ പഴയ കാലഘട്ടമല്ല ഇതെന്നോർക്കണം . പിന്നെ എന്നെന്നേക്കുമായി വീട്ടിലിരിക്കേണ്ടിവരും . എത്രയോ ഉന്നതന്മാർ കാലിടറി വീഴുന്നത് നാമെല്ലാം കണ്ടു . ആയതിനാൽ അർഹതയുള്ളവരെ അംഗീകരിക്കുവാൻ പഠിക്കുക . ഇല്ലെങ്കിൽ പ്രത്യാഘാതങ്ങൾ ഗുരുതരമായിരിക്കും !! കോൺഗ്രസ്സ് പ്രവർത്തകരുടെ രോഷം സോഷ്യൽ മീഡിയയിൽ കടുപ്പം കൂടുന്നു :
ഉപസംഹാരം
ഇന്ത്യൻ കോൺഗ്രസിന്റെ നട്ടെല്ലാണ് കേരളം. പഞ്ചാബിൽ അമരീന്ദർ സിംഗിനോട് കാട്ടിയ അവഗണന ഇവിടെ ആവർത്തിക്കരുത്. അർഹതയെ അംഗീകരിക്കാത്ത ഹൈക്കമാൻഡ് ശൈലി തിരുത്തേണ്ട സമയമാണിത്. അണികളുടെ വിയർപ്പിനും അധ്വാനത്തിനും വില നൽകുന്ന ഒരു നേതൃത്വം വന്നാൽ മാത്രമേ കോൺഗ്രസിന് ഇനിയൊരു തിരിച്ചുവരവ് സാധ്യമാകൂ. പിആർ പണികൾ കൊണ്ട് മുഖ്യമന്ത്രിയാകാമെന്ന് ആരും മോഹിക്കേണ്ട, അണികൾ കരുതിയിരിക്കുകയാണ്!
Will Congress Learn Its Lesson? High Command Policies and the Collapse of Fortunes!
Kerala remains the backbone of the Indian National Congress today. When the party was reduced to just 52 seats nationally, it was the 15 MPs from Kerala who kept the party's voice alive in Parliament. However, behind the party’s inability to retain power in North Indian states—and its organizational collapse in many regions—lie disastrous decisions by the High Command. It is against this backdrop that the demand for "Recognition for Merit" (giving due credit to those who work on the ground) is rising among party workers.
Causes of Collapse in Other States
- Madhya Pradesh: In 2018, victory was achieved through the joint efforts of Jyotiraditya Scindia and Kamal Nath. However, the High Command ignored Scindia, who worked on the ground, and gave absolute power to their nominee, Kamal Nath. This injustice led to the government’s fall and Scindia’s defection to the BJP.
- Rajasthan: The tussle between Ashok Gehlot and Sachin Pilot paralyzed governance for five years. Instead of recognizing Pilot’s merit in strengthening the party at the grassroots, the High Command took a biased stance, leading to the loss of power.
- Karnataka: The delay by the High Command in giving due recognition to leaders like D.K. Shivakumar, who protect the party during crises, is creating significant resentment.
- Assam: Ignoring Himanta Biswa Sarma and Rahul Gandhi’s refusal to even hear his grievances proved a fatal blow in the Northeast. Despite having the support of 58 MLAs, the High Command's policy of sidelining a meritorious leader has made Congress irrelevant in Assam today.
- Goa: In 2017, despite being the single largest party, the High Command’s delay in decision-making was a historic blunder. The BJP seized power due to this hesitation, and prominent leaders subsequently left the party.
- Chhattisgarh: Sidelining T.S. Singh Deo, who worked hard to bring the party to power, in favor of Bhupesh Baghel was a massive mistake. The refusal to implement the "2.5-year CM formula" created deep rifts, and the last-minute appointment of Singh Deo as Deputy CM failed to fix the damage.
