അഴിമതിയുടെയും കെടുകാര്യസ്ഥതയുടെയും കോർപ്പറേറ്റ് വലക്കണ്ണികൾ:
രാജേഷ് മേത്ത, ഗൗതം അദാനി, നരേന്ദ്ര മോദി ത്രയത്തിന്റെ ബന്ധങ്ങൾ
ഇന്ത്യൻ കോർപ്പറേറ്റ് മേഖലയും രാഷ്ട്രീയ ഭരണകൂടവും തമ്മിലുള്ള അവിശുദ്ധ കൂട്ടുകെട്ടുകളുടെയും കോർപ്പറേറ്റ് കെടുകാര്യസ്ഥതയുടെയും ഏറ്റവും പുതിയ ഉദാഹരണമാണ് ബെംഗളൂരു ആസ്ഥാനമായുള്ള രാജേഷ് എക്സ്പോർട്ട്സ് ലിമിറ്റഡും (REL) അതിന്റെ പ്രൊമോട്ടർ രാജേഷ് മേത്തയും നേരിടുന്ന അന്വേഷണങ്ങൾ. മാധ്യമങ്ങളിൽ നിന്നും പൊതുജനങ്ങളിൽ നിന്നും വർഷങ്ങളോളം അകന്നുനിന്ന്, നിശബ്ദനായി തന്റെ സാമ്രാജ്യം കെട്ടിപ്പടുത്ത രാജേഷ് മേത്ത പെട്ടെന്നാണ് ഇന്ത്യൻ കോർപ്പറേറ്റ് ചരിത്രത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ സാമ്പത്തിക തട്ടിപ്പ് ആരോപണത്തിന്റെ നിഴലിലായത്. പ്രധാനമന്ത്രി നരേന്ദ്ര മോദിയുമായുള്ള സൗഹൃദവും ഗൗതം അദാനിയുമായുള്ള ദശകങ്ങൾ പഴക്കമുള്ള കോർപ്പറേറ്റ് ബന്ധങ്ങളും കൂട്ടിയിണക്കിക്കൊണ്ട് രാജേഷ് മേത്തയുടെ തട്ടിപ്പുകളെക്കുറിച്ചും അതിനുപിന്നിലെ രാഷ്ട്രീയ സംരക്ഷണത്തെക്കുറിച്ചുമുള്ള സമഗ്രമായ അവലോകനം താഴെ നൽകുന്നു.
രാജേഷ് മേത്തയുടെ കള്ളക്കളികളും സെബി (SEBI) കണ്ടെത്തിയ അഴിമതിയും
2026 ജൂൺ 3-ന് സെക്യൂരിറ്റീസ് ആൻഡ് എക്സ്ചേഞ്ച് ബോർഡ് ഓഫ് ഇന്ത്യ (SEBI) പുറപ്പെടുവിച്ച 109 പേജുള്ള താൽക്കാലിക ഉത്തരവ് ഇന്ത്യൻ വിപണിയെ നടുക്കുന്നതായിരുന്നു. രാജേഷ് എക്സ്പോർട്ട്സ് ലിമിറ്റഡ് (REL) 2021 നും 2025 നും ഇടയിൽ ഏകദേശം 15.15 lakh കോടി രൂപയുടെ ധനകാര്യ കൃത്രിമം (financial misrepresentation) നടത്തിയതായി സെബി ആരോപിക്കുന്നു.
കമ്പനി കാണിച്ച മൊത്തം വരുമാനത്തിന്റെ 99.8 ശതമാനവും വ്യാജമാണെന്നാണ് സെബിയുടെ പ്രാഥമിക കണ്ടെത്തൽ. സ്വിറ്റ്സർലൻഡ് ആസ്ഥാനമായുള്ള 'വൽകാംബി' (Valcambi SA) എന്ന തങ്ങളുടെ അനുബന്ധ സ്ഥാപനത്തിൽ നിന്നുള്ളതാണ് ഈ വരുമാനമെന്നാണ് കമ്പനി അവകാശപ്പെട്ടതെങ്കിലും, ഈ സ്ഥാപനത്തിന്റെ യഥാർത്ഥ ഓഡിറ്റ് കണക്കുകളുമായി ഇതിന് യാതൊരു പൊരുത്തവുമില്ലായിരുന്നു. കൂടാതെ, താഴെ പറയുന്ന ഗുരുതരമായ ക്രമക്കേടുകളും സെബി കണ്ടെത്തി:
- വ്യാജ ആഭ്യന്തര ഇടപാടുകൾ: 'അഫ്ലുവൻസ് ഷെയേഴ്സ് ആൻഡ് സ്റ്റോക്സ്' എന്ന ബ്രോക്കർ സ്ഥാപനവുമായി 11,400 കോടിയിലധികം രൂപയുടെ വ്യാജ വാങ്ങലുകളും വിൽപ്പനകളും നടത്തിയതായി കമ്പനി രേഖകളിൽ കാണിച്ചു. എന്നാൽ രാജേഷ് എക്സ്പോർട്ട്സുമായി തങ്ങൾക്ക് യാതൊരു ഇടപാടും ഇല്ലെന്ന് ഈ സ്ഥാപനം സെബിയോട് വെളിപ്പെടുത്തി.
