പ്രധാനമന്ത്രി ദുരന്തം:

ഒരു മനുഷ്യന്റെ വ്യക്തിപ്രഭാവം ഭാരതത്തെ എപ്രകാരം വഞ്ചിച്ചു?

രാമായണത്തിൽ, സീതയെ രാമന്റെ സംരക്ഷണവലയത്തിൽ നിന്ന് അകറ്റാൻ മാരീചൻ എന്ന അസുരൻ പൊന്മാനിന്റെ വേഷം കെട്ടിവരുന്നു. അവൻ നേരിട്ട് ആക്രമിക്കുന്നില്ല; മറിച്ച്, യാഥാർത്ഥ്യത്തേക്കാൾ മനോഹരമായ ഒരു വ്യാജ ചിത്രം കാണിച്ച് മോഹിപ്പിക്കുകയും ശ്രദ്ധ തിരിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. സീത അപഹരിക്കപ്പെടുമ്പോൾ, രാമനും ലക്ഷ്മണനും തങ്ങൾ കണ്ടത് യാഥാർത്ഥ്യമാണോ എന്ന് തിരിച്ചറിയാനാകാതെ ആശയക്കുഴപ്പത്തിലാകുന്നു. ഇതാണ് 'ഗ്യാസ്‌ലൈറ്റിംഗ്' അഥവാ മാനസികമായ കബളിപ്പിക്കൽ എന്ന തന്ത്രത്തിന്റെ അടിസ്ഥാന രൂപം: ഇര സ്വന്തം യുക്തിയെപ്പോലും സംശയിക്കുന്ന തരത്തിൽ വേട്ടക്കാരൻ പിന്നിലൂടെ വന്ന് കെണിയൊരുക്കുന്നു.

ഇന്ന് ഇന്ത്യ ജീവിക്കുന്നത് ഇതേ അവസ്ഥയിലൂടെയാണ്. ഇവിടെ വളരെ ശ്രദ്ധയോടെ നിർമ്മിച്ചെടുത്ത ഒരു നേതാവിന്റെ പ്രതിബിംബമാണ് ആ "പൊൻമാൻ". അതിലൂടെ അപഹരിക്കപ്പെടുന്നത് രാജ്യത്തിന്റെ സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥയും ഭരണഘടനയും മതേതരത്വവുമാണ്. ഹിന്ദുത്വത്തിന്റെയും ദേശീയതയുടെയും "ശക്തനായ നേതാവ്" എന്ന മിഥ്യയുടെയും പിന്നാലെ ജനങ്ങൾ പോകുമ്പോൾ, രാജ്യത്തിന്റെ സുപ്രധാന ഭരണസംവിധാനങ്ങൾ നിശബ്ദമായി തകർക്കപ്പെടുകയാണ്.

പിഎം-കെയേഴ്‌സ് എന്ന മിഥ്യയുടെ ജനനം

കാലം രണ്ടായിരത്തി ഇരുപതിന്റെ തുടക്കം. ആഗോള മഹാമാരി രാജ്യത്തെ വിഴുങ്ങുന്നു, ഭയം പടരുന്നു. ദുരിതാശ്വാസ പ്രവർത്തനങ്ങൾ ഏകോപിപ്പിക്കാൻ ഒരു ഔദ്യോഗിക സംവിധാനത്തിനായി രാജ്യം നോക്കുന്നു. എന്നാൽ, രണ്ടായിരത്തി അഞ്ചിലെ ദുരന്ത നിവാരണ നിയമപ്രകാരം നിലവിലുള്ള ഔദ്യോഗിക സംവിധാനമായ 'ദേശീയ ദുരന്ത പ്രതികരണ നിധി' ശക്തിപ്പെടുത്തുന്നതിന് പകരം, ന്യൂഡൽഹിയിൽ ഒരു പുതിയ സമാന്തര സംവിധാനം രൂപീകരിക്കപ്പെട്ടു: 'പ്രധാനമന്ത്രിയുടെ അടിയന്തിര ഘട്ടങ്ങളിലെ പൗരസഹായ-ദുരിതാശ്വാസ നിധി' അഥവാ പിഎം-കെയേഴ്‌സ്.

കേൾക്കാൻ വളരെ നല്ല കാര്യമായി തോന്നും: മഹാമാരി പ്രതിസന്ധിക്കായുള്ള പ്രത്യേക ഫണ്ട്, സ്വമേധയായുള്ള സംഭാവനകൾ, നികുതിയിളവ്, വിദേശ സംഭാവന നിയന്ത്രണ നിയമത്തിൽ നിന്നുള്ള ഒഴുവാക്കൽ, കമ്പനികളുടെ സാമൂഹിക പ്രതിബദ്ധതാ ഫണ്ടിന്റെ പരിധിയിൽ വരുന്നത് എന്നിവയെല്ലാം ഇതിന്റെ സവിശേഷതകളായിരുന്നു. എന്നാൽ യഥാർത്ഥത്തിൽ ഇതൊരു വ്യക്തികേന്ദ്രീകൃത നിധിയായിരുന്നു. പ്രധാനമന്ത്രി അധ്യക്ഷനായ, മൂന്ന് മുതിർന്ന മന്ത്രിമാർ അംഗങ്ങളായ ഈ ഫണ്ട് കംപ്‌ട്രോളർ ആൻഡ് ഓഡിറ്റർ ജനറലിന്റെ ഔദ്യോഗിക പരിശോധനകളിൽ നിന്നും വിവരാവകാശ നിയമത്തിന്റെ പരിധിയിൽ നിന്നും പൂർണ്ണമായി ഒളിപ്പിച്ചു നിർത്തപ്പെട്ടു.

ഏതാനും ആഴ്ചകൾക്കുള്ളിൽ ഇതിലേക്ക് ഒഴുകിയെത്തിയത് പതിനായിരം കോടിയിലധികം രൂപയാണ്. ഔദ്യോഗിക ദേശീയ നിധിയിലേക്കോ സംസ്ഥാന ദുരിതാശ്വാസ നിധികളിലേക്കോ പോകേണ്ടിയിരുന്ന, ജനാധിപത്യപരമായി സുതാര്യതയുള്ള പണമാണിത്. എന്നാൽ ഈ സംവിധാനം രൂപകൽപ്പന ചെയ്തത് സുതാര്യതയ്ക്കായല്ല, മറിച്ച് പ്രതിച്ഛായ നിർമ്മിതിക്കായിരുന്നു.

ജനങ്ങൾക്കുമുന്നിൽ പ്രചരിപ്പിക്കപ്പെട്ടത്:

• "കണ്ടോ, രാജ്യം മുഴുവൻ പ്രധാനമന്ത്രിക്കൊപ്പം ഒന്നിച്ചു നിൽക്കുന്നു. രോഗത്തിനെതിരെയുള്ള യുദ്ധം അദ്ദേഹം നയിക്കുന്നു. സംഭാവനകൾ കുതിച്ചൊഴുകുന്നു."

