ഡിജിറ്റൽ സെൻസർഷിപ്പും ജനാധിപത്യത്തിന്റെ പതനവും: ഇന്ത്യയിലെയും ആഗോളതലത്തിലെയും വായ്മൂടിക്കെട്ടലുകൾക്കെതിരെയുള്ള ചെറുത്തുനിൽപ്പ്

ആമുഖവും ഭരണകൂട അടിച്ചമർത്തലുകളും

ഒരു ജനാധിപത്യ ഭരണകൂടത്തിന്റെ നിലനിൽപ്പും സുതാര്യതയും അളക്കപ്പെടുന്നത് അത് പൗരന്മാർക്ക് നൽകുന്ന വിമർശന സ്വാതന്ത്ര്യത്തിലൂടെയാണ്. ഭരണഘടനയുടെ ആർട്ടിക്കിൾ 19(1)(a) ഉറപ്പുനൽകുന്ന അഭിപ്രായസ്വാതന്ത്ര്യം ഇന്ന് ഇന്ത്യയിലും ലോകത്താകമാനവും കടുത്ത ഭരണകൂട അടിച്ചമർത്തലുകൾക്ക് ഇരയായിക്കൊണ്ടിരിക്കുന്നു.

ഇൻഫർമേഷൻ ടെക്നോളജി ആക്ടിലെ സെക്ഷൻ 69A എന്ന കറുത്ത വകുപ്പും, സംസ്ഥാന തലത്തിലെ പോലീസ് അടിച്ചമർത്തലുകളും, കോർപ്പറേറ്റ് സോഷ്യൽ മീഡിയ ഭീമന്മാരുടെ സാങ്കേതിക അൽഗോരിതങ്ങളും കൈകോർക്കുമ്പോൾ ഇല്ലാതാക്കപ്പെടുന്നത് പൗരന്മാരുടെ ജനാധിപത്യപരമായ അവകാശങ്ങളാണ്.

രാഷ്ട്രീയ വിമർശനങ്ങളെയും സമാധാനപരമായ പ്രതിഷേധങ്ങളെയും ആക്ഷേപഹാസ്യങ്ങളെയും തൊഴിലിടങ്ങളിലെ ചൂഷണ തുറന്നുപറച്ചിലുകളെയും "ദേശീയ സുരക്ഷയ്ക്കുള്ള ഭീഷണി" അല്ലെങ്കിൽ "വ്യാജ പ്രചരണം" എന്ന് ചിത്രീകരിച്ച് അടിച്ചമർത്തുന്നത് സ്വതന്ത്ര ജനാധിപത്യത്തിന്റെ അപകടകരമായ പതനത്തെയാണ് അടയാളപ്പെടുത്തുന്നത്.

അധികാരശക്തിക്ക് മുന്നിൽ തലകുനിക്കാത്ത സ്വതന്ത്ര ഡിജിറ്റൽ ശബ്ദങ്ങളെയും യുവത്വത്തിന്റെ പ്രതിരോധങ്ങളെയും എപ്രകാരമാണ് ഭരണകൂടങ്ങളും പ്ലാറ്റ്‌ഫോമുകളും ചേർന്ന് നിശ്ശബ്ദമാക്കുന്നതെന്ന് താഴെ വിശദീകരിക്കുന്നു.

അഭിനവ് ബിഷ്ട് (@issac1rl)

നീറ്റ് പ്രക്ഷോഭവും ഡിജിറ്റൽ തരംഗവും

ഡൽഹിയിലെ ചരിത്രപ്രസിദ്ധമായ ജന്തർ മന്ദിറിൽ ഉയർന്ന നീറ്റ് പരീക്ഷാ ചോർച്ചയ്‌ക്കെതിരായ വിദ്യാർത്ഥി പ്രക്ഷോഭങ്ങളുടെ തത്സമയ കാഴ്ചകൾ പങ്കുവെച്ചുകൊണ്ടാണ് അഭിനവ് ബിഷ്ട് (@issac1rl) എന്ന യുവ കണ്ടന്റ് ക്രിയേറ്റർ സോഷ്യൽ മീഡിയയിൽ തരംഗമായി മാറിയത്.

വെറും 5,000 ഫോളോവേഴ്‌സ് മാത്രം ഉണ്ടായിരുന്ന ഇദ്ദേഹത്തിന്റെ ഇൻസ്റ്റാഗ്രാം പ്രൊഫൈൽ, ജനറേഷൻ-സി (Gen Z) വിദ്യാർത്ഥി സമൂഹത്തിന്റെ വികാരങ്ങളും തെരുവിൽ നടക്കുന്ന യാഥാർത്ഥ്യങ്ങളും സത്യസന്ധമായി പുറംലോകത്തെത്തിച്ചതോടെ അതിവേഗം ശ്രദ്ധിക്കപ്പെട്ടു.

മുഖ്യധാര മാധ്യമങ്ങൾ അധികാരികളുടെ അനാസ്ഥ മറച്ചുവെക്കാൻ ശ്രമിച്ചപ്പോൾ, മൊബൈൽ ക്യാമറയിലൂടെയും ട്രെൻഡിംഗ് ഫോർമാറ്റുകളിലൂടെയും ബിഷ്ട് നടത്തിയ ഡിജിറ്റൽ റിപ്പോർട്ടിംഗ് വിദ്യാർത്ഥികൾ ഏറ്റെടുത്തു. ഇതിന്റെ ഫലമായി വെറും കുറച്ചു ദിവസങ്ങൾക്കുള്ളിൽ അക്കൗണ്ടിലെ ഫോളോവേഴ്‌സിന്റെ എണ്ണം 6,60,000 കവിഞ്ഞ് വലിയൊരു ഡിജിറ്റൽ മുന്നേറ്റമായി മാറി.

'തേരി ഗലിയോൺ മേം': ജനകീയ പ്രതിരോധവും ഭരണകൂട ഭയവും

പോലീസിന്റെ നീക്കങ്ങൾക്കും ക്രൂരമായ ബാരിക്കേഡുകൾക്കും മധ്യത്തിൽ 'തേരി ഗലിയോൺ മേം മൊഹബത്ത് ഹോഗി' എന്ന ഗാനം പശ്ചാത്തലമാക്കി ബിഷ്ട് ചിത്രീകരിച്ച ആ ഒരൊറ്റ റീൽ പ്രക്ഷോഭത്തിന്റെ അന്തരീക്ഷത്തെത്തന്നെ 'വേറെ ലെവൽ' വൈബാക്കി മാറ്റി.

തെരുവിൽ ഉയർന്ന ആ വരികൾ അതിവേഗം സോഷ്യൽ മീഡിയയുടെ ഡിജിറ്റൽ അതിരുകൾ കടന്ന് ഓരോ വീട്ടിലെയും അമ്മമാരുടെയും പെങ്ങന്മാരുടെയും പിഞ്ചുകുട്ടികളുടെയും ചുണ്ടുകളിൽ ഒരു താളമായി പടർന്നുപിടിച്ചു. അധികാരികളുടെ ഭീഷണികൾക്ക് മുന്നിൽ പതറാതെ അഭിനവ് കാണിച്ച ആത്മവിശ്വാസമുള്ള ആ ചിരിയും ജനങ്ങൾ ഏറ്റുപാടിയ പാട്ടും ചേർന്നപ്പോൾ അത് കേവലം ഒരു സമരവീഡിയോ എന്നതിനപ്പുറം ഭരണകൂടത്തിന്റെ ഉറക്കം കെടുത്തുന്ന വലിയൊരു ഭയപ്പാടായി മാറി.

അർദ്ധരാത്രി പി.ആർ നാടകങ്ങളും ജനകീയ മുന്നേറ്റവും

ഈ ജനകീയ മുന്നേറ്റത്തിൽ പരിഭ്രാന്തരായ ഭരണകൂടവും അഹമ്മദാബാദിലെ പി.ആർ കമ്പനികളും വിദ്യാർത്ഥികളുടെ ശ്രദ്ധതിരിക്കാൻ ശ്രമങ്ങൾ നടത്തി.

നരേന്ദ്ര മോദിയുടെ വിചിത്രമായ പാറ്റാ മുഖഭാവങ്ങളുമായി (cockroach face-expression) അർദ്ധരാത്രിയിൽ പടച്ചുവിട്ട ഇൻസ്റ്റാഗ്രാം പ്രചാരണ വീഡിയോകൾ കൊണ്ട് പ്രതിരോധം തീർക്കാൻ അവർ ശ്രമിച്ചെങ്കിലും, അഭിനവ് ബിഷ്ടിന്റെ ആ വൈറൽ ഗാനത്തിന്റെ തരംഗത്തിലും അദ്ദേഹത്തിന്റെ ആത്മാർത്ഥത നിറഞ്ഞ ചിരിയിലും അകപ്പെട്ട് ആ അർദ്ധരാത്രി നാടകങ്ങൾ ജനമനസ്സുകളിൽ നിന്ന് പൂർണ്ണമായി മാഞ്ഞുപോവുകയായിരുന്നു.