- കമ്പനി പണം വ്യക്തിഗത ആവശ്യങ്ങൾക്ക് ഉപയോഗിക്കൽ: പ്രൊമോട്ടറായ രാജേഷ് മേത്തയുടെ വ്യക്തിഗത ബാങ്ക് അക്കൗണ്ടുകളിലേക്ക് ബോർഡ് അനുമതിയില്ലാതെ ഏകദേശം 339 കോടി രൂപ വകമാറ്റിയതായും, അതിൽ 7.4 കോടിയോളം രൂപ സ്വന്തം ഓഹരി വ്യാപാരത്തിന് (derivative trading) ഉപയോഗിച്ചതായും കണ്ടെത്തി.
ഗൗതം അദാനിയുമായുള്ള ദശകങ്ങൾ നീണ്ട കോർപ്പറേറ്റ് ബന്ധം
രാജേഷ് മേത്തയും ഗൗതം അദാനിയും തമ്മിലുള്ള ബിസിനസ്സ് ബന്ധത്തിന് പതിറ്റാണ്ടുകളുടെ പഴക്കമുണ്ട്. 2009-ൽ ഡയറക്ടറേറ്റ് ഓഫ് റെവന്യൂ ഇന്റലിജൻസ് (DRI) പുറപ്പെടുവിച്ച കാരണം കാണിക്കൽ നോട്ടീസ് ഇതിന് വ്യക്തമായ തെളിവാണ്. നികുതിവെട്ടിപ്പ്, കള്ളപ്പണം വെളുപ്പിക്കൽ, ഒരേ സ്വർണ്ണവും വജ്രവും ദുബായിലേക്കും ഇന്ത്യയിലേക്കും കറക്കി കറക്കി അയക്കുന്ന 'സർക്കുലർ ട്രേഡിംഗ്' (circular trading) എന്നിവ വഴി കയറ്റുമതി മൂല്യം കൃത്രിമമായി ഉയർത്തിക്കാട്ടിയതിന് അദാനി എക്സ്പോർട്ട്സ് ലിമിറ്റഡിനൊപ്പം (ഇന്നത്തെ അദാനി എന്റർപ്രൈസസ്) രാജേഷ് എക്സ്പോർട്ട്സും കൂട്ടുപ്രതിയായി സി.ഡി.ആർ.ഐ (DRI) കണ്ടെത്തിയിരുന്നു.
ഗവൺമെന്റിന്റെ കയറ്റുമതി ആനുകൂല്യ പദ്ധതികളായ 'ടാർഗെറ്റ് പ്ലസ് സ്കീം' ദുരുപയോഗം ചെയ്യാനാണ് ഈ ഇരു കോർപ്പറേറ്റ് ഭീമന്മാരും പരസ്പരം കൈകോർത്തത്. ഒരേ സ്വർണ്ണം ഉരുക്കി വീണ്ടും പുതിയ രൂപത്തിലാക്കി കസ്റ്റംസ് പോർട്ടലുകളിലൂടെ കറക്കിവിട്ടുകൊണ്ട് കോടിക്കണക്കിന് രൂപയുടെ നികുതി ആനുകൂല്യങ്ങളാണ് ഇവർ തട്ടിയെടുത്തത്. രണ്ട് ഗ്രൂപ്പുകളും തങ്ങളുടെ സാമ്രാജ്യം കെട്ടിപ്പടുത്തത് ഒരേ തട്ടിപ്പുരീതികളിലൂടെയും ഒരേ രാഷ്ട്രീയ കാലയളവിലുമായിരുന്നു എന്ന് ഈ പഴയ അന്വേഷണങ്ങൾ വെളിപ്പെടുത്തുന്നു.