എന്നാൽ മറച്ചുവെക്കപ്പെട്ട യാഥാർത്ഥ്യങ്ങൾ:

• കോൾ ഇന്ത്യ പോലുള്ള പൊതുമേഖലാ സ്ഥാപനങ്ങൾ തങ്ങളുടെ നൂറുകണക്കിന് കോടി രൂപ സംസ്ഥാന ഫണ്ടുകൾക്ക് നൽകാതെ പിഎം-കെയേഴ്‌സിലേക്ക് വകമാറ്റി, ഇത് രാജ്യത്തിന്റെ ഫെഡറൽ സംവിധാനത്തെ തകർത്തു.
• സാമ്പത്തികമായി തകർന്ന വൻകിട കമ്പനികൾ ജീവനക്കാരുടെ ശമ്പളം വെട്ടിക്കുറച്ചുകൊണ്ട് കേന്ദ്രത്തിന്റെ 'നല്ല പുസ്തകത്തിൽ' ഇടംനേടാൻ ഈ നിധിയിലേക്ക് വൻതോതിൽ പണം നൽകി.
• ഔദ്യോഗിക ഓഡിറ്റോ വിവരാവകാശ പരിശോധനയോ ഇല്ലാത്തതിനാൽ ആരാണ് ജീവരക്ഷാ ഉപകരണങ്ങൾ നൽകിയതെന്നോ, ഓക്സിജൻ പ്ലാന്റുകൾ സ്ഥാപിച്ചതെന്നോ, ഈ പണം എങ്ങോട്ട് പോയെന്നോ ആർക്കും അറിയില്ല.

"ഞങ്ങളെ വിശ്വസിക്കൂ, പ്രധാനമന്ത്രി എല്ലാം ശരിയാക്കും" എന്ന തരത്തിൽ ജനങ്ങളെ വെറും കുട്ടികളായാണ് ഭരണകൂടം കണ്ടത്. നിങ്ങളുടെ ചോദ്യങ്ങളെയും യുക്തിയെയും ചോദ്യം ചെയ്യാൻ നിങ്ങളെത്തന്നെ പ്രേരിപ്പിക്കുന്ന ഒന്നാമത്തെ കബളിപ്പിക്കൽ തന്ത്രമായിരുന്നു ഇത്.

'ദുരിതാശ്വാസത്തിൽ' നിന്നും കോർപ്പറേറ്റ് പ്രീണനത്തിലേക്ക്

കാലക്രമേണ, പിഎം-കെയേഴ്‌സ് ദുരിതാശ്വാസത്തിൽ നിന്ന് മാറി ഭരണകൂടവുമായി അടുത്ത ബന്ധമുള്ള വൻകിട കോർപ്പറേറ്റുകൾക്ക് പണം സമ്പാദിക്കാനുള്ള ഒരു ദീർഘകാല സാമ്പത്തിക മാർഗ്ഗമായി മാറി.

വൈദ്യശാസ്ത്ര ഉപകരണങ്ങൾ, ഓക്സിജൻ പ്ലാന്റുകൾ, അടിസ്ഥാന സൗകര്യങ്ങൾ എന്നിവയ്ക്കുള്ള കരാറുകൾ ഭരണകക്ഷിയോട് അടുത്ത ബന്ധമുള്ള വലിയ വ്യവസായ ഗ്രൂപ്പുകൾക്കാണ് ലഭിച്ചതെന്ന് റിപ്പോർട്ടുകൾ വ്യക്തമാക്കുന്നു. ചെറുകിട സ്ഥാപനങ്ങളോ സന്നദ്ധ സംഘടനകളോ തങ്ങളെ കരാറുകളിൽ നിന്ന് ഒഴിവാക്കിയതിനെക്കുറിച്ച് പരാതിപ്പെട്ടപ്പോൾ ഔദ്യോഗിക വിശദീകരണം ഇതായിരുന്നു: "ഇത് വിപണിയിലെ സ്വാഭാവികമായ കാര്യങ്ങൾ മാത്രമാണ്, സംവിധാനം വളരെ കാര്യക്ഷമമാണ്."

എന്നാൽ ഇതിന്റെ പിന്നിലെ ക്രമം വ്യക്തമായിരുന്നു:

ജനങ്ങൾ ഏറ്റവും വലിയ ആരോഗ്യ പ്രതിസന്ധി നേരിട്ടപ്പോൾ, പൊതുപണം പ്രധാനമന്ത്രിയും അദ്ദേഹത്തിന്റെ വിശ്വസ്തരായ മന്ത്രിമാരും മാത്രം നിയന്ത്രിക്കുന്ന ഒരു സ്വകാര്യ ട്രസ്റ്റ് പോലുള്ള സംവിധാനത്തിലൂടെ തിരിച്ചുവിട്ടു.

സ്വമേധയായുള്ള സംഭാവനകൾ എന്ന് വിശേഷിപ്പിക്കപ്പെട്ടവ യഥാർത്ഥത്തിൽ പൊതുമേഖലാ സ്ഥാപനങ്ങളുടെയും വൻകിട കമ്പനികളുടെയും പണമായിരുന്നു.

പരമോന്നത കോടതി ഈ ഫണ്ടിന്റെ നിയമപരമായ നിലനിൽപ്പിനെ അംഗീകരിച്ചുവെങ്കിലും, ഇതിന്റെ ഉത്തരവാദിത്തത്തെയും സുതാര്യതയെയും കുറിച്ചുള്ള പൊതുസമൂഹത്തിന്റെ ആശങ്കകൾ ഇന്നും പരിഹരിക്കപ്പെടാതെ കിടക്കുന്നു.

ഇതിന്റെ ആകെത്തുക എന്നത് പാവപ്പെട്ടകളെ സഹായിക്കുന്ന ഒരു സാമ്പത്തിക മാതൃകയല്ല, മറിച്ച് ഭരണകൂടത്തോട് അടുത്ത ചില സമ്പന്ന പ്രഭുക്കളെ സംരക്ഷിക്കുന്ന ഒരു പരാജയപ്പെട്ട സാമ്പത്തിക നയമാണ്.

ഭരണാധികാരികളുടെ കളി: പ്രതിരോധ കവചമാകുന്ന മതപരമായ മിഥ്യകൾ

ഇവിടെയാണ് മാരീച-സീത ഉപമ കൂടുതൽ അർത്ഥവത്താകുന്നത്. ഈ ഭരണകൂടം കേവലം സാങ്കേതികമായ അവിശ്വാസത്തിലോ കള്ളക്കഥകളിലോ മാത്രമല്ല നിലനിൽക്കുന്നത്; അവർ തങ്ങളുടെ എല്ലാ പരാജയങ്ങളെയും ഒരു മതപരമായ മിഥ്യയ്ക്കുള്ളിൽ ഒളിപ്പിച്ചു നിർത്തുന്നു. പ്രധാനമന്ത്രി ഒരു ആധുനിക 'ശ്രീരാമൻ' ആണെന്നും, രാജ്യം 'ഹിന്ദു ഇന്ത്യയായി പുനർജനിക്കുകയാണെന്നും', വിമർശകർ എല്ലാവരും 'ദേശവിരുദ്ധരും' 'ഹിന്ദുവിരുദ്ധരും' ആണെന്നുമുള്ള പ്രചാരണം അവർ അഴിച്ചുവിടുന്നു.