അക്കൗണ്ട് നിരോധനവും സാങ്കേതിക അടിച്ചമർത്തലും

എന്നാൽ, ജനങ്ങളെ ചിന്തിപ്പിക്കുകയും ഒന്നിച്ചു നിർത്തി പോരാടാൻ പ്രേരിപ്പിക്കുകയും ചെയ്ത ഈ ജനപ്രീതി ഭരണകൂടത്തെയും സോഷ്യൽ മീഡിയ പ്ലാറ്റ്‌ഫോമുകളെയും ഒരുപോലെ ഭയപ്പെടുത്തി. ബിഷ്ടിന്റെ പ്രധാന അക്കൗണ്ടായ @issac1rl മുൻകൂട്ടി യാതൊരു മുന്നറിയിപ്പുമില്ലാതെ പെട്ടെന്ന് റദ്ദാക്കപ്പെടുകയും സസ്‌പെൻഡ് ചെയ്യപ്പെടുകയും ചെയ്തു.

ജനങ്ങളുമായി ആശയവിനിമയം തുടരാൻ അദ്ദേഹം ആരംഭിച്ച @issac1rl_18 എന്ന ബാക്കപ്പ് അക്കൗണ്ടും ഇൻസ്റ്റാഗ്രാമിന്റെ ഓട്ടോമേറ്റഡ് ക്രോസ്-അക്കൗണ്ട് സാങ്കേതികവിദ്യ ഉപയോഗിച്ച് ഉടനടി നീക്കം ചെയ്തു.

അക്കൗണ്ടിലേക്ക് പെട്ടെന്നുണ്ടായ ലക്ഷക്കണക്കിന് ജനങ്ങളുടെ ഒഴുക്കിനെ 'വ്യാജ ഇടപെടൽ' (inauthentic behavior) ആയി അൽഗോരിതങ്ങൾ ചിത്രീകരിക്കുകയും, ഭരണകൂട അനുകൂല ഗ്രൂപ്പുകൾ നടത്തിയ ആസൂത്രിത മാസ് റിപ്പോർട്ടിംഗ് വഴി അക്കൗണ്ട് അടിച്ചമർത്തപ്പെടുകയും ചെയ്യുകയായിരുന്നു.

ജനാധിപത്യത്തിനും സ്വതന്ത്ര ആവിഷ്കാരത്തിനും നേരിട്ട പ്രഹരം

യാതൊരുവിധ മുൻകൂർ നോട്ടീസോ വിശദീകരണമോ നൽകാതെ, അപ്പീൽ സമർപ്പിക്കാനുള്ള അവസരം പോലും നിഷേധിച്ച് ഒരു യുവ ക്രിയേറ്ററുടെ ഡിജിറ്റൽ സാന്നിധ്യം ഇല്ലാതാക്കിയത് ഇന്ത്യൻ ജനാധിപത്യത്തിന് ഏൽപ്പിച്ച കനത്ത മുറിവാണ്.

ഭരണകൂടത്തിന്റെ വീഴ്ചകൾ ചൂണ്ടിക്കാണിക്കുന്ന ശബ്ദങ്ങളെ സാങ്കേതിക വിദ്യയുടെ മറവിൽ നിശ്ശബ്ദമാക്കുന്നത് വായ്മൂടിക്കെട്ടൽ തന്ത്രങ്ങളുടെ ഭാഗമാണ്. സാങ്കേതിക പ്ലാറ്റ്‌ഫോമുകൾ സ്റ്റേറ്റ് സെൻസർഷിപ്പിന്റെ ആയുധങ്ങളായി മാറുന്ന ഇത്തരം പ്രവണതകൾക്കെതിരെ ശക്തമായ നിയമപരവും ജനാധിപത്യപരവുമായ ചെറുത്തുനിൽപ്പ് ഉയർന്നുവരേണ്ടതുണ്ട്.

അഭീജിത് ദിപ്കെയും കോക്രോച്ച് ജനതാ പാർട്ടിയും (CJP)

പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ ഉത്ഭവവും ആക്ഷേപഹാസ്യ മുദ്രാവാക്യങ്ങളും

തൊഴിലില്ലാത്ത യുവാക്കളെ സുപ്രീം കോടതി ചീഫ് ജസ്റ്റിസ് സൂര്യകാന്ത് "പാറ്റകൾ" , "പരാന്നഭോജികൾ" എന്ന് വിശേഷിപ്പിച്ച വിവാദപരമായ പരാമർശത്തിൽ പ്രതിഷേധിച്ചാണ് ബോസ്റ്റൺ യൂണിവേഴ്‌സിറ്റിയിലെ പബ്ലിക് റിലേഷൻസ് ബിരുദധാരിയായ അഭീജിത് ദിപ്കെ 'കോക്രോച്ച് ജനതാ പാർട്ടി' (CJP) എന്ന ആക്ഷേപഹാസ്യ പ്രസ്ഥാനത്തിന് രൂപം നൽകിയത്.

"മതേതര, സോഷ്യലിസ്റ്റ്, ഡെമോക്രാറ്റിക്, മടിയന്മാർ" എന്ന പ്രകടനപത്രികയോടെ 2026 മേയ് 15-ന് ആരംഭിച്ച ഈ പ്രസ്ഥാനം, രാജ്യത്തെ രൂക്ഷമായ തൊഴിലില്ലായ്മയോടും സിസ്റ്റത്തിന്റെ അനാസ്ഥയോടുമുള്ള യുവാക്കളുടെ പ്രതിഷേധത്തിന്റെ പ്രതീകമായി മാറി. ഭരണകൂടത്തിന്റെ അവഗണനകൾക്കിരയായ യുവാക്കളെ ഡിജിറ്റൽ ഇടത്തിൽ ഒന്നിച്ചു അണിനിരത്താൻ ഈ മൂവ്‌മെന്റിന് സാധിച്ചു.

ഡിജിറ്റൽ കുതിച്ചുചാട്ടവും ജനകീയ ഹർജിയും

തുടക്കമിട്ട് വെറും നാല് ദിവസത്തിനുള്ളിൽ CJP-യുടെ ഇൻസ്റ്റാഗ്രാം അക്കൗണ്ട് 13 മില്യണിലധികം ഫോളോവേഴ്‌സിനെ നേടി, കേന്ദ്രം ഭരിക്കുന്ന ബിജെപിയുടെ ഔദ്യോഗിക ഇൻസ്റ്റാഗ്രാം ഫോളോവേഴ്‌സിന്റെ എണ്ണത്തെപോലും (8.8 മില്യൺ) മറികടന്ന് 21.8 മില്യണിലേക്ക് കുതിച്ചു.

നീറ്റ് പരീക്ഷാ ചോർച്ചയുടെ ഉത്തരവാദിത്തം ഏറ്റെടുത്ത് കേന്ദ്ര വിദ്യാഭ്യാസമന്ത്രി ധർമ്മേന്ദ്ര പ്രധാൻ രാജി വെക്കണമെന്നാവശ്യപ്പെട്ട് ദിപ്കെ ആരംഭിച്ച ഓൺലൈൻ ഹർജിയിൽ 5,68,000-ത്തിലധികം ആളുകൾ ഒപ്പുവെക്കുകയും പത്ത് ലക്ഷത്തോളം പേർ ഡിജിറ്റൽ അംഗത്വം എടുക്കുകയും ചെയ്തു. ആക്ഷേപഹാസ്യത്തിലൂടെ തുടങ്ങിയ ഒരു പേജ് ഇന്ത്യയിലെ ഏറ്റവും വലിയ ഡിജിറ്റൽ ജനകീയ പ്രസ്ഥാനമായി വളരുന്ന കാഴ്ചയാണ് പിന്നീട് കണ്ടത്.

സെക്ഷൻ 69A പ്രകാരമുള്ള നിരോധനവും വധഭീഷണികളും

എന്നാൽ, ജനങ്ങളെ ഒന്നിച്ചു അണിനിരത്തുന്ന ഈ ഡിജിറ്റൽ മുന്നേറ്റത്തെ ഭയന്ന കേന്ദ്ര സർക്കാർ, ഐടി ആക്ടിലെ സെക്ഷൻ 69A ദുരുപയോഗം ചെയ്ത് CJP-യുടെ X (ട്വിറ്റർ) ഹാൻഡിലായ @CJP_2029 ഭാരതത്തിൽ നിരോധിച്ചു.

ഇതിനുപിന്നാലെ ദിപ്കെ നിർമ്മിച്ച @cockroachisback എന്ന ബാക്കപ്പ് അക്കൗണ്ടും ഇൻസ്റ്റാഗ്രാം പ്രൊഫൈലുകളും ഔദ്യോഗിക വെബ്‌സൈറ്റും നിർജ്ജീവമാക്കപ്പെടുകയും ദിപ്കെയ്ക്ക് നേരെ വധഭീഷണികൾ ഉയരുകയും ചെയ്തു. സർക്കാരിന്റെ ആവശ്യപ്രകാരം ഐഎസ്പികൾ വഴി വെബ്‌സൈറ്റിലേക്കുള്ള ആക്‌സസ് പൂർണ്ണമായി വിച്ഛേദിക്കുകയാണുണ്ടായത്.

നിയമപോരാട്ടവും ഭരണകൂടത്തിനേറ്റ തിരിച്ചടിയും

ഭരണകൂടത്തിന്റെ അടിച്ചമർത്തലിനെതിരെ അഭീജിത് ദിപ്കെ ഡൽഹി ഹൈക്കോടതിയെ സമീപിച്ച് ഭരണഘടന ഉറപ്പുനൽകുന്ന അഭിപ്രായസ്വാതന്ത്ര്യത്തിനായി നിയമപോരാട്ടം ആരംഭിച്ചു. സിജെപിയുടെ തെരുവിലെ പ്രതിഷേധങ്ങൾ പാർലമെന്റിനെ സ്തംഭിപ്പിക്കുകയും വിദ്യാഭ്യാസ മന്ത്രാലയത്തിൽ വലിയ അഴിച്ചുപണിക്ക് വഴിവെക്കുകയും ഒടുവിൽ വിദ്യാഭ്യാസമന്ത്രിയുടെ രാജിയിലേക്ക് നയിക്കുകയും ചെയ്തു.