നരേന്ദ്ര മോദിയുമായുള്ള സൗഹൃദവും രാഷ്ട്രീയ സംരക്ഷണവും
ഗുജറാത്തിലെ മോർബി സ്വദേശികളായ മേത്ത കുടുംബത്തിന് പ്രധാനമന്ത്രി നരേന്ദ്ര മോദിയുമായി ദീർഘകാലത്തെ പ്രാദേശികവും വ്യക്തിപരവുമായ ബന്ധമുണ്ട്. നരേന്ദ്ര മോദി ഗുജറാത്ത് മുഖ്യമന്ത്രിയായിരുന്ന കാലം മുതൽ തന്നെ രാജേഷ് മേത്തയുമായി അടുത്ത ബന്ധം പുലർത്തിയിരുന്നു എന്നതിന് തെളിവായി മോദിയും രാജേഷ് മേത്തയും 'രാജേഷ് ജ്വൽസ്' ഷോറൂമിന് മുന്നിൽ നിൽക്കുന്ന പഴയ ചിത്രങ്ങൾ പ്രതിപക്ഷ നേതാക്കൾ പുറത്തുവിട്ടിരുന്നു. ഗുജറാത്ത് ഗവൺമെന്റിന്റെ 'വൈബ്രന്റ് ഗുജറാത്ത്' നിക്ഷേപക സംഗമങ്ങളിലും രാജേഷ് എക്സ്പോർട്ട്സ് സജീവ പങ്കാളിയായിരുന്നു.
മോദി സർക്കാർ അധികാരമേറ്റ 2014 മേയ് മാസത്തിൽ, സത്യപ്രതിജ്ഞയ്ക്ക് തൊട്ടുമുമ്പ്, സ്വർണ്ണ ഇറക്കുമതി നിയന്ത്രണങ്ങൾ റിസർവ് ബാങ്ക് പെട്ടെന്ന് தளർത്തിയത് രാജേഷ് എക്സ്പോർട്ട്സിന്റെ ഓഹരിവില ഒരൊറ്റ ദിവസം കൊണ്ട് 13.2% വർദ്ധിപ്പിക്കാൻ ഇടയാക്കി. ഇത് രാജേഷ് മേത്തയ്ക്ക് ലഭിച്ച ആദ്യത്തെ നയപരമായ വലിയ പിന്തുണയായിരുന്നു.
കൂടാതെ, 2022 മാർച്ചിൽ കേന്ദ്ര ഹെവി ഇൻഡസ്ട്രീസ് മന്ത്രാലയം 18,100 കോടി രൂപയുടെ അഡ്വാൻസ്ഡ് കെമിസ്ട്രി സെൽ (ACC) ബാറ്ററി നിർമ്മാണ കരാർ മറ്റ് വമ്പൻ ഊർജ്ജ കമ്പനികളെ മറികടന്ന് രാജേഷ് എക്സ്പോർട്ട്സിന്റെ സബ്സിഡിയറി കമ്പനിക്ക് നൽകി. ബാറ്ററി നിർമ്മാണ രംഗത്ത് യാതൊരു മുൻപരിചയവുമില്ലാത്ത ഒരു സ്വർണ്ണവ്യാപാര കമ്പനിക്ക് ഇത്രയും വലിയ സർക്കാർ കരാർ നൽകിയത് വലിയ രാഷ്ട്രീയ അഴിമതിയുടെയും സ്വജനപക്ഷപാതത്തിന്റെയും തെളിവായി ഉയർത്തിക്കാട്ടപ്പെടുന്നു.
പൊതുമേഖലാ സ്ഥാപനങ്ങളുടെ കെടുകാര്യസ്ഥതയും ജനങ്ങളുടെ പണം കൊള്ളയടിക്കലും
രാജേഷ് മേത്തയും മോദി സർക്കാരും തമ്മിലുള്ള അവിശുദ്ധ കൂട്ടുകെട്ടിന്റെ ഏറ്റവും വലിയ ഇരകളായത് ഇന്ത്യയിലെ പൊതുമേഖലാ സ്ഥാപനങ്ങളാണ്. കമ്പനിയുടെ സാമ്പത്തിക നില മോശമായിട്ടും ഓഹരി വില നിരന്തരം ഇടിഞ്ഞിട്ടും, ഇന്ത്യയിലെ ഏറ്റവും വലിയ പൊതുമേഖലാ ഇൻഷുറൻസ് കമ്പനിയായ എൽഐസി (LIC) രാജേഷ് എക്സ്പോർട്ട്സിലെ തങ്ങളുടെ ഓഹരി വിഹിതം 10.80% ആയി ഉയർത്തി നിലനിർത്തി. സാധാരണക്കാരുടെ സമ്പാദ്യമാണ് ഇതിലൂടെ നഷ്ടത്തിലായതെന്ന് പ്രതിപക്ഷം ആരോപിക്കുന്നു.