കാശി വിശ്വനാഥ് ഇടനാഴി, രാമക്ഷേത്രം, ഗംഗാ ശുദ്ധീകരണ പദ്ധതികൾ, മഹാമാരിക്കെതിരെയുള്ള 'ദിവ്യ പ്രാർത്ഥനകൾ' എന്നിവ ദൃശ്യമാധ്യമങ്ങളിലും സാമൂഹിക മാധ്യമങ്ങളിലും നിരന്തരമായി ആഘോഷിക്കപ്പെട്ടു. ഇതിലൂടെ നൽകുന്ന സന്ദേശം വ്യക്തമാണ്: "നിങ്ങൾ ഈ നേതൃത്വത്തെ ചോദ്യം ചെയ്താൽ, നിങ്ങൾ ഭൂരിപക്ഷത്തിന്റെ വിശ്വാസത്തെയാണ് ചോദ്യം ചെയ്യുന്നത്."

ഇതിനിടയിൽ രാജ്യത്തിന്റെ യഥാർത്ഥ സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥ തകരുകയായിരുന്നു:

• നിർമ്മാണ മേഖല സ്തംഭിച്ചു, തൊഴിലില്ലായ്മ കുതിച്ചുയർന്നു. വലിയ കരാറുകാർ, റിയൽ എസ്റ്റേറ്റ് മാഫിയകൾ, നിരീക്ഷണ സാങ്കേതിക കമ്പനികൾ, പ്രതിരോധ ലോബികൾ എന്നിവരടങ്ങുന്ന കോർപ്പറേറ്റ് കൂട്ടുകെട്ട് വലിയ കരാറുകൾ സ്വന്തമാക്കി ലാഭം കൊയ്തു.
• മധ്യവർഗം പണപ്പെരുപ്പത്തിലും തൊഴിലില്ലായ്മയിലും പെട്ട് ഉഴലുമ്പോൾ, പാവപ്പെട്ടവർക്ക് താല്ക്കാലിക ക്ഷേമപദ്ധതികൾ 'കാരുണ്യം' എന്ന രീതിയിൽ നൽകി അവരെ തൃപ്തിപ്പെടുത്താൻ ശ്രമിക്കുന്നു.

ഈ മതപരമായ മിഥ്യ എന്നത് ഒരു ആത്മീയതയല്ല, മറിച്ച് ജനങ്ങളുടെ ശ്രദ്ധ തിരിക്കാനുള്ള പ്രത്യയശാസ്ത്രമാണ്. "പണം എവിടെപ്പോയി എന്ന് നിങ്ങൾ ആലോചിക്കേണ്ടതില്ല. പ്രധാനമന്ത്രി നല്ലവനാണ്, അദ്ദേഹം ക്ഷേത്രം പണിതു, രാജ്യത്തെ രക്ഷിച്ചു" എന്ന് ജനങ്ങളെ വിശ്വസിക്കാനായി പ്രേരിപ്പിക്കുന്നു. ഇത് വൻതോതിലുള്ള മാനസിക വഞ്ചനയാണ്. വർദ്ധിച്ചുവരുന്ന വിലക്കയറ്റം, തൊഴിലില്ലായ്മ, അസമത്വം എന്നീ നിങ്ങളുടെ ജീവൽപ്രശ്നങ്ങളെ ഭരണാധികാരിയുടെ ദിവ്യപരിവേഷം കണ്ട് നിങ്ങൾ തന്നെ സംശയിക്കാൻ തുടങ്ങുന്നു. നിങ്ങൾ പരിശോധനയോ സുതാര്യതയോ ആവശ്യപ്പെട്ടാൽ നിങ്ങൾ രാജ്യദ്രോഹിയായി ചിത്രീകരിക്കപ്പെടുന്നു.

സിംഹാസനത്തിലെ വിള്ളലുകൾ: ആർ.എസ്.എസ്. - ബി.ജെ.പി. ആഭ്യന്തരയുദ്ധം

എന്നാൽ, ജനങ്ങളെ കബളിപ്പിച്ചുണ്ടാക്കിയ ഈ അധികാരക്കോട്ടയ്ക്കുള്ളിൽ ഇപ്പോൾ ശക്തമായ വിള്ളലുകൾ വീണിരിക്കുന്നു. ഭാരതം ഭരിക്കുന്ന ബി.ജെ.പി. നേതൃത്വവും അവരുടെ മാതൃസംഘടനയായ ആർ.എസ്.എസും ഇപ്പോൾ രണ്ട് തട്ടുകളിലായാണ് കാര്യങ്ങൾ നീക്കിക്കൊണ്ടിരിക്കുന്നത്. വ്യക്തികേന്ദ്രീകൃതമായ ഈ സ്വേച്ഛാധിപത്യ ശൈലി സംഘടനയ്ക്കുള്ളിൽ തന്നെ വലിയ പുകച്ചിലുകൾക്ക് കാരണമായിട്ടുണ്ട്.

കഴിഞ്ഞ ലോക്സഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ പ്രധാനമന്ത്രിക്കും ആഭ്യന്തരമന്ത്രിക്കും ആർ.എസ്.എസ്. നൽകിയ ശക്തമായ തിരിച്ചടിയാണ് ഉത്തർപ്രദേശിൽ രാജ്യം കണ്ടത്. പാർട്ടിക്കുള്ളിലെ ആധിപത്യ തർക്കങ്ങൾക്കുള്ള മറുപടിയായിരുന്നു അത്. പിന്നീട് പാർട്ടിയിൽ എഴുപത്തിയഞ്ച് വയസ്സ് എന്ന പ്രായപരിധി കണക്ക് ഉയർന്നുവന്നപ്പോൾ, സംഘടനയുടെ അച്ചടക്കം കാക്കാൻ ആർ.എസ്.എസ്. തലവൻ വരെ നരേന്ദ്ര മോദിക്ക് മുന്നിൽ താല്ക്കാലികമായി അടിയറവ് വെക്കേണ്ടി വന്നിരുന്നു.

എന്നാൽ ഈ ഒത്തുതീർപ്പുകൾ താല്ക്കാലികം മാത്രമായിരുന്നു എന്ന് വ്യക്തമാക്കുന്ന നീക്കങ്ങളാണ് ഇപ്പോൾ നടക്കുന്നത്. ആർ.എസ്.എസിലെ പ്രബല വിഭാഗം പ്രധാനമന്ത്രിക്കെതിരെയുള്ള കൃത്യമായ നീക്കുപോക്കുകൾ ഭരണസിരാകേന്ദ്രങ്ങളിൽ ആരംഭിച്ചുകഴിഞ്ഞിരിക്കുന്നു. ആറുമാസത്തിനുള്ളിൽ നിലവിലുള്ള പ്രധാനമന്ത്രിയെ മാറ്റി പകരം മറ്റൊരാളെ പ്രതിഷ്ഠിക്കുക എന്നത് തന്നെയാണ് അവരുടെ അജണ്ടയിലുള്ളത്. ഇതിനായുള്ള പ്രാരംഭ നടപടികൾ തിരശ്ശീലയ്ക്ക് പിന്നിൽ സജീവമായിക്കഴിഞ്ഞു. കപട പ്രതിച്ഛായയുടെ ബലത്തിൽ മാത്രം നിലനിന്ന ഒരു സാമ്രാജ്യത്തിന്റെ ആഭ്യന്തര തകർച്ചയിലേക്കാണ് ഇത് വിരൽ ചൂണ്ടുന്നത്.