പൗരന്മാരുടെ ഹാസ്യത്തെയും വിമർശനങ്ങളെയും പോലും അടിയന്തരാവസ്ഥയ്ക്ക് സമാനമായി കണ്ട് സെൻസർഷിപ്പ് നടപ്പിലാക്കുന്നത് ജനാധിപത്യ സംവിധാനത്തിന്റെ തകർച്ചയെ വ്യക്തമാക്കുന്നു.

ഷമിത യാദവ് ("ദി റാന്റിംഗ് ഗോള")

ഹാസ്യത്തിലൂടെയുള്ള ഭരണകൂട വിമർശനം

സോഷ്യൽ മീഡിയയിൽ "ദി റാന്റിംഗ് ഗോള" (The Ranting Gola) എന്ന പേരിലറിയപ്പെടുന്ന ഷമിത യാദവ്, ഭരണകൂടത്തിന്റെ വികലമായ നയങ്ങളെയും സാമൂഹിക അസമത്വങ്ങളെയും മൂർച്ചയുള്ള ഹാസ്യത്തിലൂടെ തുറന്നുകാട്ടിയ പ്രമുഖ കണ്ടന്റ് ക്രിയേറ്ററാണ്.

1.6 മില്യണിലധികം ഫോളോവേഴ്‌സ് ഉണ്ടായിരുന്ന ഷമിതയുടെ അക്കൗണ്ട്, മുഖ്യധാര മാധ്യമങ്ങൾ ചർച്ച ചെയ്യാൻ മടിക്കുന്ന അഴിമതികളെയും തൊഴിലില്ലായ്മയെയും ഭരണപരമായ പരാജയങ്ങളെയും നിരന്തരം ചോദ്യം ചെയ്തിരുന്നു. സാധാരണക്കാരുടെ ആശങ്കകളെ അധികാരികളുടെ മുന്നിലെത്തിക്കുന്ന പ്രധാന ഡിജിറ്റൽ മാധ്യമമായി അവരുടെ പ്രൊഫൈൽ മാറി.

ചോദ്യം ചെയ്യലുകളും അക്കൗണ്ട് റദ്ദാക്കലും

പഹൽഗാം ഭീകരാക്രമണത്തിന് ശേഷം ഭരണകൂടത്തിന്റെ ഭാഗത്തുനിന്നുണ്ടായ രഹസ്യാന്വേഷണ വീഴ്ചകളെയും സുരക്ഷാ അനാസ്ഥകളെയും ചോദ്യം ചെയ്തുകൊണ്ട് ഷമിത പങ്കുവെച്ച വീഡിയോകളാണ് അധികാരികളെ പ്രകോപിപ്പിച്ചത്.

ദുരന്തത്തിന് ഇരയായവരുടെ കുടുംബങ്ങൾ ചോദിച്ച അതേ ന്യായമായ ചോദ്യങ്ങളാണ് ഷമിതയും ഉന്നയിച്ചതെങ്കിലും, ഭരണകൂടം അവരെ 'ദേശവിരുദ്ധ പ്രചാരക' എന്ന് മുദ്രകുത്തുകയും മെറ്റാ (Meta) വഴി അവരുടെ പ്രധാന ഇൻസ്റ്റാഗ്രാം അക്കൗണ്ട് നീക്കം ചെയ്യിക്കുകയും ചെയ്തു.

'ബാൻ ഇവേഷൻ' ടാക് ഡൗൺ

തന്റെ പ്രേക്ഷകരുമായി സംവദിക്കാൻ ഷമിത നിർമ്മിച്ച പുതിയ ബാക്കപ്പ് അക്കൗണ്ടും 'ബാൻ ഇവേഷൻ' (Ban Evasion) എന്ന സാങ്കേതിക കാരണം പറഞ്ഞ് അഞ്ച് ദിവസത്തിനുള്ളിൽ നീക്കം ചെയ്യപ്പെട്ടു. യാതൊരുവിധ മുൻകൂർ നോട്ടീസോ നിയമപരമായ ഉത്തരവുകളോ നൽകാതെയാണ് മെറ്റാ ഈ അക്കൗണ്ടുകൾ ഇല്ലാതാക്കിയത്. ഈ നടപടിയോടെ വർഷങ്ങളെടുത്ത് കെട്ടിപ്പടുത്ത ഒരു ഡിജിറ്റൽ മാധ്യമ സാന്നിധ്യമാണ് ഒറ്റരാത്രികൊണ്ട് ഇല്ലാതായത്.

കോർപ്പറേറ്റ്-ഭരണകൂട കൂട്ടുകെട്ട്

സ്വതന്ത്രമായി ചിന്തിക്കുന്ന വ്യക്തികളെയും ക്രിയേറ്റർമാരെയും നിശ്ശബ്ദരാക്കാൻ കോർപ്പറേറ്റ് സോഷ്യൽ മീഡിയ ഭീമന്മാരും ഭരണകൂടവും കൈകോർക്കുന്നതിന്റെ ഞെട്ടിക്കുന്ന ചിത്രമാണ് ഷമിത യാദവിന്റെ കേസ് വ്യക്തമാക്കുന്നത്.

 മുഖ്യധാര മാധ്യമങ്ങൾ ഭരണകൂടത്തിന് മുന്നിൽ പൂർണ്ണമായി കീഴടങ്ങിയ ഒരു കാലഘട്ടത്തിൽ,ആ വിടവ് നികത്താൻ ശ്രമിക്കുന്ന സ്വതന്ത്ര ശബ്ദങ്ങളുടെ വായ്മൂടിക്കെട്ടുന്നത് പൗരന്മാരുടെ വിവരമറിയാനുള്ള അവകാശത്തിന് മേലുള്ള കടന്നുകയറ്റമാണ്.

ആദിത്യ സ്പീക്സ് (Aditya Speaks): ഇൻസ്റ്റാഗ്രാം റീലുകൾക്ക് മേലുള്ള സെൻസർഷിപ്പ്

ഇൻസ്റ്റാഗ്രാം റീലുകളും ജനറേഷൻ-സി ഡിജിറ്റൽ വിയോജിപ്പും

ഇന്ത്യയിലെ യുവതലമുറയിലെ വ്ലോഗർമാരും രാഷ്ട്രീയ ആക്ഷേപഹാസ്യ രചയിതാക്കളും ഭരണകൂട നയങ്ങളെ വിമർശിക്കാനും സാമൂഹിക യാഥാർത്ഥ്യങ്ങൾ ചർച്ച ചെയ്യാനും പ്രധാനമായും ഉപയോഗിക്കുന്നത് ഇൻസ്റ്റാഗ്രാം റീലുകൾ പോലുള്ള ഹ്രസ്വ വീഡിയോ ഫോർമാറ്റുകളാണ്.

പരമ്പരാഗത ദൃശ്യമാധ്യമങ്ങൾ ഭരണകൂടത്തിന് അനുകൂലമായി നിലകൊള്ളുമ്പോൾ, കുറഞ്ഞ സമയത്തിനുള്ളിൽ ലക്ഷക്കണക്കിന് ആളുകളിലേക്ക് സത്യസന്ധമായ വിവരങ്ങൾ എത്തിക്കാൻ ഇത്തരം റീലുകൾക്ക് സാധിക്കുന്നു. ഈ ഡിജിറ്റൽ മാധ്യമ പരിസരത്താണ് 'ആദിത്യ സ്പീക്സ്' (Aditya Speaks) എന്ന ഇൻസ്റ്റാഗ്രാം പ്രൊഫൈൽ അതിന്റെ സ്വതന്ത്ര നിലപാടുകളും മൂർച്ചയുള്ള രാഷ്ട്രീയ ചോദ്യം ചെയ്യലുകളും കൊണ്ട് ശ്രദ്ധിക്കപ്പെട്ടത്.

'ലിഗൽ ഡിമാൻഡ്' നോട്ടീസുകളും ജിയോ-ബ്ലോക്കിംഗ് തന്ത്രങ്ങളും

'ആദിത്യ സ്പീക്സ്' പങ്കുവെച്ച ജനപ്രിയ രാഷ്ട്രീയ റീലുകൾ അതിവേഗം വൈറലാവുകയും ദശലക്ഷക്കണക്കിന് കാഴ്ചക്കാരെ നേടുകയും ചെയ്തതോടെ, ഭരണകൂടത്തിന്റെ ഐടി സെല്ലുകളും വിവരസാങ്കേതിക മന്ത്രാലയവും ഈ അക്കൗണ്ടിന് നേരെ നിരീക്ഷണം ശക്തമാക്കി.