- Punjab is the latest example of how the High Command’s wrong interventions can destroy a stronghold. The decision to insult and oust Captain Amarinder Singh, a leader with immense administrative experience, was political suicide. Replacing him with Navjot Singh Sidhu, who lacked proven public support, and later installing Charanjit Singh Channi as CM, caused massive internal friction. Consequently, the Congress collapsed in Punjab, and the AAP seized power. This experiment, conducted by ignoring "Merit," cost the party a major state.
- Tamil Nadu & Andhra Pradesh: In Tamil Nadu, G.K. Moopanar left the party in protest against the alliance with the AIADMK, ending Congress's dominance. In Andhra, the humiliation of Jagan Mohan Redy after YSR's death led to the party’s total wipeout.
- UP, Bihar & Gujarat: It is tragic that states where Congress ruled alone for 30-40 years were lost because the High Command imposed Delhi-based nominees over local grassroots leaders.
"Recognition for Merit": The Demand of the Workers
Many might prepare their "CM suits" today by citing their proximity to the High Command. But if they are imposed as CM without considering public sentiment, leaders are mistaken if they think workers will just "cry on social media" and then forget everything. The High Command—Rahul Gandhi, Priyanka Gandhi, Mallikarjun Kharge, and Sonia Gandhi—must remember 2004. In that election, Kerala's voters gave the UDF just one seat as a response to such internal arrogance.
A Warning to the High Command and PR Groups
The workers in Kerala are waiting to give a definitive response in the next Lok Sabha elections. If leaders are imposed through PR gimmicks and group politics, the High Command will face a situation where Kerala sends zero MPs to Delhi.
If the situation of "the drum takes the beating while the musician takes the money" continues, Kerala will undoubtedly follow the path of UP and Gujarat. Ambition is fine, but if you approach the people with excessive ego, remember that this is a different era. One wrong step and you might end up sitting at home forever.
Conclusion
Kerala is the backbone of the Congress. The insult meted out to Amarinder Singh must not be repeated here. It is time to change the style of ignoring merit. Only a leadership that values the sweat and hard work of its workers can ensure a comeback. No one should dream of becoming CM through PR stunts; the workers are watching!
क्या कांग्रेस सबक सीखेगी? हाईकमान की नीतियां और ढहते हुए किले!
आज भी केरल भारतीय राष्ट्रीय कांग्रेस की रीढ़ बना हुआ है। जब पार्टी राष्ट्रीय स्तर पर मात्र 52 सीटों पर सिमट गई थी, तब केरल के 15 सांसदों ने ही संसद में पार्टी की आवाज को जीवित रखा था। लेकिन, उत्तर भारतीय राज्यों में सत्ता बरकरार रखने में विफलता और कई क्षेत्रों में पार्टी के पतन के पीछे हाईकमान के कुछ विनाशकारी फैसले रहे हैं। इसी पृष्ठभूमि में कार्यकर्ताओं के बीच से "Recognition for Merit" (योग्यता को मान्यता) की मांग उठ रही है।
पंजाब: खुद ही अपना घर जलाने की कहानी