പുത്തൻ ഭരണകൂടം: വഞ്ചനയുടെ സർക്കാർ

നരേന്ദ്ര മോദിയുടെ ഇന്ത്യയിലെ കഴിഞ്ഞ ഒരു പതിറ്റാണ്ടിനെ ചരിത്രകാരന്മാരും രാഷ്ട്രീയ നിരീക്ഷകരും വിശേഷിപ്പിക്കുന്നത് "കൂട്ടായ കബളിപ്പിക്കലിന്റെ" കാലഘട്ടമെന്നാണ്. തെളിവുകൾ സഹിതം വസ്തുതകൾ പുറത്തുകൊണ്ടുവന്നാലും അതിനെയെല്ലാം നിഷേധിക്കുകയും വിമർശകരെ ആക്രമിക്കുകയും ചെയ്യുന്ന ശൈലിയാണിത്.

ഇന്നത്തെ ഭാരത സർക്കാർ എന്നത് മാറി 'വഞ്ചനയുടെ സർക്കാർ' ആയി മാറിയിരിക്കുന്നു:

• മഹാമാരി സമയത്ത് മരിച്ച കുടിയേറ്റ തൊഴിലാളികളെക്കുറിച്ചോ, കർഷക ആത്മഹത്യകളെക്കുറിച്ചോ, ശ്വാസം കിട്ടാതെ മരിച്ചവരെക്കുറിച്ചോ സർക്കാരിന്റെ പക്കൽ "കണക്കുകളില്ല". എന്നാൽ രാഷ്ട്രീയ പ്രചാരണങ്ങൾക്കായി ഇവരുടെ പക്കൽ കൃത്യമായ കണക്കുകളുണ്ട്.
• കാമറയ്ക്ക് മുന്നിൽ പ്രധാനമന്ത്രി തന്നെ മുൻപ് പറഞ്ഞ കാര്യങ്ങൾ പോലും പിന്നീട് നിഷേധിക്കുന്ന ഒരു 'സത്യാനന്തര' സംസ്കാരമാണ് ഇവിടെ വളർന്നുവരുന്നത്.
• സൈബർ വിംഗുകൾ, വിധേയത്വം കാട്ടുന്ന മാധ്യമങ്ങൾ, സാമൂഹിക മാധ്യമ ഗ്രൂപ്പുകൾ എന്നിവയിലൂടെ യഥാർത്ഥ വസ്‌തുതകളെ ഇവർ മുക്കിക്കളയുന്നു. ഇതിനെല്ലാം നടുവിൽ 'പ്രധാനമന്ത്രി ദുരന്തം' എന്ന പ്രതിച്ഛായ മാത്രം തിളങ്ങിനിൽക്കുന്നു. നയങ്ങളുടെ ഗുണമേന്മയേക്കാൾ ഇവിടെ പ്രാധാന്യം ഭരണാധികാരിയുടെ പ്രകടനത്തിനാണ്.

ശ്രദ്ധ തിരിക്കുന്ന യന്ത്രങ്ങൾ: നിങ്ങൾ കാണാതെ പോകുന്ന കാഴ്ചകൾ

ക്ഷേത്രം-പള്ളി തർക്കങ്ങൾ, വസ്ത്ര ധാരണ വിവാദങ്ങൾ, കപട ഹിന്ദു അഭിമാനം എന്നിവയിൽ ജനങ്ങൾ തെരുവിൽ പോരടിക്കുമ്പോൾ, പിന്നാമ്പുറങ്ങളിൽ വൻകിട കോർപ്പറേറ്റ് അധിനിവേശം നിശബ്ദമായി നടക്കുന്നു:

• വൻകിട കരാറുകളും നികുതി ഇളവുകളും ഭരണകക്ഷിക്ക് ഫണ്ട് നൽകുന്ന സഖ്യകക്ഷികളായ കമ്പനികളിലേക്ക് ഒഴുകുന്നു.
• കോർപ്പറേറ്റ് പ്രീണനത്തെ 'ഭാരതത്തിൽ നിർമ്മിക്കൂ', 'ആത്മനിർഭരത', അല്ലെങ്കിൽ 'ദേശീയ സുരക്ഷ' എന്നീ ആകർഷകമായ പേരുകളിൽ അവതരിപ്പിക്കുന്നു.
• ഇതിന്റെ യഥാർത്ഥ ഇരകളായ ചെറുകിട സംരംഭകർക്കോ, സാധാരണ തൊഴിലാളികൾക്കോ, കർഷകർക്കോ മാധ്യമങ്ങളിൽ ചർച്ചാ സമയങ്ങളോ ദൈവത്തിന്റെ അനുഗ്രഹങ്ങളോ ലഭിക്കാറില്ല.

മതപരവും ദേശീയവുമായ മിഥ്യാധാരണകളും, വൻകിട ദൃശ്യവിസ്മയങ്ങളും പ്രധാനമന്ത്രിയുടെ വ്യക്തിപ്രഭാവവും മാരീചനെപ്പോലെ ജനങ്ങളുടെ ശ്രദ്ധ തിരിക്കാനുള്ള തന്ത്രങ്ങൾ മാത്രമാണ്. അവ പൗരന്മാരുടെ കണ്ണുകളെ ഈ സാമ്പത്തിക കൊള്ളയിൽ നിന്നും തകർച്ചയിൽ നിന്നും അകറ്റി നിർത്തുന്നു.

ആ പൊന്മാനിനെ തിരിച്ചറിയുക

ഇന്ത്യ നേരിടുന്ന വെല്ലുവിളി കേവലം ഒരു നേതാവിനെ മാറ്റുക എന്നത് മാത്രമല്ല, മറിച്ച് അദ്ദേഹത്തിന് ചുറ്റും നിർമ്മിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്ന ഈ കബളിപ്പിക്കൽ വ്യൂഹത്തെയും അതിന്റെ പിന്നിലെ അധികാര തർക്കങ്ങളെയും തിരിച്ചറിയുക എന്നതാണ്. പിഎം-കെയേഴ്‌സ് പോലുള്ള അഴിമതികളും, ആർ.എസ്.എസ്.-ബി.ജെ.പി. ആഭ്യന്തര കലഹങ്ങളും ഈ വലിയ ചിത്രത്തിന്റെ ഭാഗം മാത്രമാണ്:

• ജനാധിപത്യപരമായ സുരക്ഷാ മാനദണ്ഡങ്ങൾക്ക് പുറത്ത് പ്രവർത്തിക്കുന്ന ഒരു ഫണ്ട്,
• ഒരു വ്യക്തിയുടെ പ്രതിപ്രഭാവത്തിന്മേൽ നിർമ്മിക്കപ്പെട്ടത്,
• ദേശീയതയുടെയും മതവിശ്വാസത്തിന്റെയും മറവിൽ സംരക്ഷിക്കപ്പെടുന്നത്,
• വ്യവസ്ഥിതിയെ താങ്ങിനിർത്തുന്ന വൻകിട കോർപ്പറേറ്റുകളുടെ കീശ വീർപ്പിക്കാൻ ഉപയോഗിക്കുന്നത്.

മാരീച-സീത കഥ നൽകുന്ന മുന്നറിയിപ്പ് ഇതാണ്: ജനങ്ങൾ പൊന്മാനിന്റെ പുറകെ പോകുമ്പോൾ, അവർക്ക് ചുറ്റും പതിയിരിക്കുന്ന യഥാർത്ഥ അപകടത്തെ അവർ മറന്നുപോകുന്നു.