ഐടി ആക്ടിലെ സെക്ഷൻ 69A പ്രകാരം നൽകിയ രഹസ്യ നിയമപരമായ നിർദ്ദേശങ്ങളെത്തുടർന്ന് , 'ആദിത്യ സ്പീക്സ്' പങ്കുവെച്ച ജനപ്രിയ റീലുകൾ ഇന്ത്യയിൽ പൂട്ടിയിട്ടു (Geo-blocked). ഈ വീഡിയോകൾ കാണാൻ ശ്രമിക്കുന്ന ഇന്ത്യൻ ഉപയോക്താക്കൾക്ക് "This content is not available in India. This is because we complied with a legal request to restrict this content" എന്ന ഔദ്യോഗിക സന്ദേശമാണ് മെറ്റാ പ്രദർശിപ്പിക്കുന്നത്.

സെൻസർഷിപ്പിന്റെ പുതിയ സാങ്കേതിക രൂപവും ആഘാതവും

ഒരു അക്കൗണ്ട് പൂർണ്ണമായി നീക്കം ചെയ്യുന്നതിന് പകരം, അതിലെ നിർണ്ണായകവും വൈറലുമാകുന്ന വീഡിയോകൾ മാത്രം തിരഞ്ഞെടുത്ത് ഇന്ത്യയിൽ ജിയോ-ബ്ലോക്ക് ചെയ്യുന്നത് ഭരണകൂടങ്ങൾക്ക് വലിയ സാങ്കേതിക സൗകര്യമാണ് നൽകുന്നത്.

അക്കൗണ്ട് മൊത്തത്തിൽ നിരോധിക്കുമ്പോഴുണ്ടാകുന്ന അന്താരാഷ്ട്ര മാധ്യമ ശ്രദ്ധയും ജനരോഷവും ഒഴിവാക്കാനും, അതേസമയം വിമർശനാത്മകമായ സന്ദേശങ്ങൾ ജനങ്ങളിലേക്ക് എത്താതിരിക്കാനും ഈ തന്ത്രം സഹായിക്കുന്നു. ഇൻസ്റ്റാഗ്രാം റീലുകളെ ലക്ഷ്യമിട്ട് നടത്തുന്ന ഇത്തരം ആസൂത്രിത ഇടപെടലുകൾ, യുവ ഡിജിറ്റൽ സ്രഷ്ടാക്കൾക്കിടയിൽ കടുത്ത ഭയവും അരക്ഷിതാവസ്ഥയും ഉണ്ടാക്കുകയും സ്വയം സെൻസർഷിപ്പിലേക്ക് ) അവരെ തള്ളിവിടുകയും ചെയ്യുന്നു.

രഞ്ജിനി ഹരിദാസ്, ജാൻമണി ദാസ്: തുറന്നുപറച്ചിലുകൾക്കും ലിംഗസമത്വ ശബ്ദങ്ങൾക്കും എതിരെയുള്ള ആസൂത്രിത അക്കൗണ്ട് പൂട്ടിക്കൽ നീക്കങ്ങൾ

ഹേമാ കമ്മിറ്റിയും തുറന്നുപറച്ചിലുകളും

കേരളത്തിലെ വിനോദവ്യവസായ രംഗത്ത് സ്വന്തം നിലപാടുകൾ കൊണ്ടും വിപ്ലവകരമായ അവതരണശൈലി കൊണ്ടും തരംഗമായ പ്രമുഖ അവതാരകയും മോഡലുമായ രഞ്ജിനി ഹരിദാസും, ഇൻഡസ്ട്രിയിലെ മുൻനിര ട്രാന്സ്ജെൻഡർ മേക്കപ്പ് ആർട്ടിസ്റ്റും മോഡലുമായ ജാൻമണി ദാസും നേരിടുന്ന പുതിയ ഡിജിറ്റൽ ആക്രമണങ്ങൾ, ആസൂത്രിത മാസ് റിപ്പോർട്ടിംഗുകൾ വഴി വ്യക്തികളെ നിശ്ശബ്ദരാക്കുന്നതിന്റെ മറ്റൊരു ആപത്കരമായ മുഖം തുറന്നുകാട്ടുന്നു.

ലിംഗസമത്വ സംഭാഷണങ്ങളും കൺസർവേറ്റീവ് എതിർപ്പുകളും

ഹേമാ കമ്മിറ്റി റിപ്പോർട്ട് പുറത്തുവന്നതിന് പിന്നാലെ, തന്റെ മുപ്പതുവർഷത്തെ കരിയറിൽ സിനിമാ-ഷോ ഓർഗനൈസർമാരിൽ നിന്നും പ്രമുഖ സംഗീതജ്ഞരിൽ നിന്നും സഹപ്രവർത്തകരായ നടന്മാരിൽ നിന്നും നേരിടേണ്ടി വന്ന കടുത്ത ലൈംഗിക അധിക്ഷേപങ്ങളെയും 'കാസ്റ്റിംഗ് കൗച്ച്' ആവശ്യങ്ങളെയും കുറിച്ച് രഞ്ജിനി ഹരിദാസ് തന്റെ യൂട്യൂബ് ചാനലിലൂടെ തുറന്നുപറഞ്ഞിരുന്നു.

സിനിമയിലെയും എന്റർടൈൻമെന്റ് രംഗത്തെയും പ്രമുഖരുടെ മുഖമൂടികൾ അഴിച്ചുവെച്ച ഈ തുറന്നുപറച്ചിലുകൾ വലിയ സാമുദായിക-രാഷ്ട്രീയ ചർച്ചകൾക്ക് വഴിതെളിച്ചു. ഇതിനുപിന്നാലെ, രഞ്ജിനിയും ജാൻമണിയും ചേർന്നുള്ള യൂട്യൂബ് എപ്പിസോഡുകളും സാമ്പ്രദായിക സാമൂഹിക സങ്കൽപ്പങ്ങളെ വെല്ലുവിളിക്കുന്ന ലിംഗസമത്വ സംഭാഷണങ്ങളും ഒരു വിഭാഗം കൺസർവേറ്റീവ് ഓൺലൈൻ ഗ്രൂപ്പുകളെയും സൈബർ സൈന്യങ്ങളെയും പ്രകോപിപ്പിച്ചു.

'വെപ്പണൈസ്ഡ് മാസ് റിപ്പോർട്ടിംഗ്' തന്ത്രങ്ങൾ

തൊഴിലിടങ്ങളിലെ ചൂഷണങ്ങൾ തുറന്നുകാണിക്കുന്ന സ്ത്രീകളെയും സ്വതന്ത്ര വ്യക്തിത്വമുള്ള ട്രാൻസ്ജെൻഡർ ആർട്ടിസ്റ്റുകളെയും ഡിജിറ്റൽ ഇടത്തിൽ നിന്ന് റദ്ദാക്കുക (Deplatforming) എന്ന ലക്ഷ്യത്തോടെയാണ് ഈ ഇരുവർക്കും എതിരെ സോഷ്യൽ മീഡിയ അക്കൗണ്ടുകൾ പൂട്ടിപ്പിക്കാനുള്ള ആസൂത്രിത നീക്കങ്ങൾ ആരംഭിച്ചത്.

ഓർഗനൈസ്ഡ് മാസ് റിപ്പോർട്ടിംഗ് (Weaponized Mass Reporting) വഴി പ്ലാറ്റ്‌ഫോമുകളുടെ ഓട്ടോമേറ്റഡ് ഫ്ലാഗിംഗ് സിസ്റ്റത്തെ ദുരുപയോഗം ചെയ്തുകൊണ്ട് ഇവരുടെ യൂട്യൂബ്, ഇൻസ്റ്റാഗ്രാം പ്രൊഫൈലുകൾ റദ്ദാക്കിക്കാനാണ് സൈബർ ഹേറ്റ് ഗ്രൂപ്പുകൾ ശ്രമിക്കുന്നത്.

സ്ത്രീകളുടെയും ട്രാൻസ് സൗഹൃദ ശബ്ദങ്ങളുടെയും റദ്ദാക്കൽ

സ്വതന്ത്രമായി സംസാരിക്കുന്ന സ്ത്രീകളെയും പാർശ്വവത്കരിക്കപ്പെട്ട സമുദായങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള വ്യക്തികളെയും ഡിജിറ്റൽ ഭീഷണികളിലൂടെ നിശ്ശബ്ദരാക്കാൻ ശ്രമിക്കുന്നത്, ഹേമാ കമ്മിറ്റിക്കു ശേഷം ഇൻഡസ്ട്രിയിൽ ഉടലെടുത്ത മാറ്റങ്ങളെ പ്രതിരോധിക്കാനും മറ്റ് സ്ത്രീകൾ സത്യം വിളിച്ച് പറയുന്നത് തടയാനുമുള്ള ഗൂഢശ്രമങ്ങളുടെ ഭാഗമാണ്.

പ്ലാറ്റ്‌ഫോം അൽഗോരിതങ്ങൾ സാങ്കേതികമായി ദുരുപയോഗം ചെയ്ത് ഇത്തരം തുറന്നുപറച്ചിലുകളെ അടിച്ചമർത്തുന്നത് ഡിജിറ്റൽ പൊതുയിടങ്ങളുടെ ജനാധിപത്യ സ്വഭാവം ഇല്ലാതാക്കുന്നു.