हाईकमान के गलत हस्तक्षेप से एक मजबूत राज्य कैसे हाथ से निकल जाता है, इसका ताजा उदाहरण पंजाब है। प्रशासनिक अनुभव रखने वाले कैप्टन अमरिंदर सिंह को अपमानित कर बाहर करने का हाईकमान का फैसला राजनीतिक आत्महत्या था। उनके स्थान पर नवजोत सिंह सिद्धू और बाद में चरणजीत सिंह चन्नी को थोपना पार्टी में भारी कलह का कारण बना। परिणामतः, कांग्रेस पंजाब में ढह गई और आप (AAP) ने सत्ता छीन ली। "योग्यता" की अनदेखी के इस प्रयोग ने पार्टी को एक बड़ा राज्य गंवाने पर मजबूर कर दिया।
अन्य राज्यों में पतन के कारण
- मध्य प्रदेश: 2018 में ज्योतिरादित्य सिंधिया और कमलनाथ के संयुक्त प्रयासों से जीत मिली थी। लेकिन सत्ता में आने पर, जमीन पर काम करने वाले सिंधिया को नजरअंदाज कर हाईकमान ने कमलनाथ को सर्वाधिकार दे दिए। इसी अन्याय के कारण सरकार गिरी और सिंधिया भाजपा में चले गए।
- राजस्थान: अशोक गहलोत और सचिन पायलट के बीच के झगड़े ने पांच साल तक शासन को पंगु बना दिया। पायलट की योग्यता को पहचानने के बजाय हाईकमान ने पक्षपातपूर्ण रवैया अपनाया, जिससे सत्ता हाथ से निकल गई।
- कर्नाटक: डी.के. शिवकुमार जैसे नेताओं, जो संकट के समय पार्टी को संभालते हैं, उन्हें उचित मान्यता देने में हाईकमान की देरी भारी असंतोष पैदा कर रही है।
- असम: हिमंत बिस्वा सरमा की अनदेखी और राहुल गांधी द्वारा उनकी शिकायतों को सुनने तक से इनकार करना पूर्वोत्तर में कांग्रेस के लिए एक घातक प्रहार साबित हुआ। 58 विधायकों का समर्थन होने के बावजूद एक योग्य नेता को किनारे करने की नीति ने आज असम में कांग्रेस को अप्रासंगिक बना दिया है।
- गोवा: 2017 में सबसे बड़ी पार्टी होने के बावजूद सरकार बनाने में देरी करना एक ऐतिहासिक भूल थी। इस हिचकिचाहट के कारण भाजपा ने सत्ता हथिया ली।
- छत्तीसगढ़: टी.एस. सिंह देव की अनदेखी और "ढाई साल के मुख्यमंत्री" के फॉर्मूले को लागू न करना विनाशकारी रहा। अंत समय में उन्हें डिप्टी सीएम बनाना किसी काम न आया।
- यूपी, बिहार और गुजरात: यह दुखद है कि जिन राज्यों में कांग्रेस ने अकेले 30-40 वर्षों तक शासन किया, वे राज्य इसलिए हाथ से निकल गए क्योंकि हाईकमान ने स्थानीय नेताओं के बजाय दिल्ली के 'नॉमिनी' थोप दिए।
"योग्यता को मान्यता": कार्यकर्ताओं की मांग
आज कई लोग हाईकमान के करीबी होने का दावा कर मुख्यमंत्री की कुर्सी के सपने देख रहे होंगे। लेकिन जनभावनाओं की अनदेखी कर अगर किसी को थोपा गया, तो कार्यकर्ता इसे चुपचाप स्वीकार नहीं करेंगे। राहुल गांधी, प्रियंका गांधी और खड़गे जी को 2004 का चुनाव याद रखना चाहिए, जब केरल की जनता ने कांग्रेस को सबक सिखाते हुए यूडीएफ को मात्र एक सीट दी थी।
हाईकमान और पीआर समूहों को चेतावनी
केरल के कार्यकर्ता अगले लोकसभा चुनाव में जवाब देने का इंतजार कर रहे हैं। यदि पीआर स्टंट और गुटीय राजनीति के जरिए नेताओं को थोपा गया, तो हाईकमान को ऐसी स्थिति का सामना करना पड़ेगा जहां केरल से एक भी सांसद दिल्ली नहीं पहुंचेगा।
अगर "पिटे कोई और, मलाई खाए कोई और" वाली स्थिति जारी रही, तो केरल को यूपी और गुजरात की राह पर जाने से कोई नहीं रोक पाएगा। जनता के बीच अहंकार के साथ जाने का समय अब बीत चुका है।
निष्कर्ष
केरल कांग्रेस की रीढ़ है। जो अपमान अमरिंदर सिंह के साथ पंजाब में हुआ, वह यहाँ नहीं दोहराया जाना चाहिए। योग्यता की अनदेखी करने वाली हाईकमान की शैली को बदलने का समय आ गया है। केवल वही नेतृत्व वापसी कर सकता है जो कार्यकर्ताओं के पसीने और मेहनत की कदर करे। कोई भी पीआर स्टंट के जरिए सीएम बनने का सपना न देखे; कार्यकर्ता सब देख रहे हैं!