ഇന്ത്യൻ ജനതയ്ക്ക് തങ്ങളുടെ സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥയും ജനാധിപത്യവും അന്തസ്സും വീണ്ടെടുക്കണമെങ്കിൽ, അവർ ഇനി ചോദിക്കേണ്ടത് "അദ്ദേഹം നല്ലൊരു നേതാവാണോ അല്ലയോ?" എന്നല്ല. മറിച്ച്:

"ഈ വഞ്ചനയിലൂടെ ലാഭം കൊയ്യുന്നത് ആരാണ്? ഇവിടെ കൊള്ളയടിക്കപ്പെടുന്നത് ആരുടെ സമ്പത്താണ്?"

കാരണം, ഇന്നത്തെ അവസ്ഥയിൽ ഈ ഭരണസംവിധാനം ഭാരതത്തിന്റെ സർക്കാരല്ല. അത് ഒരു 'ദിവ്യ പരിവേഷമുള്ള' പ്രധാനമന്ത്രിയുടെ വസ്ത്രങ്ങൾക്കുള്ളിൽ ഒളിപ്പിച്ചിരിക്കുന്ന, അദൃശ്യമായ കൊള്ളയുടെ ഭരണകൂടമാണ്.

ദൽഹി വായനയിൽ ആർ ജെ :

Prime Minister Disaster: How One Man’s Charisma Gaslit a Nation

In the Ramayana, Mareech is the demon who disguises himself as a golden deer to lure Sita away from Rama’s protective circle. He does not attack head-on; he tempts, distracts, and glamorizes a false image far more beautiful than reality. When Sita is snatched, Rama and Lakshmana are left confused, unsure whether what they saw was real. That is the blueprint of gaslighting: a victim is made to doubt her own senses while the predator slips in behind the curtain.

Today, India is living that allegory in slow motion. The "golden deer" is the carefully curated image of one leader; the "snatched prize" is the economy, the Constitution, and the idea of a fair, secular India. While the people, like Sita, are lured by a myth—Hindutva, nationalism, and "strong leadership"—the real structures of governance are quietly crumbling.

The Birth of the PM-CARES Myth

The setting is early 2020. The global pandemic hits, fear spreads, and the country looks for an official national institution to coordinate relief. Instead of strengthening the National Disaster Response Fund (NDRF)—a statutory fund created under the Disaster Management Act of 2005—New Delhi quietly creates a parallel vehicle: the Prime Minister’s Citizen Assistance and Relief in Emergency Situations Fund, or PM-CARES.

On paper, it sounds noble: a special fund for the pandemic crisis, voluntary donations, tax-free, exempt from the Foreign Contribution Regulation Act, and eligible for corporate social responsibility compliance. In practice, it is a cult-of-the-leader fund. Headed by the Prime Minister in his official capacity and managed by a board of three senior ministers, it was completely shielded from the scrutiny of the Comptroller and Auditor General (CAG) and the Right to Information (RTI) Act.

Within weeks, over tens of thousands of crores poured into PM-CARES. This was democratically accountable money that should have flowed into the official NDRF or state disaster relief funds. Instead, this new structure was designed for one thing: image control, not transparency.

What was promoted to the public:

• "Look at how the nation is coming together. The PM is leading the war against the virus. Donations are flooding in."

What was hidden from the public:

• Public Sector Undertakings (PSUs) like Coal India diverted hundreds of crores into PM-CARES instead of state relief funds, severely weakening the nation's federal structure.
• Giant corporations—even those under financial stress—cut their workers' salaries but still donated lavishly to stay in the "good books" of the central government.
• Because there was no official CAG audit or RTI scrutiny, no one knows which companies supplied life-saving equipment, where oxygen plants were built, or where the money actually went.

The public was treated like children: "Trust us, the PM will handle everything." That was the first major act of gaslighting—forcing you to doubt your own instincts about accountability because the leader’s image was at stake.

From "Relief" to Crony Capitalism

Over time, the PM-CARES narrative smoothly transitioned from emergency relief into a long-term economic payload for well-connected corporate houses.

Reports indicate that massive chunks of these funds were routed into contracts for medical equipment, oxygen plants, and infrastructure—frequently awarded to large industrial houses with close ties to the ruling establishment. When smaller firms or non-governmental organizations complained about being shut out of tenders, the official line was: "This is just market efficiency at work; the system is running smoothly."

But the pattern was clear:

During the worst health crisis citizens had ever faced, public money was funneled through a private-trust-like structure overseen exclusively by the Prime Minister and his loyal ministers.

The so-called "voluntary" donations were, in reality, state-channeled corporate social responsibility money and public sector funds dressed up as citizen generosity.

Although the Supreme Court acknowledged the fund's legal validity, the core questions regarding public accountability and audit gaps remain entirely unresolved.

The ultimate result is not an economic model that lifts the poor, but one that protects and enriches a handful of wealthy oligarchs close to the regime.

The Rulers' Game: Religious Fantasy as a Shield

This is where the Mareech-Sita analogy deepens. The regime does not rely only on technische opacity or misinformation; it wraps its entire project in a religious fantasy. It propagates the idea that the Prime Minister is a modern-day "Lord Rama," that the nation is experiencing a "Hindu rebirth," and that all critics are inherently "anti-national" or "anti-Hindu."

Carefully staged rituals—the Kashi Vishwanath corridor, the Ram Temple, Ganga purification projects, and "divine" campaigns against the pandemic—were relentlessly broadcasted across mainstream television and social media networks. The implicit message was clear: "If you question this leadership, you are questioning the faith of the majority."

Meanwhile, the real economy was being hollowed out:

• Manufacturing stagnated and unemployment climbed to historic heights. A cozy bundle of corporate favorites—big contractors, real-estate moguls, surveillance-tech firms, and defense lobbies—pocketed inflated state contracts.
• The middle class was squeezed between inflation and job insecurity, while the poor were left to depend on ad-hoc welfare schemes framed as acts of royal "charity" or "benevolence."

This religious fantasy is not theology; it is a disguised ideology. It tells the public: "You don't need to worry about where the money went. You just need to know the PM is good because he built a temple and saved the nation." This is mass gaslighting. You are conditioned to doubt your own economic reality—rising prices, joblessness, and inequality—simply because the ruler’s image is tied to a divine narrative. If you demand audits or transparency, you are instantly branded a traitor.

Cracks in the Throne: The RSS-BJP Internal War

However, deep cracks have now appeared within this fortress built on public deception. The ruling BJP leadership and its ideological parent organization, the RSS (Rashtriya Swayamsevak Sangh), are no longer on the same page and are moving in completely different directions. This highly personalized, autocratically centralized style of functioning has caused severe friction within the organization.

The clear pushback given by the RSS to the Prime Minister and the Home Minister in Uttar Pradesh during the recent general elections was a stark manifestation of this internal rift. It was an organizational check against the centralization of power. Later, when the unwritten rule of a 75-year age limit for active governance loomed, even the top RSS leadership temporarily had to yield to Narendra Modi's dominance to maintain public unity.

But those compromises were fleeting. A powerful faction within the RSS has now actively initiated political countermeasures against the Prime Minister. Their current agenda is explicit: to replace the Prime Minister within the next six months. The preliminary steps for this transition have already begun behind closed doors. This points to the internal decay of an empire built entirely on a manufactured image.