കർഷക പ്രക്ഷോഭ ഹാൻഡിലുകൾ (കിസാൻ ഏക്താ മോർച്ച & ട്രാക്ടർ2ട്വിറ്റർ)

കർഷക സമരവും ഡിജിറ്റൽ ഏകോപനവും

2020-2021 കാലഘട്ടത്തിൽ കേന്ദ്ര സർക്കാരിന്റെ കാർഷിക നിയമങ്ങൾക്കെതിരെ ഇന്ത്യയിൽ നടന്ന ചരിത്രപ്രസിദ്ധമായ കർഷക പ്രക്ഷോഭത്തിന്റെ പ്രധാന ആശയവിനിമയ കേന്ദ്രങ്ങളായിരുന്നു 'കിസാൻ ഏക്താ മോർച്ച' (Kisan Ekta Morcha), 'ട്രാക്ടർ2ട്വിറ്റർ' (Tractor2twitr) തുടങ്ങിയ സോഷ്യൽ മീഡിയ അക്കൗണ്ടുകൾ.

ലക്ഷക്കണക്കിന് കർഷകരെ ഡൽഹി അതിർത്തികളിൽ അണിനിരത്താനും, തെരുവിൽ നടക്കുന്ന മനുഷ്യാവകാശ ലംഘനങ്ങൾ അന്താരാഷ്ട്ര സമൂഹത്തിന് മുന്നിൽ എത്തിക്കാനും ഈ ഹാൻഡിലുകൾ നിർണ്ണായക പങ്കുവഹിച്ചു.

MeitY അടിയന്തര തടയൽ ഉത്തരവുകൾ

കർഷക മുന്നേറ്റം ഭരണകൂടത്തിനെതിരെ രാജ്യവ്യാപക ജനരോഷമായി മാറിയതോടെ, കേന്ദ്ര ഇലക്ട്രോണിക്‌സ് ആൻഡ് ഐടി മന്ത്രാലയം (MeitY) ഐടി ആക്ടിലെ സെക്ഷൻ 69A പ്രകാരം അടിയന്തര ബ്ലോക്കിംഗ് ഉത്തരവുകൾ പുറപ്പെടുവിച്ചു. കർഷക സമരവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ഹാഷ്‌ടാഗുകളും 250-ലധികം പ്രധാന സോഷ്യൽ മീഡിയ പ്രൊഫൈലുകളും അടിയന്തരമായി വിച്ഛേദിക്കാൻ ട്വിറ്ററിന് (X) കേന്ദ്രം നിർദ്ദേശം നൽകി.

ട്വിറ്ററിന് നേരെയുള്ള ഭീഷണികൾ

കർഷകരുടെ ശബ്ദം പൗരന്മാരുടെ മൗലികാവകാശമാണെന്നും വാർത്താപ്രാധാന്യമുള്ളതാണെന്നും ചൂണ്ടിക്കാട്ടി ആദ്യഘട്ടത്തിൽ ട്വിറ്റർ ഈ അക്കൗണ്ടുകൾ പുനഃസ്ഥാപിച്ചു. എന്നാൽ ഇതോടെ ട്വിറ്ററിന്റെ ഇന്ത്യയിലെ പ്രാദേശിക ജീവനക്കാരെ അറസ്റ്റ് ചെയ്ത് ജയിലിലടയ്ക്കുമെന്നും കമ്പനിക്കെതിരെ ക്രിമിനൽ നടപടികൾ സ്വീകരിക്കുമെന്നും കേന്ദ്ര സർക്കാർ ഭീഷണിപ്പെടുത്തി.

പ്ലാറ്റ്‌ഫോം കീഴടങ്ങലും മൗലികാവകാശ ലംഘനവും

നിയമപരമായ സുരക്ഷിതത്വം നഷ്ടപ്പെടുമെന്ന് ഭയന്ന് കോർപ്പറേറ്റ് പ്ലാറ്റ്‌ഫോമുകൾ ഒടുവിൽ ഭരണകൂട ഭീഷണിക്ക് മുന്നിൽ മുട്ടുമടക്കുകയും കർഷക സംഘടനകളുടെയും മാധ്യമപ്രവർത്തകരുടെയും അക്കൗണ്ടുകൾ ഇന്ത്യയിൽ പൂർണ്ണമായി തടയുകയും ചെയ്തു.

സമാധാനപരമായി പ്രതിഷേധിക്കാനുള്ള പൗരന്മാരുടെ അവകാശത്തെ നിഷേധിച്ചുകൊണ്ട് അവരുടെ ആശയവിനിമയ സംവിധാനങ്ങൾ വിച്ഛേദിച്ചത് ജനാധിപത്യപരമായ മൂല്യങ്ങളുടെ നഗ്നമായ ലംഘനമായിരുന്നു.

ദേശീയതലത്തിലെ മോദി-അമിത് ഷാ ഭരണവും മെറ്റാ അൽഗോരിതം വ്യവസ്ഥകളും

ദേശീയ സെൻസർഷിപ്പും ഷാഡോ ബാനിംഗും

ദേശീയതലത്തിൽ നരേന്ദ്ര മോദി - അമിത് ഷാ ഭരണത്തിന് കീഴിൽ വിമർശകരുടെ വായ്മൂടിക്കെട്ടാൻ ഔദ്യോഗിക നിയമ തടസ്സങ്ങൾക്ക് പുറമെ ടെക് കമ്പനികളുടെ സാങ്കേതിക വിന്യാസവും ദുരുപയോഗം ചെയ്യപ്പെടുന്നുണ്ട്.

സ്വതന്ത്ര പത്രപ്രവർത്തനം നടത്തുന്ന പ്രാദേശിക ഡിജിറ്റൽ മാധ്യമങ്ങളെയും, സാറ്റയറിക്കൽ പ്രൊഫൈലുകളെയും ലക്ഷ്യമിട്ട് അക്കൗണ്ടുകൾ നേരിട്ട് റദ്ദാക്കപ്പെടുകയോ അവയുടെ വിസിബിലിറ്റി വെട്ടിക്കുറയ്ക്കുകയോ (Shadowbanning) ചെയ്യുന്നു.

മാധ്യമങ്ങളുടെയും കാർട്ടൂണിസ്റ്റുകളുടെയും വായ്മൂടിക്കെട്ടൽ

ദലിത്, പിന്നാക്ക സമൂഹങ്ങളുടെ ശബ്ദമായിരുന്ന 'നാഷണൽ ദസ്തക്' (14 ലക്ഷം ഫോളോവേഴ്‌സ്), സ്വതന്ത്ര അവലോകനം നൽകിയ 'മോളിറ്റിക്സ് ഇന്ത്യ' (4.5 ലക്ഷം ഫോളോവേഴ്‌സ്), '4PM ന്യൂസ് നെറ്റ്‌വർക്ക്' (17 ലക്ഷം ഫോളോവേഴ്‌സ്) എന്നിവയുടെ ഔദ്യോഗിക ഫേസ്ബുക്ക് പേജുകൾ മുൻകൂട്ടി നോട്ടീസ് നൽകാതെ മെറ്റാ തടഞ്ഞു.

കാശ്മീരിലെ പ്രധാന ജനകീയ മാധ്യമങ്ങളായ 'ഗ്രേറ്റർ കാശ്മീർ', 'കാശ്മീർ ലൈഫ്', 'റൈസിംഗ് കാശ്മീർ' എന്നിവയുടെ സോഷ്യൽ മീഡിയ അക്കൗണ്ടുകളും ഇതേ രീതിയിൽ നിർജ്ജീവമാക്കപ്പെട്ടു. പ്രധാനമന്ത്രി നരേന്ദ്ര മോദിയുടെ വിദേശനയങ്ങളെ വിമർശിച്ച് വരച്ച രണ്ട് രാഷ്ട്രീയ കാർട്ടൂണുകൾ കേന്ദ്ര നിർദ്ദേശപ്രകാരം കാർട്ടൂണിസ്റ്റ് സതീഷ് ആചാര്യയുടെ എക്സ് പ്രൊഫൈലിൽ നിന്ന് നീക്കം ചെയ്തു.

പ്രധാനമന്ത്രിക്കെതിരെ വിമർശനം ഉന്നയിച്ച് പോസ്റ്റ് പങ്കുവെച്ച പൂനം എന്ന ഉപയോക്താവിന്റെ പോസ്റ്റും സെക്ഷൻ 69A പ്രകാരം നീക്കം ചെയ്യപ്പെട്ടു.

മെറ്റാ അൽഗോരിതവും ഭരണകക്ഷിക്ക് ലഭിക്കുന്ന മുൻഗണനയും

മറ്റൊരു വശത്ത്, മെറ്റാ (Meta/Facebook) പ്ലാറ്റ്‌ഫോമുകൾ ഭരണകക്ഷിക്ക് അനുകൂലമായ നിലപാടുകൾ സ്വീകരിക്കുന്നുവെന്ന ആക്ഷേപം ശക്തമാണ്. ഫേസ്ബുക്ക് ആഡ് ലൈബ്രറിയിലെ (Ad Library) കണക്കുകൾ പ്രകാരം രാഷ്ട്രീയ പരസ്യങ്ങൾക്കായി വൻതുക ചെലവഴിക്കുന്നതിൽ ഭരണകക്ഷിയാണ് ഒന്നാമത് നിൽക്കുന്നത്.

പ്രമുഖ ടെക് പ്ലാറ്റ്‌ഫോമുകളിലെ അൽഗോരിതം സംവിധാനങ്ങൾ പ്രധാനമന്ത്രി നരേന്ദ്ര മോദിയുടെ പത്രസമ്മേളനങ്ങൾ, പാതിരാ രാത്രികളിൽ പുറത്തുവിടുന്ന സന്ദേശങ്ങൾ, പ്രചാരണ വീഡിയോകൾ എന്നിവയ്ക്ക് കൃത്രിമമായി വൻതോതിൽ റീച്ച് നൽകുകയും ജനങ്ങളിലേക്ക് നേരിട്ട് എത്തിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.