മറ്റൊരു പ്രമുഖ പൊതുമേഖലാ ബാങ്കായ കാനറ ബാങ്കിന് രാജേഷ് എക്സ്പോർട്ട്സിൽ നിന്നും 2,458 കോടിയിലധികം രൂപയുടെ കുടിശ്ശിക ലഭിക്കാനുണ്ട്. ഈ തുക നിഷ്ക്രിയ ആസ്തിയായി (stressed asset) മാറിയിട്ടും ബാങ്ക് സിബിഐക്കോ മറ്റ് അന്വേഷണ ഏജൻസികൾക്കോ പരാതി നൽകാൻ തയ്യാറായിട്ടില്ല. സാധാരണ പൗരന്മാരുടെ ചെറിയ കുടിശ്ശികകൾക്ക് പോലും കടുത്ത നടപടി എടുക്കുന്ന ബാങ്കുകൾ രാഷ്ട്രീയ സ്വാധീനമുള്ള രാജേഷ് മേത്തയ്ക്ക് മുന്നിൽ കാണിക്കുന്ന ഈ അയവ് കടുത്ത കെടുകാര്യസ്ഥതയിലേക്കാണ് വിരൽ ചൂണ്ടുന്നത്.
സംരക്ഷണ കവചത്തിന്റെ തകർച്ചയും ഭരണകൂടത്തിന്റെ പിൻവാങ്ങലും
ഗൗതം അദാനി നേരിട്ട ശക്തമായ മാധ്യമശ്രദ്ധയും രാഷ്ട്രീയ എതിർപ്പും ഒരു പരിധി വരെ കോർപ്പറേറ്റ് പ്രതിരോധം തീർത്ത് അദാനി ഗ്രൂപ്പ് നേരിട്ടപ്പോൾ, വർഷങ്ങളായി പൊതുവേദിയിൽ സംസാരിക്കാത്ത രാജേഷ് മേത്തയ്ക്ക് സെബിയുടെ കടുത്ത നടപടികൾക്ക് മുന്നിൽ പ്രതിരോധിക്കാൻ കഴിഞ്ഞില്ല.
വിഷയം വലിയൊരു രാഷ്ട്രീയ വിവാദമായി മാറിയതോടെയും സാമ്പത്തിക വെട്ടിപ്പിന്റെ വ്യാപ്തി വിപണിയെ ബാധിക്കുമെന്ന നില വന്നതോടെയും മോദി സർക്കാർ തങ്ങളുടെ പ്രതിച്ഛായ കാക്കാൻ രാജേഷ് എക്സ്പോർട്ട്സിനെ കൈവിടാൻ നിർബന്ധിതരായി. ഇതിന്റെ ഭാഗമായി ഹെവി ഇൻഡസ്ട്രീസ് മന്ത്രാലയം 18,100 കോടിയുടെ പിഎൽഐ (PLI) പദ്ധതിയിൽ നിന്നും കമ്പനിയെ ഒഴിവാക്കാൻ ഇപ്പോൾ നടപടികൾ ആരംഭിച്ചിട്ടുണ്ട്.
തങ്ങളുടെ സ്വാധീനവലയത്തിലുള്ള കോർപ്പറേറ്റ് കൂട്ടാളികളുടെ തട്ടിപ്പുകൾ രാജ്യത്തിന്റെ സാമ്പത്തിക വ്യവസ്ഥയുടെ വിശ്വാസ്യതയെ ബാധിക്കുന്ന ഘട്ടമെത്തുമ്പോൾ, സ്വന്തം രാഷ്ട്രീയ നിലനിൽപ്പിനായി ഭരണകൂടം അവരെ കൈവിടുമെന്നതിന്റെ വ്യക്തമായ തെളിവാണ് രാജേഷ് മേത്തയുടെ പെട്ടെന്നുള്ള ഈ വീഴ്ച.