The Government of Gaslighting

Historians and political analysts describe the last decade in India as an era of "collective gaslighting." It is a style of governance that bluntly denies facts even in the face of documented evidence, while systematically attacking critics.

The new GoI—the Government of India—increasingly feels like the Government of Gaslighting:

• A government that claims it has "no data" on migrant worker deaths during the lockdown, farmer suicides, or casualties due to oxygen shortages, yet miraculously possesses precise data when spinning political propaganda.
• A post-truth culture where the Prime Minister can deny statements he made on camera and still walk away without being held accountable.
• An apparatus that uses cyber cells, compliant mainstream media, and social media armies to drown out inconvenient truths. At the center of it all sits the image of the "Prime Minister Disaster," where the theatrical performance of leadership is valued far more than the actual content of the policy.

The Distraction Machine: What You Are Not Seeing

While the public fights over temple-vs-mosque headlines, clothing controversies, and manufactured pride, the deeper corporate capture of the nation's assets happens quietly:

• Massive contracts and tax concessions flow to the exact same set of conglomerates that fund the political machine.
• This crony capitalism is carefully repackaged under patriotic slogans like "Make in India," "Self-Reliance," or "National Security."
• The real victims—small-scale entrepreneurs, casual laborers, farmers, and the urban poor—get no primetime television slots, no devotional campaigns, and no divine blessings.

The religious and nationalist fantasies, the grand visual spectacles, and the Prime Minister's charismatic image are the Mareech-style distractions. They keep the citizens' eyes away from the financial plundering and the systemic economic rot.

Conclusion: Recognizing the Demon Deer

The challenge for India is not merely to change a single leader, but to recognize the vast architecture of gaslighting and the bitter internal power struggles built around him. The PM-CARES case and the RSS-BJP internal war are microcosms of a larger pattern:

• A fund that operates completely outside democratic safeguards,
• Built entirely on the charisma of a single leader,
• Protected by weaponized nationalist and religious sentiment,
• Used to line the pockets of the same corporate giants that keep the system running.

The Mareech-Sita allegory remains a vital warning: when a populace becomes obsessed with the golden deer, they forget the real danger circling around them.

If the Indian public is to reclaim its economy, its democracy, and its dignity, it must stop asking: "Is he or is he not a good leader?" and start asking:

"Who profits from our gaslighting—and who is being stolen from?"

Because in its current form, this establishment is not a Government of India. It is a Government of Invisible Loot, dressed up in the glowing robes of a divine-like Prime Minister.

Ar Jayin Delhi Reading:

प्राइम मिनिस्टर डिजास्टर (प्रधान मंत्री आपदा): एक व्यक्ति के करिश्मे ने राष्ट्र को कैसे छला?

रामायण में, मारीच वह राक्षस है जो सीता को राम के सुरक्षा घेरे से दूर ले जाने के लिए सोने के हिरण का रूप धारण करता है। वह सीधे हमला नहीं करता; बल्कि वह एक ऐसी झूठी छवि दिखाता है जो वास्तविकता से कहीं अधिक सुंदर और सम्मोहक होती है। जब सीता का हरण हो जाता है, तो राम और लक्ष्मण असमंजस में रह जाते हैं, उन्हें समझ नहीं आता कि जो उन्होंने देखा वह सच था या भ्रम। यही 'ग्याथलाइटिंग' (Gaslighting - मानसिक रूप से भ्रमित करना) का मूल सिद्धांत है: पीड़ित को उसकी ही बुद्धि और सोच पर संदेह करने के लिए मजबूर कर दिया जाता है, जबकि शिकारी पर्दे के पीछे से अपना काम कर जाता है।

आज भारत इसी रूपक को बेहद धीमी गति में जी रहा है। यहाँ बहुत ही सावधानी से गढ़ी गई एक नेता की छवि वह "सोने का हिरण" है; और जो छीना जा रहा है, वह है देश की अर्थव्यवस्था, संविधान और एक निष्पक्ष, धर्मनिरपेक्ष भारत की मूल भावना। जब लोग सीता की तरह एक भ्रम—हिंदुत्व, राष्ट्रवाद और "मजबूत नेतृत्व"—के पीछे भाग रहे हैं, तब शासन के वास्तविक लोकतांत्रिक ढांचे चुपचाप ध्वस्त किए जा रहे हैं।

पीएम-केयर्स (PM-CARES) के भ्रम का जन्म

यह साल 2020 की शुरुआत का समय था। वैश्विक महामारी देश पर हमला करती है, डर फैल जाता है, और पूरा देश राहत कार्यों के समन्वय के लिए एक आधिकारिक राष्ट्रीय संस्था की ओर देखता है। लेकिन, 'आपदा प्रबंधन अधिनियम, 2005' के तहत पहले से मौजूद आधिकारिक व्यवस्था 'राष्ट्रीय आपदा प्रतिक्रिया कोष' (NDRF) को मजबूत करने के बजाय, नई दिल्ली में चुपचाप एक समानांतर व्यवस्था खड़ी कर दी जाती है: 'आपातकालीन स्थितियों में प्रधान मंत्री नागरिक सहायता और राहत कोष' यानी पीएम-केयर्स (PM-CARES)।

कागजों पर यह सुनने में बहुत नेक काम लगता है: महामारी के संकट के लिए एक विशेष फंड, स्वैच्छिक दान, टैक्स से छूट, विदेशी अंशदान नियमन अधिनियम (FCRA) से मुक्ति, और कंपनियों के सामाजिक उत्तरदायित्व (CSR) के दायरे में आना। लेकिन वास्तव में, यह सिर्फ एक व्यक्ति की छवि को चमकाने वाला फंड था। आधिकारिक तौर पर प्रधान मंत्री की अध्यक्षता और तीन वरिष्ठ मंत्रियों के बोर्ड वाले इस फंड को नियंत्रक और महालेखा परीक्षक (CAG) के ऑडिट और सूचना का अधिकार (RTI) अधिनियम के दायरे से पूरी तरह बाहर रखा गया।

कुछ ही हफ्तों के भीतर पीएम-केयर्स में हजारों करोड़ रुपये आ गए। यह वह पैसा था जो लोकतांत्रिक रूप से जवाबदेह आधिकारिक राष्ट्रीय कोष (NDRF) या राज्य राहत कोषों में जाना चाहिए था। इसके विपरीत, इस नई व्यवस्था को पारदर्शिता के लिए नहीं, बल्कि केवल छवि नियंत्रण के लिए तैयार किया गया था।

जनता के सामने क्या प्रचारित किया गया:

• "देखो, कैसे पूरा देश एक साथ आ रहा है। पीएम वायरस के खिलाफ युद्ध का नेतृत्व कर रहे हैं। दान की बाढ़ आ गई है।"

जनता से क्या छुपाया गया:

• 'कोल इंडिया' जैसी सार्वजनिक क्षेत्र की कंपनियों (PSUs) ने राज्यों के राहत कोषों को दरकिनार कर सैकड़ों करोड़ रुपये पीएम-केयर्स में ट्रांसफर कर दिए, जिससे देश का संघीय ढांचा कमजोर हुआ।
• साठगांठ वाली बड़ी कंपनियों ने—यहाँ तक कि जो खुद आर्थिक तंगी में थीं—अपने कर्मचारियों के वेतन में कटौती की, लेकिन केंद्र सरकार की 'गुड बुक्स' में बने रहने के लिए इस फंड में जमकर दान दिया।
• चूंकि कोई आधिकारिक सीएजी ऑडिट या आरटीआई जांच नहीं थी, इसलिए आज तक कोई नहीं जानता कि किस कंपनी ने जीवन रक्षक उपकरण (वेंटिलेटर) दिए, ऑक्सीजन प्लांट कहाँ बने, या यह पैसा असल में कहाँ गया।

जनता के साथ बच्चों जैसा व्यवहार किया गया: "हम पर भरोसा रखो, पीएम सब संभाल लेंगे।" यह बड़े पैमाने पर की गई पहली 'ग्याथलाइटिंग' थी—जहाँ आपको जवाबदेही पर अपनी ही सोच पर संदेह करने के लिए मजबूर किया गया क्योंकि नेता की छवि दांव पर थी।

'राहत' से लेकर साठगांठ वाले पूंजीवाद (Crony Capitalism) तक

समय के साथ, पीएम-केयर्स की कहानी महामारी की राहत से बदलकर सत्ता के करीबी बड़े कॉर्पोरेट घरानों को फायदा पहुँचाने का एक दीर्घकालिक जरिया बन गई।

रिपोर्टों से पता चलता है कि इन फंडों का एक बहुत बड़ा हिस्सा चिकित्सा उपकरणों, ऑक्सीजन प्लांटों और बुनियादी ढांचे के अनुबंधों (टेंडर्स) में लगा—जो अक्सर सत्तारूढ़ दल के करीबी बड़े औद्योगिक घरानों को दिए गए। जब छोटे उद्यमों या गैर-सरकारी संगठनों ने टेंडर्स से बाहर रखे जाने की शिकायत की, तो आधिकारिक जवाब था: "यह सिर्फ बाजार की व्यवस्था है, सिस्टम पूरी तरह सक्षम है।"

लेकिन खेल बिल्कुल साफ था:

जब देश के नागरिक अब तक के सबसे बड़े स्वास्थ्य संकट का सामना कर रहे थे, तब सार्वजनिक धन को एक निजी ट्रस्ट जैसी व्यवस्था के माध्यम से मोड़ा गया, जिसे केवल प्रधान मंत्री और उनके वफादार मंत्री नियंत्रित कर रहे थे।

जिन्हें "स्वैच्छिक" दान कहा गया, वे वास्तव में सार्वजनिक क्षेत्र की कंपनियों (PSUs) का पैसा और बड़े कॉपोरेट्स का सीएसआर फंड था, जिसे नागरिक उदारता का नाम दिया गया।

हालांकि सुप्रीम कोर्ट ने इस फंड के कानूनी ढांचे को स्वीकार कर लिया, लेकिन सार्वजनिक जवाबदेही और ऑडिट की कमी को लेकर आम जनता के बुनियादी सवाल आज भी अनसुलझे हैं।

इसका अंतिम परिणाम एक ऐसा आर्थिक मॉडल है जो गरीबों का उत्थान नहीं करता, बल्कि केवल सत्ता के करीबी कुछ अमीर उद्योगपतियों (Oलिगार्क्स) के हितों की रक्षा करता है।

शासकों का खेल: ढाल के रूप में धार्मिक भ्रम का उपयोग

यहीं पर मारीच-सीता का रूपक और गहरा हो जाता है। यह शासन केवल तकनीकी अपारदर्शिता या गलत सूचनाओं पर निर्भर नहीं है; यह अपने पूरे खेल को एक धार्मिक आवरण में लपेट देता है। यह धारणा फैलाई जाती है कि प्रधान मंत्री आधुनिक युग के "श्री राम" हैं, देश का "हिंदू पुनर्जन्म" हो रहा है, और जो कोई भी सवाल उठाता है वह स्वभाव से ही "देशद्रोही" या "हिंदू-विरोधी" है।

सावधानीपूर्वक तैयार किए गए अनुष्ठान—काशी विश्वनाथ कॉरिडोर, राम मंदिर, गंगा सफाई परियोजनाएं और महामारी के खिलाफ 'दिव्य' अभियान—मुख्यधारा के टीवी चैनलों और सोशल मीडिया पर लगातार दिखाए गए। इसका सीधा संदेश था: "यदि आप इस नेतृत्व पर सवाल उठाते हैं, तो आप बहुसंख्यक समाज की आस्था पर सवाल उठा रहे हैं।"

इस बीच, वास्तविक अर्थव्यवस्था खोखली की जा रही थी:

• विनिर्माण (मैन्युफैक्चरिंग) क्षेत्र ठप हो गया और बेरोजगारी ऐतिहासिक स्तर पर पहुँच गई। बड़े ठेकेदारों, रियल एस्टेट माफियाओं, निगरानी-तकनीक (सर्विलांस) कंपनियों और रक्षा लॉबियों जैसे चुनिंदा कॉर्पोरेट मित्रों ने बड़े-बड़े सरकारी ठेके अपनी जेब में डाल लिए।
• मध्यम वर्ग महंगाई और नौकरी की असुरक्षा के बीच पिसता रहा, जबकि गरीबों को उन तदर्थ (ad-hoc) कल्याणकारी योजनाओं पर निर्भर रहने के लिए छोड़ दिया गया जिन्हें 'शाही दान' या 'परोपकार' के रूप में पेश किया गया।

यह धार्मिक भ्रम कोई आध्यात्मिकता नहीं है; यह एक छिपी हुई विचारधारा है। यह जनता से कहती है: "आपको यह सोचने की ज़रूरत नहीं है कि पैसा कहाँ गया। आपको बस यह जानना है कि पीएम अच्छे हैं क्योंकि उन्होंने मंदिर बनाया और देश को बचाया।" यह बड़े पैमाने पर किया जाने वाला मानसिक भ्रम (ग्याथलाइटिंग) है। आप बढ़ती कीमतों, बेरोजगारी और असमानता जैसी अपनी आर्थिक वास्तविकता पर सिर्फ इसलिए संदेह करने लगते हैं क्योंकि शासक की छवि को एक दिव्य कहानी से जोड़ दिया गया है। यदि आप ऑडिट या पारदर्शिता की मांग करते हैं, तो आपको तुरंत देशद्रोही घोषित कर दिया जाता है।

सिंहासन में दरारें: आर.एस.एस. - बी.जे.पी. का आंतरिक युद्ध

हालांकि, जनता को भ्रमित करके बनाए गए इस सत्ता के किले के भीतर अब गहरी दरारें आ चुकी हैं। देश पर राज करने वाली भाजपा (BJP) लीडरशिप और उनकी वैचारिक मातृ संस्था, आरएसएस (RSS), अब एक पेज पर नहीं हैं और दोनों अलग-अलग दिशाओं में काम कर रहे हैं। इस अत्यधिक व्यक्तिगत और केंद्रीकृत कार्यशैली ने संगठन के भीतर ही गंभीर असंतोष पैदा कर दिया है।