എന്നാൽ, ഭരണകൂടത്തിലെ പ്രമുഖർക്കെതിരെ വിമർശനം ഉന്നയിക്കുന്ന അക്കൗണ്ടുകളെ മാസ് റിപ്പോർട്ടിംഗിലൂടെയും സാങ്കേതിക സാങ്ഷനുകളിലൂടെയും തരംതാഴ്ത്താനാണ് പ്ലാറ്റ്‌ഫോമുകൾ മുതിരുന്നത്.

കേരളത്തിലെ പിണറായി വിജയൻ സർക്കാരിന്റെ കാലത്തെ വിവേചനാധികാര നടപടികളും നിയമനിർമ്മാണ ശ്രമങ്ങളും

സംസ്ഥാന തലത്തിലെ സെൻസർഷിപ്പ് പ്രവണതകൾ

ഡിജിറ്റൽ മാധ്യമങ്ങളിലെ സ്വതന്ത്ര ശബ്ദങ്ങൾക്കും വിമർശനങ്ങൾക്കും നേരെ സംസ്ഥാന തലത്തിലും സമാനമായ അടിച്ചമർത്തൽ ശൈലികൾ പ്രകടമായിട്ടുണ്ട്. കേരളത്തിൽ പിണറായി വിജയൻ സർക്കാരിന്റെ കാലത്ത് സോഷ്യൽ മീഡിയയിലെ വിമർശനങ്ങളെയും രാഷ്ട്രീയ ചോദ്യം ചെയ്യലുകളെയും നേരിടാൻ കടുത്ത നിയമനിർമ്മാണ ശ്രമങ്ങളും പോലീസിനെ ഉപയോഗിച്ചുള്ള അന്വേഷണ നടപടികളുമാണ് സ്വീകരിക്കപ്പെട്ടത്.

കേരള പോലീസ് ആക്ട് 118A ഭേദഗതി വിവാദം

2020 നവംബറിൽ കേരള സർക്കാർ കേരള പോലീസ് ആക്ടിൽ 118A എന്ന പുതിയ വകുപ്പ് ഉൾപ്പെടുത്തിക്കൊണ്ട് ഒരു അടിയന്തിര ഓർഡിനൻസ് പുറപ്പെടുവിച്ചു. സോഷ്യൽ മീഡിയയിലൂടെയോ ഏതെങ്കിലും ആശയവിനിമയ മാധ്യമങ്ങളിലൂടെയോ വ്യക്തികളെ ഭീഷണിപ്പെടുത്തുന്നതിനോ, അപമാനിക്കുന്നതിനോ, അപകീർത്തിപ്പെടുത്തുന്നതിനോ ആയി വ്യാജ പ്രചരണം നടത്തുന്നത് 3 വർഷം വരെ തടവും 10,000 രൂപ പിഴയും ലഭിക്കാവുന്ന കോഗ്നിസിബിൾ കുറ്റമായി പ്രഖ്യാപിക്കപ്പെട്ടു.

പോലീസിന് നേരിട്ട് വാറന്റില്ലാതെ കേസെടുക്കാനും അറസ്റ്റ് ചെയ്യാനും അധികാരം നൽകുന്ന ഈ കറുത്ത നിയമം രാഷ്ട്രീയ വിമർശനങ്ങളെപ്പോലും അപകീർത്തികരമെന്ന് മുദ്രകുത്തി നിശ്ശബ്ദമാക്കാൻ ഇടയാക്കുമെന്ന് കാണിച്ച് കടുത്ത പ്രതിഷേധമുയർന്നു. ജനരോഷവും ഇടതുപക്ഷ അനുകൂലികളിൽ നിന്നുള്ള എതിർപ്പും ശക്തമായതോടെ, നിയമം നടപ്പിലാക്കാതെ മാറ്റിവെക്കാൻ മുഖ്യമന്ത്രി പിണറായി വിജയൻ നിർബന്ധിതനായി.

കേസ് രജിസ്ട്രേഷനുകളും നടപടികളും

ഓർഡിനൻസ് മാറ്റിവെച്ചെങ്കിലും, സർക്കാരിനെതിരെയും മുഖ്യമന്ത്രിക്ക് എതിരെയും സോഷ്യൽ മീഡിയയിൽ പോസ്റ്റുകൾ പങ്കുവെച്ചവർക്കെതിരെ നിലവിലുള്ള ഐ.ടി വകുപ്പുകളും ക്രിമിനൽ നിയമങ്ങളും ഉപയോഗിച്ച് വിട്ടുവീഴ്ചയില്ലാത്ത നടപടികൾ തുടരുകയുണ്ടായി. 

മുഖ്യമന്ത്രി പിണറായി വിജയനെ സോഷ്യൽ മീഡിയയിലൂടെ അധിക്ഷേപിച്ചതിനും വ്യാജ പ്രചരണം നടത്തിയതിനും 119 കേസുകൾ സംസ്ഥാനത്ത് രജിസ്റ്റർ ചെയ്യപ്പെടുകയും,കേന്ദ്ര-സംസ്ഥാന സർക്കാർ ജീവനക്കാരായ നിരവധി പേർക്കെതിരെ വകുപ്പുതല നടപടികൾ സ്വീകരിക്കുകയും ചെയ്തു.

മാധ്യമ റെയ്ഡുകളും യൂട്യൂബർമാർക്കെതിരെയുള്ള കേസുകളും

ഇതിന് പുറമെ, മാധ്യമ സ്ഥാപനങ്ങൾക്കും യൂട്യൂബ് ചാനലുകൾക്കും എതിരെ പോലീസ് യന്ത്രം ശക്തമായി ഉപയോഗിക്കപ്പെട്ടു. ലഹരിവിരുദ്ധ വാർത്തയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് ഏഷ്യാനെറ്റ് ന്യൂസിന്റെ ഓഫീസിൽ പോലീസിന്റെ ക്രൈംബ്രാഞ്ച് സംഘം നേരിട്ട് റെയ്ഡ് നടത്തിയത് മാധ്യമ സ്വാതന്ത്ര്യത്തിന് മേലുള്ള കടന്നുകയറ്റമായി വിമർശിക്കപ്പെട്ടു.

'ക്രൈം ഓൺലൈൻ' എന്ന യൂട്യൂബ് ചാനൽ എഡിറ്റർ ടി.പി. നന്ദകുമാറിനെതിരെ (ക്രൈം നന്ദകുമാർ) മുഖ്യമന്ത്രിയെ അധിക്ഷേപിക്കുന്ന രീതിയിൽ വിഡിയോ പ്രചരിപ്പിച്ചു എന്നാരോപിച്ച് ബി.എൻ.എസ് (BNS 192), ഐ.ടി ആക്ട് (67, 67A) എന്നിവ പ്രകാരം കേസെടുത്തെങ്കിലും, വിഡിയോ ലൈംഗിക അശ്ലീലതയല്ലെന്നും രാഷ്ട്രീയ വിമർശനമാണെന്നും ചൂണ്ടിക്കാട്ടി കേരള ഹൈക്കോടതി അദ്ദേഹത്തിന് മുൻകൂർ ജാമ്യം അനുവദിച്ചു.

കൂടാതെ, മുഖ്യമന്ത്രിയുടെ പത്രസമ്മേളന വീഡിയോ തിരുത്തി പ്രചരിപ്പിച്ചതിന് സിബിൻ ജോൺസൺ എന്ന വ്യക്തിയെ തിരുവനന്തപുരം സൈബർ പോലീസ് അറസ്റ്റ് ചെയ്യുകയുണ്ടായി.

സെക്ഷൻ 69A: ഭരണഘടനാ തത്ത്വങ്ങളുടെ ലംഘനവും സാങ്കേതിക അടിച്ചമർത്തലും

ഐടി ആക്ട് സെക്ഷൻ 69A ದುരുപയോഗം

ഇന്ത്യയിൽ ഡിജിറ്റൽ സെൻസർഷിപ്പിനായി ഭരണകൂടം വ്യാപകമായി ഉപയോഗിക്കുന്നത് വിവരസാങ്കേതികവിദ്യ നിയമത്തിലെ (IT Act, 2000) സെക്ഷൻ 69A ആണ്. രാജ്യത്തിന്റെ പരമാധികാരം, സുരക്ഷ, പൊതുസമാധാനം എന്നിവയ്ക്ക് ഭീഷണിയാകുന്ന സന്ദർഭങ്ങളിൽ മാത്രം ഉപയോഗിക്കേണ്ട ഈ വകുപ്പ്, ഇന്ന് ഭരണകൂട വിമർശനങ്ങളെയും രാഷ്ട്രീയ ആക്ഷേപഹാസ്യങ്ങളെയും ഇല്ലാതാക്കാനാണ് ദുരുപയോഗം ചെയ്യുന്നത്.