हाल ही के आम चुनाव के दौरान उत्तर प्रदेश में आरएसएस द्वारा प्रधान मंत्री और गृह मंत्री के सामने खड़ी की गई संगठनात्मक चुनौतियाँ इसी आंतरिक कलह का प्रत्यक्ष प्रमाण थीं। यह सत्ता के अत्यधिक केंद्रीकरण के खिलाफ संगठन का एक आंतरिक झटका था। बाद में, जब सरकार और पार्टी में 75 वर्ष की आयु सीमा का नियम सामने आया, तो सार्वजनिक एकजुटता बनाए रखने के लिए आरएसएस प्रमुख को भी अस्थायी रूप से नरेंद्र मोदी के प्रभुत्व के सामने झुकना पड़ा।

लेकिन वे समझौते बहुत अस्थायी थे। आरएसएस के भीतर एक शक्तिशाली गुट ने अब प्रधान मंत्री के खिलाफ राजनीतिक जवाबी कार्रवाई सक्रिय रूप से शुरू कर दी है। उनका वर्तमान एजेंडा बिल्कुल स्पष्ट है: अगले छह महीनों के भीतर प्रधान मंत्री को बदलना। इस बदलाव के लिए शुरुआती कदम पर्दे के पीछे से उठाए जा चुके हैं। यह पूरी तरह से एक कृत्रिम छवि पर बने साम्राज्य के आंतरिक पतन की ओर इशारा करता है।

'वंचना' और भ्रम की सरकार

इतिहासकार और राजनीतिक विश्लेषक भारत के पिछले एक दशक को "सामूहिक भ्रम" (Collective Gaslighting) के युग के रूप में देखते हैं। यह शासन की एक ऐसी शैली है जो पुख्ता सबूतों के होने के बावजूद तथ्यों को सिरे से खारिज करती है और आलोचकों पर सुनियोजित हमले करती है।

आज की 'GoI' (Government of India - भारत सरकार) अब बदलकर 'Government of Gaslighting' (भ्रम और वंचना की सरकार) जैसी महसूस होती है:

• एक ऐसी सरकार जिसके पास लॉकडाउन के दौरान मारे गए प्रवासी मजदूरों, किसान आत्महत्याओं या ऑक्सीजन की कमी से हुई मौतों पर "कोई डेटा नहीं है", लेकिन राजनीतिक प्रचार और स्पिन के लिए उनके पास सटीक आंकड़े मौजूद होते हैं।
• एक ऐसा 'सत्याोत्तर' (Post-truth) दौर जहाँ प्रधान मंत्री कैमरे पर दिए गए अपने ही बयानों से मुकर सकते हैं और फिर भी उनकी कोई जवाबदेही तय नहीं होती।
• एक ऐसा तंत्र जो साइबर सेल, गोदी मीडिया और सोशल मीडिया सेनाओं का उपयोग करके असुविधाजनक सत्यों को दबा देता है। और इस सबके केंद्र में 'प्राइम मिनिस्टर डिजास्टर' की छवि बैठी है, जहाँ नीतियों के वास्तविक परिणामों से ज्यादा नेतृत्व के केवल नाटकीय प्रदर्शन को महत्व दिया जाता है।

ध्यान भटकाने वाली मशीन: आप क्या नहीं देख पा रहे हैं

जब जनता मंदिर-बनाम-मस्जिद की बहसों, कपड़ों के विवादों और निर्मित किए गए छद्म गौरव के मुद्दों पर आपस में लड़ रही होती है, तब देश की संपत्तियों पर कॉपोरेट का कब्जा चुपचाप पीछे से चल रहा होता है:

• बड़े-बड़े ठेके और टैक्स में भारी छूट उन्हीं चुनिंदा कॉपोरेट्स को दी जाती है जो इस राजनीतिक मशीनरी को फंड देते हैं।
• इस साठगांठ वाले पूंजीवाद को 'मेक इन इंडिया', 'आत्मनिर्भरता' या 'राष्ट्रीय सुरक्षा' जैसे देशभक्ति के नारों के तहत लपेटकर पेश किया जाता है।
• इसके वास्तविक शिकार—छोटे पैमाने के उद्यमी, दिहाड़ी मजदूर, किसान और शहरी गरीब—उन्हें मीडिया में कोई प्राइम-टाइम चर्चा या कोई ईश्वरीय आशीर्वाद नहीं मिलता।

धार्मिक और राष्ट्रवादी भ्रम, बड़े दृश्य-विस्मय (spectacles) और प्रधान मंत्री की करिश्माई छवि दरअसल मारीच के सोने के हिरण जैसे ध्यान भटकाने वाले हथियार हैं। वे नागरिकों की आंखों को इस भारी वित्तीय लूट और आर्थिक पतन को देखने से रोके रखते हैं।

निष्कर्ष: सोने के हिरण रूपी राक्षस को पहचानें

भारत के सामने चुनौती केवल एक नेता को बदलने की नहीं है, बल्कि उसके चारों ओर गढ़े गए 'ग्याथलाइटिंग' के इस विशाल तंत्र और आंतरिक सत्ता संघर्षों को पहचानने की है। पीएम-केयर्स का मामला और आरएसएस-बीजेपी का आंतरिक युद्ध इसी बड़ी तस्वीर का हिस्सा हैं:

• एक ऐसा फंड जो पूरी तरह से लोकतांत्रिक सुरक्षा मानकों और जांच के दायरे से बाहर काम करता है,
• जो पूरी तरह से एक व्यक्ति के करिश्मे पर टिका है,
• जिसे राष्ट्रवाद और धार्मिक भावनाओं का हथियार बनाकर सुरक्षित रखा गया है,
• और जिसका उपयोग उन्हीं कॉर्पोरेट दिग्गजों की जेबें भरने के लिए किया जाता है जो इस व्यवस्था को बनाए रखते हैं।

मारीच-सीता का रूपक आज भी एक महत्वपूर्ण चेतावनी है: जब जनता सोने के हिरण के पीछे पागल हो जाती है, तो वह अपने चारों ओर मंडरा रहे वास्तविक खतरे को भूल जाती है।

यदि भारतीय जनता को अपनी अर्थव्यवस्था, अपने लोकतंत्र और अपने सम्मान को वापस पाना है, तो उसे यह पूछना बंद करना होगा: "क्या वह एक अच्छे नेता हैं या नहीं?" और यह पूछना शुरू करना होगा:

"हमारे इस भ्रम से किसे फायदा हो रहा है—और लूटा किसे जा रहा है?"

क्योंकि अपने वर्तमान स्वरूप में, यह व्यवस्था भारत की सरकार नहीं है। यह 'दिव्य परिवेश' वाले प्रधान मंत्री के वस्त्रों के पीछे छिपी, अद्रश्य लूट की सरकार (Government of Invisible Loot) है।

#PrimeMinisterDisaster #GaslightingIndia #PMCARESMyth #CronyCapitalism #MareechAllegory #CorporatePrioning #RSSvsBJP #InternalRift #CorporateCapture #DemocracyInDanger #InvisibleLoot #PoliticalPropaganda #PostTruthIndia #AccountabilityNow #EconomicRot #FederalismWeakened #ReligiousDistraction #MaskOfNationalism #CorporateCronyism #SaveIndianDemocracy #VoiceOfOrdinaryPeople #UnemploymentCrisis #InflationSqueeze #TransparencyMatters #GovernanceFailure #DictatorshipStyle #PublicFundPrivateTrust #NoMoreGaslighting #ReclaimIndia #QuestionTheSystem