ശ്രേയ സിംഗാൾ വിധിയിലെ മാനദണ്ഡങ്ങളുടെ ലംഘനം

ശ്രേയ സിംഗാൾ കേസിൽ (2015) സുപ്രീം കോടതി സെക്ഷൻ 69A-യുടെ ഭരണഘടനാ സാധുത ശരിവെച്ചത് ചില കൃത്യമായ പ്രൊസീജറൽ സേഫ്‌ഗാർഡുകളുടെ അടിത്തറയിലാണ്. കണ്ടന്റ് നിർമ്മിച്ച വ്യക്തിക്ക് മുന്നറിയിപ്പ് നൽകൽ, റിവ്യൂ കമ്മിറ്റിക്ക് മുന്നിൽ വാദം കേൾക്കൽ, വ്യക്തമായ കാരണങ്ങളോടെയുള്ള ലിഖിത ഉത്തരവ് നൽകൽ എന്നിവ നിർബന്ധമായിരുന്നു.

എന്നാൽ നിലവിലെ ഭരണകൂടം 2009-ലെ ബ്ലോക്കിംഗ് റൂൾസിലെ റൂൾ 9 (എമർജൻസി ബ്ലോക്കിംഗ്), റൂൾ 16 (രഹസ്യസ്വഭാവം) എന്നിവ ദുരുപയോഗം ചെയ്തുകൊണ്ട് പൗരന്മാർക്ക് നോട്ടീസോ അപ്പീൽ നൽകാനുള്ള അവസരമോ നിഷേധിക്കുന്നു.

'പൂർവ്വ വിലക്ക്' തത്ത്വവും 3 മണിക്കൂർ നിർദ്ദേശവും

കൂടാതെ, നിയമവിരുദ്ധമായ ചില പ്രത്യേക പോസ്റ്റുകൾ നീക്കം ചെയ്യുന്നതിന് പകരം, ഒരു വ്യക്തിയുടെയോ സംഘടനയുടെയോ അക്കൗണ്ട് പൂർണ്ണമായി നിരോധിക്കുന്നത് 'പൂർവ്വ വിലക്ക്' (prior restraint) എന്ന നിയമവിരുദ്ധ നടപടിയാണ്.

ഇത് ഭാവിയിൽ ആ വ്യക്തി നടത്തുന്ന എല്ലാ അഭിപ്രായപ്രകടനങ്ങളെയും മുൻകൂട്ടി തടയുന്നതിന് തുല്യമാണ്. ഇതിന് പുറമെ Intermediary Rules (2021) പ്രകാരം പ്ലാറ്റ്‌ഫോമുകൾക്ക് സർക്കാർ ഉത്തരവുകൾ നടപ്പിലാക്കാൻ നൽകിയിരുന്ന സമയം 72 മണിക്കൂറിൽ നിന്ന് വെറും 3 മണിക്കൂറായി ചുരുക്കിയത്, പ്ലാറ്റ്‌ഫോമുകളെ പരിശോധന കൂടാതെ തടയലുകൾ നടപ്പിലാക്കാൻ നിർബന്ധിതരാക്കുന്നു.

ആഗോളതലത്തിലെ ഡിജിറ്റൽ വായ്മൂടിക്കെട്ടലുകൾ

റഷ്യ

റഷ്യയിൽ ഡിജിറ്റൽ വിയോജിപ്പുകളെ അടിച്ചമർത്താൻ 'റോസ്കോംനാഡ്സോർ' (Roskomnadzor) എന്ന കേന്ദ്രീകൃത സൈബർ നിരീക്ഷണ സംവിധാനമാണ് പ്രവർത്തിക്കുന്നത്. പ്രതിപക്ഷ നേതാവായിരുന്ന അലക്സി നവൽനിയുടെ അഴിമതി വിരുദ്ധ ഫൗണ്ടേഷന്റെ (FBK) ചാനലുകളും റഷ്യൻ സർക്കാരിനെ പരിഹസിക്കുന്ന നിരവധി യൂട്യൂബ്,എക്സ് അക്കൗണ്ടുകളും "തീവ്രവാദം" എന്ന കുറ്റം ആരോപിച്ച് നിരോധിക്കപ്പെട്ടു.

ചൈന

ചൈനീസ് കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി തങ്ങളുടെ രാജ്യത്ത് 'ഗ്രേറ്റ് ഫയർവാൾ' എന്ന ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും കർശനമായ സെൻസർഷിപ്പ് സംവിധാനമാണ് നടപ്പിലാക്കിയിരിക്കുന്നത്. പ്രസിഡന്റ് ഷീ ജിൻപിംഗിന്റെ ശരീരപ്രകൃതിയെ 'വിന്നി ദി പൂഹ്' എന്ന കാർട്ടൂൺ കഥാപാത്രവുമായി ഉപമിച്ച് ട്രോളുകൾ പ്രചരിച്ചതിനെ തുടർന്ന്, ആ കാർട്ടൂൺ കഥാപാത്രത്തിന്റെ ചിത്രങ്ങളും പേരും ചൈനീസ് ഇന്റർനെറ്റിൽ പൂർണ്ണമായി നിരോധിച്ചു. 

കോവിഡ് വിരുദ്ധ 'A4 പേപ്പർ പ്രക്ഷോഭത്തിൽ' ശൂന്യമായ വെള്ളക്കടലാസുകൾ ഉയർത്തിക്കാട്ടി ജനങ്ങൾ നടത്തിയ നിശബ്ദ പ്രതിഷേധങ്ങളെപ്പോലും അൽഗോരിതമിക് സെൻസർഷിപ്പിലൂടെയാണ് ചൈന ഇല്ലാതാക്കിയത്.

തുർക്കി

തുർക്കിയിൽ പ്രസിഡന്റ് റജബ് തയ്യിബ് എർദോഗന്റെ ഭരണകാലത്ത് രാഷ്ട്രീയ ആക്ഷേപഹാസ്യ മാസികകൾക്കും സോഷ്യൽ മീഡിയ ഉപയോക്താക്കൾക്കുമെതിരെ ശക്തമായ അടിച്ചമർത്തലാണ് നടക്കുന്നത്. തുർക്കി ശിക്ഷാ നിയമത്തിലെ 299-ാം വകുപ്പ് (പ്രസിഡന്റിനെ അപമാനിക്കൽ) ദുരുപയോഗം ചെയ്ത് ആയിരക്കണക്കിന് ആളുകൾക്കെതിരെയാണ് കേസ്സെടുത്തിട്ടുള്ളത്.

 പ്രശസ്ത ഹാസ്യ മാസികയായ 'ലേമാൻ' , വിവിധ ഡിജിറ്റൽ കാർട്ടൂണിസ്റ്റുകൾ എന്നിവരുടെ പ്രൊഫൈലുകൾ വിലക്കപ്പെടുകയും കലാകാരന്മാർ തടവിലാക്കപ്പെടുകയും ചെയ്തിട്ടുണ്ട്.

ഈജിപ്ത്

2011-ലെ അറബ് വസന്തത്തിന് ശേഷം ഉയർന്നുവന്ന 'അൽ ബെർനാമെഗ്' എന്ന രാഷ്ട്രീയ ആക്ഷേപഹാസ്യ യൂട്യൂബ്/ടിവി ഷോയുടെ അവതാരകനായ ബസ്സം യൂസഫിന്റെ അനുഭവം ആഗോളതലത്തിൽ പ്രശസ്തമാണ്.

 ഈജിപ്ഷ്യൻ ഭരണകൂടത്തിന്റെ തെറ്റായ നയങ്ങളെ പരിഹസിച്ച ഈ ഷോ വലിയ ജനപ്രീതി നേടി. എന്നാൽ ഭരണകൂടത്തിന്റെ കടുത്ത നിയമനടപടികളും ഭീഷണികളും കാരണം ഷോ നിർത്തിവെക്കാനും ബസ്സം യൂസഫിന് രാജ്യം വിട്ട് നാടുവിടാനും നിർബന്ധിതനാകേണ്ടി വന്നു.

വിഭിന്ന അക്കൗണ്ടുകൾ നേരിട്ട നടപടികളുടെ താരതമ്യ വിശകലനം

അൽഗോരിതം ഫ്ലാഗുകളും മാസ് റിപ്പോർട്ടിംഗും

ഡിജിറ്റൽ ഇടങ്ങളിൽ ഭരണകൂടവും സോഷ്യൽ മീഡിയ പ്ലാറ്റ്‌ഫോമുകളും ചേർന്ന് നടപ്പിലാക്കിയ അടിച്ചമർത്തലുകളുടെ രീതികൾ പരിശോധിക്കുമ്പോൾ, ഓരോ അക്കൗണ്ടിനും എതിരെ സ്വീകരിച്ച നടപടികളിൽ കൃത്യമായ ഒരു പാറ്റേൺ ദൃശ്യമാണ്.

ഇൻസ്റ്റാഗ്രാമിലൂടെ വൈറലായ അഭിനവ് ബിഷ്ട് (@issac1rl), നീറ്റ് പ്രക്ഷോഭ റീലുകളിലൂടെയും 5,000-ൽ നിന്ന് 6,60,000-ലേറെ ഫോളോവേഴ്‌സിലേക്ക് ഉയർന്ന പെട്ടെന്നുള്ള വളർച്ചയിലൂടെയുമാണ് ശ്രദ്ധിക്കപ്പെട്ടത്. എന്നാൽ, അൽഗോരിതം ഫ്ലാഗുകളും ആസൂത്രിതമായ മാസ് റിപ്പോർട്ടിംഗും ഉപയോഗിച്ച് അദ്ദേഹത്തിന്റെ പ്രധാന അക്കൗണ്ടും തുടർന്ന് ആരംഭിച്ച ബാക്കപ്പ് അക്കൗണ്ടും പൂർണ്ണമായി സസ്‌പെൻഡ് ചെയ്യപ്പെടുകയായിരുന്നു.

സെക്ഷൻ 69A എക്സിക്യൂട്ടീവ് വിലക്കുകൾ

മറ്റൊരു വശത്ത്, രാഷ്ട്രീയ ആക്ഷേപഹാസ്യ പ്രസ്ഥാനമായ കോക്രോച്ച് ജനതാ പാർട്ടി (@CJP_2029), 5.6 ലക്ഷത്തിലധികം ആളുകൾ ഒപ്പുവെച്ച ഓൺലൈൻ ഹർജിയിലൂടെയും ദശലക്ഷക്കണക്കിന് ഫോളോവേഴ്‌സിലൂടെയും വലിയ ജനകീയ മുന്നേറ്റം സൃഷ്ടിച്ചപ്പോൾ, ഐടി ആക്ടിലെ സെക്ഷൻ 69A പ്രകാരമുള്ള നിയമപരമായ തടയൽ ഉത്തരവുകളാണ് നേരിട്ടത്.

എക്സ് (ട്വിറ്റർ) അക്കൗണ്ട് നിരോധിക്കുകയും ഐഎസ്പികൾ വഴി വെബ്‌സൈറ്റ് ബ്ലോക്ക് ചെയ്യുകയും ചെയ്ത ഈ നടപടിക്കെതിരെ നിലവിൽ ഡൽഹി ഹൈക്കോടതിയിൽ നിയമപോരാട്ടം തുടരുകയാണ്.

മെറ്റാ ടാക് ഡൗണുകളും പോലീസ് അന്വേഷണങ്ങളും

സമാനമായ രീതിയിൽ, ഷമിത യാദവ് ("ദി റാന്റിംഗ് ഗോള"), രഞ്ജിനി ഹരിദാസ്, ജാൻമണി ദാസ്, നാഷണൽ ദസ്തക്, മോളിറ്റിക്സ് എന്നിവർ ലിംഗസമത്വ തുറന്നുപറച്ചിലുകളുടെയും രാഷ്ട്രീയ വിമർശനങ്ങളുടെയും പേരിൽ വെപ്പണൈസ്ഡ് മാസ് റിപ്പോർട്ടിംഗുകൾക്കും നേരിട്ടുള്ള മെറ്റാ ടാക് ഡൗണുകൾക്കും ഇരകളാക്കപ്പെടുന്നു.

സംസ്ഥാന തലത്തിൽ കേരളത്തിൽ പോലീസിന്റെ ക്രിമിനൽ വകുപ്പുകളും എഫ്.ഐ.ആറുകളും റെയ്ഡുകളുമാണ് വിവേചനാധികാരത്തോടെ വിമർശകർക്ക് നേരെ പ്രയോഗിക്കപ്പെട്ടത്. അന്താരാഷ്ട്ര തലത്തിൽ റഷ്യൻ പ്രതിപക്ഷ നേതാവ് അലക്സി നവൽനിയുടെ ചാനലുകൾ ഡിജിറ്റലായി ഇല്ലാതാക്കിയതും, ഈജിപ്തിലെ ബസ്സം യൂസഫിന്റെ സാറ്റയർ ഷോ നിരോധിച്ചതും, ചൈനയിൽ വിന്നി ദി പൂഹ് കാർട്ടൂണുകൾ തടഞ്ഞതും ഇതേ അടിച്ചമർത്തൽ ശൈലിയുടെ ആഗോള രൂപങ്ങളാണ്.

വായ്മൂടിക്കെട്ടലുകൾക്കെതിരെയുള്ള ഡിജിറ്റൽ ചെറുത്തുനിൽപ്പും..

ജനാധിപത്യ തകർച്ചയും പൗരാവകാശ പ്രതിസന്ധിയും

സ്വതന്ത്ര ഇന്ത്യയുടെയും ആഗോള സമൂഹത്തിന്റെയും ചരിത്രത്തിൽ ജനാധിപത്യം നേരിടുന്ന ഏറ്റവും വലിയ വെല്ലുവിളിയാണ് ഡിജിറ്റൽ ഇടങ്ങളിലെ ഈ അടിച്ചമർത്തലുകൾ.

ഭരണകൂടത്തിന്റെ വികലമായ നയങ്ങൾക്കെതിരെയും തൊഴിലിടങ്ങളിലെ ലൈംഗിക അനാസ്ഥകൾക്കെതിരെയും ശബ്ദമുയർത്തുന്നവരെ 'ദേശവിരുദ്ധർ', 'അപകീർത്തിക്കാർ' അല്ലെങ്കിൽ 'സംസ്കാരവിരുദ്ധർ' എന്ന് മുദ്രകുത്തി സസ്‌പെൻഡ് ചെയ്യുന്ന പ്രവണത ജനാധിപത്യത്തെ സ്വേച്ഛാധിപത്യത്തിലേക്ക് നയിക്കും.

പൗരന്മാരുടെ ചോദ്യം ചെയ്യലുകളെ ഭയക്കുന്ന അധികാരികൾക്കും യാഥാസ്ഥിതിക സംഘങ്ങൾക്കും അധികാരം നിലനിർത്താൻ ജനങ്ങളുടെ വായ്മൂടിക്കെട്ടേണ്ടി വരുന്നു എന്നതിന്റെ തെളിവാണ് ഈ അക്കൗണ്ട് നിരോധന നീക്കങ്ങൾ.

'സ്ട്രീസാൻഡ് ഇഫക്റ്റും' ജനരോഷത്തിന്റെ ഇരട്ടി വളർച്ചയും

എന്നാൽ, ഓരോ ഡിജിറ്റൽ മുന്നേറ്റങ്ങളെയും സമാധാനപരമായ പ്രതിഷേധങ്ങളെയും അധികാരശക്തി ഉപയോഗിച്ച് അടിച്ചമർത്താൻ നോക്കുമ്പോൾ, ആ പ്രതിഷേധങ്ങൾ കൂടുതൽ ശക്തിയോടെ ഇരട്ടിയായി വളരുകയാണെന്ന യാഥാർത്ഥ്യം ഭരണാധികാരികൾ മനസ്സിലാക്കുന്നില്ല.

തമിഴ്‌നാട് രാഷ്ട്രീയത്തിൽ വിജയ് ജോസഫിന്റെ (TVK) ജനകീയ കുതിപ്പിനെയും പ്രതിപക്ഷ ശബ്ദങ്ങളെയും നിയമപരമായ അടിച്ചമർത്തലുകളിലൂടെയും അറസ്റ്റുകളിലൂടെയും ഒതുക്കാൻ ശ്രമിച്ചപ്പോൾ എം.കെ. സ്റ്റാലിന്റെ ഭരണകൂടത്തിന് സംഭവിച്ച അബദ്ധത്തിന് തുല്യമായ വലിയ തിരിച്ചടിയാണ് ഇന്നിപ്പോൾ കേന്ദ്രത്തിൽ നരേന്ദ്ര മോദി സർക്കാരും അനുഭവിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുന്നത്.

ജനങ്ങളുടെ ശബ്ദത്തെ പോലീസിനെയും സെൻസർഷിപ്പിനെയും അൽഗോരിതം വിലക്കുകളെയും ഉപയോഗിച്ച് നിശ്ശബ്ദമാക്കാൻ നോക്കുമ്പോൾ, അത് കൂടുതൽ പ്രകമ്പനത്തോടെ വൻ ജനരോഷമായി പടർന്നുപിടിക്കുകയാണ് ചെയ്യുന്നത്.

സ്ട്രീസാൻഡ് ഇഫക്റ്റ് തെളിയിക്കുന്നത് പോലെ, ഭരണകൂടം മറച്ചുവെക്കാൻ ശ്രമിക്കുന്ന വിവരങ്ങളും വായ്മൂടിക്കെട്ടാൻ ശ്രമിക്കുന്ന ചെറുത്തുനിൽപ്പുകളും ജനങ്ങൾക്കിടയിൽ കൂടുതൽ വിപ്ലവകരമായി വളരും.

ഭാവിയിലേക്കുള്ള ആഹ്വാനം

അഭിപ്രായസ്വാതന്ത്ര്യവും ലിംഗസമത്വത്തോടു കൂടിയുള്ള തുറന്നുപറച്ചിലുകളും ഏതെങ്കിലും ഭരണകൂടമോ സൈബർ കൂട്ടങ്ങളോ നൽകുന്ന ഔദാര്യമല്ല, മറിച്ച് ഭരണഘടന ഉറപ്പുനൽകുന്ന മൗലികാവകാശമാണ്.

ചോദ്യം ചോദിക്കുന്ന യുവത്വത്തിന്റെയും സ്വതന്ത്ര മാധ്യമങ്ങളുടെയും സ്ത്രീകളുടെയും സ്വതന്ത്ര ശബ്ദങ്ങളെ ഡിജിറ്റൽ സെൻസർഷിപ്പിലൂടെ നിശ്ശബ്ദമാക്കാൻ അനുവദിക്കില്ലെന്ന ദൃഢനിശ്ചയത്തോടെയുള്ള ചെറുത്തുനിൽപ്പുകൾ മാത്രമാണ് ജനാധിപത്യത്തെ വീണ്ടെടുക്കാനുള്ള ഏക വഴി..

ജെൻസി മല്ലു GENZMALLU: