ഇന്ത്യയിലെ ഡിജിറ്റൽ നിയന്ത്രണ ചട്ടക്കൂട്, രാഷ്ട്രീയ പ്രചാരണം, സോഷ്യൽ മീഡിയ പ്ലാറ്റ്‌ഫോമുകൾ: മെറ്റയുടെ നിയമസമ്മർദ്ദങ്ങളും വിദ്യാർത്ഥി പ്രക്ഷോഭങ്ങളും ഡിപിഡിപി നിയമവും

ഡിജിറ്റൽ ആധിപത്യത്തിന്റെ വികാസം: ഒരു രാഷ്ട്രീയ പ്രചാരണ ഉപാധിയിൽ നിന്ന് സ്ഥാപനപരമായ ബലഹീനതയിലേക്ക്

ബി.ജെ.പി ഐ.ടി സെല്ലിന്റെ തുടക്കവും അർവിന്ദ് ഗുപ്തയുടെ പങ്ക്

ഇന്ത്യൻ രാഷ്ട്രീയ ആശയവിനിമയ രംഗം കഴിഞ്ഞ രണ്ട് പതിറ്റാണ്ടുകളായി സോഷ്യൽ മീഡിയ പ്ലാറ്റ്‌ഫോമുകളുടെ തന്ത്രപരമായ ഉപയോഗത്തിലൂടെ വലിയ ഘടനാപരമായ മാറ്റങ്ങൾക്ക് വിധേയമായിട്ടുണ്ട്.

ഡിജിറ്റൽ മാധ്യമങ്ങളിലേക്കുള്ള ഈ മാറ്റം നേരത്തെ തന്നെ തിരിച്ചറിഞ്ഞ ഭാരതീയ ജനതാ പാർട്ടി (ബി.ജെ.പി), ഐ.ഐ.ടി ബനാറസ് ഹിന്ദു യൂണിവേഴ്‌സിറ്റിയിൽ നിന്ന് കമ്പ്യൂട്ടർ സയൻസിൽ ബിരുദാനന്തര ബിരുദം നേടിയ അരവിന്ദ് ഗുപ്തയുടെ നേതൃത്വത്തിൽ 2007-ൽ തന്നെ തങ്ങളുടെ വിവരസാങ്കേതികവിദ്യ (ഐ.ടി) സെൽ സ്ഥാപിച്ചു.

2014, 2019 പൊതുതിരഞ്ഞെടുപ്പുകളോടെ ഡിജിറ്റൽ പ്ലാറ്റ്‌ഫോമുകൾ—പ്രത്യേകിച്ച് ഫെയ്‌സ്ബുക്ക്, ഇൻസ്റ്റാഗ്രാം, വാട്ട്‌സ്ആപ്പ് എന്നിവ—വോട്ടർമാരിലേക്ക് എത്തുന്നതിനും പ്രചാരണങ്ങൾ നയിക്കുന്നതിനും ജനങ്ങളെ ഏകോപിപ്പിക്കുന്നതിനുമുള്ള പ്രധാന മാർഗ്ഗമായി മാറി.

വാട്ട്‌സ്ആപ്പ് നെറ്റ്‌വർക്കും ബൂത്ത് തല പ്രചാരണ തന്ത്രങ്ങളും

പ്രാദേശിക തലത്തിലുള്ള തന്ത്രപരമായ ആശയവിനിമയ ശൃംഖലകളെയാണ് ഈ ഡിജിറ്റൽ സംവിധാനം പ്രധാനമായും ആശ്രയിച്ചിരുന്നത്. 'സെൽ ഫോൺ പ്രമുഖ്'മാർ വഴി 9,00,000-ത്തിലധികം വരുന്ന ഓരോ പോളിംഗ് ബൂത്തിലും 3 വാട്ട്‌സ്ആപ്പ് ഗ്രൂപ്പുകൾ വീതം രൂപീകരിച്ച് സന്ദേശങ്ങൾ പ്രചരിപ്പിക്കുന്ന രീതി നടപ്പിലാക്കി.

വാഷിംഗ്ടൺ പോസ്റ്റ് റിപ്പോർട്ടുകൾ അനുസരിച്ച്, ഏകദേശം 1,50,000 സാമൂഹിക മാധ്യമ പ്രവർത്തകരാണ് വാട്ട്‌സ്ആപ്പ് ഗ്രൂപ്പുകളിലൂടെ പാർട്ടി പ്രചാരണം നടത്തിയത്. ബി.ജെ.പി ഐ.ടി സെൽ മാത്രം 50 ലക്ഷത്തിലധികം (5 ദശലക്ഷം) വാട്ട്‌സ്ആപ്പ് ഗ്രൂപ്പുകൾ കൈകാര്യം ചെയ്തിരുന്നതായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു.

എ.ബി.എം പോലുള്ള പൊളിറ്റിക്കൽ കൺസൾട്ടിംഗ് ഫേമുകൾ വോട്ടർമാരുടെ ഫോൺ ബില്ലുകൾ, വോട്ടർ പട്ടികകൾ എന്നിവ വിശകലനം ചെയ്ത് ജാതി, മതം എന്നിവ തിരിച്ചുള്ള ഡാറ്റാ മൈനിംഗ് നടത്തി മൈക്രോ-ടാർഗെറ്റഡ് മെസ്സേജുകൾ അയച്ചു. "വാട്ട്‌സ്ആപ്പ് യൂണിവേഴ്സിറ്റി" എന്ന് ജനകീയമായി വിളിക്കപ്പെടുന്ന ഈ സംവിധാനവും പ്രധാനമന്ത്രിയുടെ സ്വന്തം നാമോ ആപ്പും വികസന നേട്ടങ്ങളും നവ-ദേശീയതയും തരംഗമാക്കാൻ സഹായിച്ചു.

പ്രതിപക്ഷ പാർട്ടികളുടെ ഡിജിറ്റൽ ചുവടുവെയ്പ്പുകൾ

2014-ലെ കനത്ത തിരിച്ചടിക്ക് ശേഷമാണ് കോൺഗ്രസ് പാർട്ടി ദിവ്യ സ്പന്ദനയുടെ (രമ്യ) നേതൃത്വത്തിൽ ഡിജിറ്റൽ സെൽ സ്ഥാപിക്കുന്നത്. തുടർന്ന് 2017-ഓടെ സമാജ്‌വാദി പാർട്ടി, ആർ.ജെ.ഡി, സി.പി.ഐ(എം) തുടങ്ങിയ ഇന്ത്യ കൂട്ടായ്മയിലെ പാർട്ടികളും സോഷ്യൽ മീഡിയ സജീവമാക്കുകയും 'ഭാരത് ജോഡോ യാത്ര' പോലുള്ള പ്രചാരണങ്ങൾ ഡിജിറ്റൽ ഇടത്തിൽ അനുകൂല തരംഗം സൃഷ്ടിക്കുകയും ചെയ്തു.

ഡിജിറ്റൽ രാഷ്ട്രീയത്തിന്റെ മൂന്ന് വികാസ ഘട്ടങ്ങൾ

ചരിത്രപരമായി ഈ മാറ്റം മൂന്ന് പ്രധാന ഘട്ടങ്ങളിലൂടെയാണ് കടന്നുപോയത്:

• രാഷ്ട്രീയ ഏകോപന ഘട്ടം (2007–2019): കേന്ദ്രീകൃത ഐ.ടി സെല്ലുകളുടെ തുടക്കം, ബൂത്ത് തലത്തിലുള്ള ഡിജിറ്റൽ പ്രവർത്തകർ, അടച്ച ശൃംഖലകൾ വഴിയുള്ള തന്ത്രപരമായ വോട്ടർ ആശയവിനിമയം എന്നിവയാൽ അടയാളപ്പെടുത്തിയ കാലഘട്ടം.
• സംവിധാനപരമായ ഘർഷണ ഘട്ടം (2020–2025): പരമ്പരാഗത മാധ്യമ നിയന്ത്രണങ്ങളെ മറികടന്ന് ഉയർന്നുവന്ന സ്വതന്ത്ര ഡിജിറ്റൽ പ്രതികരണങ്ങൾ, വൈറൽ ട്രോളുകൾ, യുവാക്കൾ നയിച്ച വികേന്ദ്രീകൃത പൗരപ്രസ്ഥാനങ്ങൾ എന്നിവയാൽ സവിശേഷമായ കാലഘട്ടം.
• ഭരണകൂടത്തിന്റെ നിയമപരമായ നിയന്ത്രണ ഘട്ടം (2025–നിലവിൽ): പ്രാദേശിക നെറ്റ്‌വർക്ക് തടസ്സപ്പെടുത്തലുകൾ, ഹ്രസ്വസമയത്തിനുള്ളിൽ ഉള്ളടക്കം നീക്കം ചെയ്യാനുള്ള ഉത്തരവുകൾ, കർശനമായ പ്രായപരിധി പരിശോധനകൾ എന്നിവ ഉൾപ്പെടുന്ന ശക്തമായ നിയമനിർമ്മാണ ഘട്ടം.

ഈ ഡിജിറ്റൽ വ്യവസ്ഥിതിയിൽ ഒരു വിരോധാഭാസം നിലനിൽക്കുന്നുണ്ട്. പരമ്പരാഗത മാധ്യമ നിയന്ത്രണങ്ങളെ മറികടക്കാൻ രാഷ്ട്രീയ പ്രസ്ഥാനങ്ങളെ സഹായിച്ച അതേ തുറന്നതും വേഗത്തിൽ പടരുന്നതുമായ ഡിജിറ്റൽ സംവിധാനം, ഇന്ന് ഭരണകൂടത്തിന്റെ സ്ഥിരതയ്ക്ക് ഒരു വെല്ലുവിളിയായി മാറിയിരിക്കുന്നു.

യുവതലമുറക്കിടയിൽ സ്മാർട്ട്‌ഫോൺ ഉപയോഗം വർദ്ധിച്ചതോടെ, വികേന്ദ്രീകൃത ഡിജിറ്റൽ ചാനലുകൾ യുവജനങ്ങളുടെ രാഷ്ട്രീയ പ്രതിഷേധങ്ങൾക്കും രാഷ്ട്രീയ പരിഹാസങ്ങൾക്കും സ്വതന്ത്രമായ ഏകോപനങ്ങൾക്കും ഉള്ള വേദിയായി മാറി.

ഇതിന്റെ ഫലമായി, സോഷ്യൽ മീഡിയയെ രാഷ്ട്രീയ പ്രചാരണത്തിന് ഉപയോഗിച്ചിരുന്ന ഭരണകൂടം, ഇപ്പോൾ ഇൻ്റർമീഡിയറി പ്ലാറ്റ്‌ഫോമുകളുടെ മേൽ കർശന നിയന്ത്രണം ഏർപ്പെടുത്തുന്ന നയത്തിലേക്ക് മാറി.

യുവജന അമർഷവും 'കോക്രോച്ച് ജനതാ പാർട്ടി' പ്രസ്ഥാനവും

നീറ്റ് ചോർച്ചയും പരീക്ഷാ തട്ടിപ്പുകളും

2026-ന്റെ മധ്യത്തോടെ, ദേശീയ വിദ്യാഭ്യാസ പരീക്ഷാ നടത്തിപ്പിലെ വൻ വീഴ്ചകളെ തുടർന്ന് പൊട്ടിപ്പുറപ്പെട്ട വിദ്യാർത്ഥി പ്രക്ഷോഭം രാജ്യത്തെ രാഷ്ട്രീയ അന്തരീക്ഷത്തിൽ വലിയ ചലനങ്ങൾ സൃഷ്ടിച്ചു. 2026 മെയ് 3-ന് 2.28 ദശലക്ഷം വിദ്യാർത്ഥികൾ എഴുതിയ നീറ്റ്-യു.ജി മെഡിക്കൽ പ്രവേശന പരീക്ഷ ചോദ്യപേപ്പർ ചോർച്ചയെ തുടർന്ന് റദ്ദാക്കേണ്ടി വന്നു.

ഈ പരീക്ഷാ അനിശ്ചിതത്വങ്ങൾ കാരണം 20-ഓളം വിദ്യാർത്ഥികൾ ആത്മഹത്യ ചെയ്തത് രാജ്യത്തുടനീളം വലിയ ജനരോഷമുയർത്തി. ഇതിന് പുറമെ, ടെലഗ്രാമിലും ഡാർക്ക് വെബിലും 1,00,000-ത്തിലധികം നീറ്റ്, ജെ.ഇ.ഇ അപേക്ഷകരുടെ സ്വകാര്യ വിവരങ്ങൾ വെറും ആയിരം രൂപയ്ക്ക് വിൽക്കപ്പെട്ട വിവരചോർച്ചാ വിവാദവും പുറത്തുവന്നു.

സി.ബി.എസ്.ഇ ഒ.എസ്.എം സിസ്റ്റത്തിലെ വീഴ്ചകളും ഡാറ്റ ചോർച്ചയും

മറ്റൊരു പ്രധാന തിരിച്ചടിയായത് സി.ബി.എസ്.ഇ 12-ാം ക്ലാസ് മൂല്യനിർണ്ണയത്തിനായി കൊണ്ടുവന്ന ഓൺ-സ്ക്രീൻ മാർക്കിംഗ് സിസ്റ്റം ആയിരുന്നു. വെദാന്ത് ശ്രീവാസ്തവ എന്ന വിദ്യാർത്ഥിയുടെ ഭൗതികശാസ്ത്ര ഉത്തരക്കടലാസിലെ കയ്യക്ഷരം സ്വന്തമല്ലെന്ന് കണ്ടെത്തിയ സംഭവവും, താളുകൾ സ്കാൻ ചെയ്യാതിരുന്ന സംഭവങ്ങളും വ്യാപകമായി.

പുനർമൂല്യനിർണ്ണയത്തിനായി പേപ്പർ ഒന്നിന് ₹100, ചോദ്യമൊന്നിന് ₹25 വീതം സി.ബി.എസ്.ഇ ഈടാക്കിയത് സാമ്പത്തിക ചൂഷണമായി വിമർശിക്കപ്പെട്ടു; ഏകദേശം 23% വിദ്യാർത്ഥികൾ (4,04,319 പേർ) പുനർമൂല്യനിർണ്ണയത്തിന് അപേക്ഷിക്കാൻ നിർബന്ധിതരായി.

2019-ൽ തെലങ്കാനയിൽ ബോർഡ് പരീക്ഷാ തകരാറുകൾ മൂലം 20 വിദ്യാർത്ഥികളുടെ ആത്മഹത്യയ്ക്ക് കാരണമായ 'കോഎംപ്റ്റ് എഡ്യൂടെക്' (Coempt EduTeck - പഴയ ഗ്ലോബറേന) എന്ന കമ്പനിക്ക് തന്നെയാണ് സി.ബി.എസ്.ഇ ഈ കരാർ നൽകിയതെന്ന് വ്യക്തമായി.

19-കാരനായ സിക്യൂരിറ്റി റിസർച്ച് വിദ്യാർത്ഥി നിസർഗ്ഗ അധികാരി, സി.ബി.എസ്.ഇ സെർവറുകളുടെ മാസ്റ്റർ പാസ്‌വേഡ് പബ്ലിക് പ്ലാറ്റ്‌ഫോമിൽ തുറന്നുകിടക്കുകയാണെന്നും അത് വഴി ലൈവ് സെർവർ ഡാറ്റ ആർക്കും ആക്‌സസ് ചെയ്യാമെന്നും കണ്ടെത്തിയിട്ടും മാസം മൂന്ന് കഴിഞ്ഞിട്ടും പ്ലഗ് ചെയ്തില്ല.

തുടർന്ന് ഐ.ഐ.ടി റൂർക്കി നടത്തിയ ജെ.ഇ.ഇ അഡ്വാൻസ്ഡ് പരീക്ഷയിലും 16-കാരനായ റൈലൻ അനിൽ സമാനമായ സുരക്ഷാ വീഴ്ച കണ്ടെത്തുകയും 1,80,000 അപേക്ഷകരുടെ ഡാറ്റ തുറന്നുകിടക്കുകയാണെന്ന് ചൂണ്ടിക്കാണിക്കുകയും ചെയ്തു.

'കോക്രോച്ച് ജനതാ പാർട്ടി'യുടെ (CJP) രൂപീകരണവും വളർച്ചയും

ബിരുദധാരികളായ യുവാക്കളുടെ തൊഴിലില്ലായ്മ നിരക്ക് 40% ആയി നിൽക്കുന്ന സാഹചര്യത്തിൽ, 2026 മെയ് 15-ന് സുപ്രീം കോടതി ചീഫ് ജസ്റ്റിസ് സൂര്യകാന്ത്, തൊഴിലില്ലാത്ത യുവാക്കളെയും മാധ്യമപ്രവർത്തകരെയും "പാറ്റകളും പരാദങ്ങളും" എന്ന് വിശേഷിപ്പിച്ചത് കടുത്ത പ്രതിഷേധത്തിനിടയാക്കി.

ഇതിന് മറുപടിയായി ബോസ്റ്റൺ യൂണിവേഴ്‌സിറ്റിയിലെ മുൻ വിദ്യാർത്ഥിയും രാഷ്ട്രീയ തന്ത്രജ്ഞനുമായ അഭിജീത് ദിപ്കെ 'കോക്രോച്ച് ജനതാ പാർട്ടി' (CJP) എന്ന പേരിൽ ഒരു പരിഹാസ പ്രസ്ഥാനം ആരംഭിച്ചു. ആഴ്ചകൾക്കുള്ളിൽ സി.ജെ.പി.യുടെ ഇൻസ്റ്റാഗ്രാം പിന്തുടരുന്നവരുടെ എണ്ണം ബി.ജെ.പി.യെയും കോൺഗ്രസിനെയും മറികടന്നു.

സമര നാഴികക്കല്ലുകളും സർക്കാരിന്റെ പോലീസ് നിരീക്ഷണവും

ഈ വിദ്യാർത്ഥി പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ പ്രധാന നാഴികക്കല്ലുകൾ താഴെ പറയുന്നവയാണ്:

• പ്രതിഷേധങ്ങളുടെ വികാസം: ജൂൺ 6-ന് ജന്തർ മന്തറിൽ നടന്ന പ്രതിഷേധത്തോടെ തുടക്കം കുറിച്ചു. ജൂൺ 28-ന് ലഡാക്കിൽ നിന്നുള്ള പ്രമുഖ പരിസ്ഥിതി പ്രവർത്തകൻ സനം വാങ്ചുക്ക് സി.ജെ.പിക്ക് പിന്തുണ പ്രഖ്യാപിച്ച് ജന്തർ മന്തറിൽ നിരാഹാര സമരം ആരംഭിച്ചു. അദ്ദേഹത്തെ പോലീസ് ബലമായി ആശുപത്രിയിലേക്ക് മാറ്റിയതോടെ പ്രതിഷേധം ഇരട്ടിച്ചു.
• പാർലമെന്റ് മാർച്ച്: ജൂലൈ 20-ന് പതിനായിരക്കണക്കിന് യുവാക്കൾ പങ്കെടുത്ത പാർലമെന്റ് മാർച്ചിൽ പോലീസ് കടുത്ത ലാത്തിച്ചാർജ്ജും കണ്ണീർവാതകവും പ്രയോഗിച്ചു. മുംബൈ, ബെംഗളൂരു, ഗോവ എന്നിവിടങ്ങളിലേക്കും പ്രതിഷേധം പടർന്നു. രാഹുൽ ഗാന്ധി ഉൾപ്പെടെയുള്ള പ്രതിപക്ഷ നേതാക്കൾ വിദ്യാർത്ഥികൾക്ക് പിന്തുണയുമായി തെരുവിലിറങ്ങി.
• പോലീസ് നിരീക്ഷണവും ഹൈക്കോടതി ഹരജിയും: ജന്തർ മന്തറിലെ പ്രതിഷേധ സ്ഥലത്ത് പോലീസ് സ്ഥിരം നിരീക്ഷണ ഗോപുരങ്ങൾ (Surveillance Towers) സ്ഥാപിക്കുകയും ഓട്ടോമേറ്റഡ് ഫേഷ്യൽ റെക്കഗ്നിഷൻ സിസ്റ്റം ഉപയോഗിച്ച് വിദ്യാർത്ഥികളുടെ ചിത്രങ്ങൾ പകരുകയും ചെയ്തു. പ്രതിഷേധക്കാരുടെ ചിത്രങ്ങൾ മാതാപിതാക്കൾക്കും കോളേജ് പ്രിൻസിപ്പൽമാർക്കും അയച്ചു നൽകുമെന്ന് പോലീസ് ഭീഷണിപ്പെടുത്തിയതിനെതിരെ ജെ.എൻ.യു യൂണിയൻ മുൻ പ്രസിഡന്റ് ഐഷെ ഘോഷ് ഡൽഹി ഹൈക്കോടതിയിൽ പൊതുതാൽപ്പര്യ ഹരജി (PIL) ഫയൽ ചെയ്തു.

ഭരണകൂടത്തിന്റെ ആശങ്കകൾ: സോഷ്യൽ മീഡിയയുടെ ജനകീയ ശക്തിയും വിറങ്ങലിച്ച രാഷ്ട്രീയ പ്രതിച്ഛായയും

പ്രധാനമന്ത്രിയുടെ അർദ്ധരാത്രി വീഡിയോയും വിദ്യാർത്ഥികളുടെ ട്രോളിംഗ് റീച്ചും

സോഷ്യൽ മീഡിയയിലൂടെയും വാട്ട്‌സ്ആപ്പ് പ്രചാരണങ്ങളിലൂടെയും അധികാരം ശക്തിപ്പെടുത്തിയ ഭരണകൂടം, അതേ മാധ്യമങ്ങളിലൂടെ ഉയർന്നുവരുന്ന വികേന്ദ്രീകൃത ശബ്ദങ്ങളെയും വിദ്യാർത്ഥി പ്രതിഷേധങ്ങളെയും നേരിടുമ്പോൾ രാഷ്ട്രീയമായി വലിയ ആശങ്കയും വിറങ്ങലിപ്പും പ്രകടിപ്പിക്കുന്നുണ്ട്.

ഒരുകാലത്ത് ഭരണകൂടത്തിന്റെ ആശയപ്രചാരണത്തിന് കരുത്തേകിയ അതേ ഡിജിറ്റൽ പൊതുമണ്ഡലം ഇന്ന് അവരുടെ പ്രതിച്ഛായയ്ക്ക് പരിക്കേൽപ്പിക്കുന്ന ഒന്നായി മാറി എന്ന തിരിച്ചറിവാണ് നിയന്ത്രണങ്ങൾ അടിയന്തിരമായി കടുപ്പിക്കാൻ ഭരണകൂടത്തെ പ്രേരിപ്പിച്ചത്.

സി.ജെ.പി ജന്തർ മന്തറിൽ പ്രക്ഷോഭം നടത്തിയ ദിനത്തിൽ, പരീക്ഷാ ചോർച്ചയിൽ കടുത്ത നടപടി വാഗ്ദാനം ചെയ്തുകൊണ്ട് പ്രധാനമന്ത്രി നരേന്ദ്ര മോദിയുടെ റീൽ വീഡിയോ അർദ്ധരാത്രി പുറത്തുവരികയും അതിന് വലിയ റീച്ച് ലഭിക്കുകയും ചെയ്തു.

എന്നാൽ ഈ വൻ റീച്ചിന് പിന്നിലെ പ്രധാന കാരണം, വിദ്യാർത്ഥികളും യുവാക്കളും മോദിയെ പിന്തുണയ്ക്കാനല്ല, മറിച്ച് അദ്ദേഹത്തിന്റെ വാക്കുകളെ പരിഹസിക്കാനും ട്രോളാനും വേണ്ടിയാണ് ആ വീഡിയോ കണ്ടതെന്ന വൈരുദ്ധ്യം പ്രധാനമന്ത്രിയുടെ സോഷ്യൽ മീഡിയ പ്രചാരണങ്ങൾ കൈകാര്യം ചെയ്യുന്ന അഹമ്മദാബാദിലെ ഡിജിറ്റൽ ഏജൻസിക്ക് ബോധ്യപ്പെട്ടു. ഡിജിറ്റൽ അനലിറ്റിക്‌സിലെ ജനപ്രീതി യഥാർത്ഥത്തിൽ വ്യാപകമായ എതിർപ്പും ട്രോളുകളുമാണെന്ന് വ്യക്തമായത് ഭരണകർത്താക്കളിൽ വലിയ അസ്വസ്ഥത സൃഷ്ടിച്ചു.

മെറ്റ നിരോധന ഭീഷണിയും ബി.ജെ.പി.യുടെ സ്വയം ഘാതക സാധ്യത

മെറ്റയെങ്ങാനും ഇന്ത്യയിൽ പൂർണ്ണമായി നിരോധിക്കപ്പെട്ടാൽ, അത് യഥാർത്ഥത്തിൽ ബി.ജെ.പി എന്ന രാഷ്ട്രീയ പാർട്ടിയുടെ തന്നെ ശവക്കുഴി തോണ്ടുന്നതിന് തുല്യമായിരിക്കുമെന്നാണ് പ്രക്ഷോഭ രംഗത്തുള്ള വിദ്യാർത്ഥികളും സോഷ്യൽ മീഡിയ വിശകലന വിദഗ്ദ്ധരും അഭിപ്രായപ്പെടുന്നത്.

കാരണം, ബി.ജെ.പി.യുടെ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് വിജയങ്ങളുടെയും സംഘടനാ ശേഷിയുടെയും ആണിക്കല്ല് എന്നത് അവർ വാട്ട്‌സ്ആപ്പിലും ഇൻസ്റ്റാഗ്രാമിലും കെട്ടിപ്പടുത്ത മില്യൺ കണക്കിന് വരുന്ന ബൂത്ത് തല ഗ്രൂപ്പുകളും സോഷ്യൽ നെറ്റ്‌വർക്കുകളുമാണ്. അങ്ങനെയുള്ള പ്ലാറ്റ്‌ഫോമുകൾ നിരോധിക്കുന്നത് വിമർശനങ്ങളെ തടയാൻ സഹായിച്ചേക്കാമെങ്കിലും, അത് ഭരണപക്ഷത്തിന്റെ തന്നെ ഏറ്റവും വലിയ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് പ്രചാരണ യന്ത്രത്തെ സ്വയം ഇല്ലാതാക്കും.

അൽഗോരിതം അബദ്ധങ്ങളും സെക്ഷൻ 79 ഭീഷണിയും

അർദ്ധരാത്രി പുറത്തുവിട്ട പ്രധാനമന്ത്രിയുടെ ഈ ഫെയ്‌സ്ബുക്ക് റീൽ അൽഗോരിതം തകരാർ മൂലം മെറ്റ താത്കാലികമായി (പുലർച്ചെ 12:30 മുതൽ 5:00 മണി വരെ) തടഞ്ഞപ്പോൾ ഭരണപക്ഷം കടുത്ത പ്രകോപനത്തിലാണ് പ്രതികരിച്ചത്.

പാർലമെന്ററി ഐ.ടി സമിതി അധ്യക്ഷൻ നിഷികാന്ത് ദുബെ, മെറ്റ സി.ഇ.ഒ മാർക്ക് സക്കർബർഗ് പരസ്യമായി മാപ്പുപറയണമെന്നും, അല്ലാത്തപക്ഷം ഐ.ടി ആക്ടിലെ സെക്ഷൻ 79 നൽകുന്ന 'സേഫ് ഹാർബർ' നിയമപരിരക്ഷ എടുത്തു കളയുമെന്നും മുന്നറിയിപ്പ് നൽകി. തുടർന്ന് അൽഗോരിതം പിഴവാണെന്ന് വ്യക്തമാക്കി മെറ്റ ഖേദം പ്രകടിപ്പിച്ചു.

സ്വതന്ത്ര മാധ്യമങ്ങൾക്കും ട്രോൾ അക്കൗണ്ടുകൾക്കും എതിരെയുള്ള അടിച്ചമർത്തൽ

ഭരണകൂട വിമർശനം ഉയർത്തുന്ന ട്രോൾ അക്കൗണ്ടുകളായ @DrNimoYadav, @Nehr_who, കാർട്ടൂണിസ്റ്റുകളായ സതീഷ് ആചാര്യ, പുൽകിത് മണി, സ്വതന്ത്ര മാധ്യമങ്ങളായ 4PM News, Maktoob Media, Kashmiriyat, Kashmir Times എന്നിവയ്‌ക്കെതിരെ വിജ്ഞാപനങ്ങൾ അയച്ച് അക്കൗണ്ടുകൾ തടഞ്ഞു.

മോറാലിറ്റി പോലീസിംഗും 'സഹയോഗ്' പോർട്ടലിന്റെ പങ്കും

2025 ഫെബ്രുവരിയിൽ 'ഇന്ത്യാസ് ഗോട്ട് ലേറ്റന്റ്' എന്ന ഷോയിൽ രൺവീർ അലാബാദിയ (BeerBiceps) നടത്തിയ പരാമർശങ്ങൾ സാംസ്കാരിക വിവാദമായപ്പോൾ സുപ്രീം കോടതി ഇടപെടുകയും, മന്ത്രാലയം (MIB) ഡിജിറ്റൽ ഉള്ളടക്കങ്ങൾക്ക് കടുത്ത നിയന്ത്രണങ്ങൾ ഏർപ്പെടുത്തുകയും ചെയ്തു.

കൂടാതെ, ഫ്രോഡുകളും സി.എസ്.എ.എമ്മും തടയാൻ 2024 ഒക്ടോബറിൽ ആഭ്യന്തര മന്ത്രാലയം തുടങ്ങിയ 'സഹയോഗ്' പോർട്ടൽ വഴി മിനിറ്റുകൾക്കുള്ളിൽ സെൻസർഷിപ്പ് നോട്ടീസുകൾ സോഷ്യൽ മീഡിയ കമ്പനികൾക്ക് അയക്കാനും, പാറോഡി അക്കൗണ്ടുകളെ തടയാനും സർക്കാരിന് സാധിക്കുന്നുണ്ട്.

ഭരണകൂടത്തിന്റെ എൻഫോഴ്സ്മെന്റ് ചട്ടക്കൂട്: ഇൻ്റർനെറ്റ് നിരോധനം, സെൻസർഷിപ്പ്, സേഫ് ഹാർബർ സമ്മർദ്ദങ്ങൾ

ശൃംഖലാ തലത്തിലെ ഭൗതിക നിയന്ത്രണങ്ങളും ടാക്റ്റിക്കൽ മൈക്രോ-ജിയോഫെൻസിംഗും

പൊതുജന പ്രക്ഷോഭങ്ങളുടെ സമയത്ത് ഡിജിറ്റൽ ശൃംഖലകളെ നിയന്ത്രിക്കാൻ, ഇൻഫ്രാസ്ട്രക്ചർ നിയന്ത്രണങ്ങൾ, ഉള്ളടക്കം നീക്കം ചെയ്യാനുള്ള ഉത്തരവുകൾ, ഇൻ്റർമീഡിയറി പ്ലാറ്റ്‌ഫോമുകളുടെ നിയമപരമായ ഉത്തരവാദിത്തങ്ങൾ എന്നിവ സമന്വയിപ്പിക്കുന്ന ഒരു നിയമ ചട്ടക്കൂടാണ് ഇന്ത്യൻ ഭരണകൂടം ഉപയോഗിക്കുന്നത്.

2020 ജൂണിൽ ഐ.ടി ആക്ടിലെ സെക്ഷൻ 69A ഉപയോഗിച്ച് ടിക് ടോക്ക് (TikTok) ഉൾപ്പെടെ 59 ചൈനീസ് ആപ്പുകൾ നിരോധിക്കുകയും, 2026-ൽ ടെലഗ്രാം (Telegram) അടക്കമുള്ള പ്ലാറ്റ്‌ഫോമുകൾ നിരോധിക്കുകയും ചെയ്തുകൊണ്ടാണ് പ്ലാറ്റ്‌ഫോം നിരോധന മുൻമാതൃക സ്ഥാപിക്കപ്പെട്ടത്.

ടെലികമ്മ്യൂണിക്കേഷൻസ് ആക്ട് 2023 ലെ സെക്ഷൻ 20(2)(b), ടെലികമ്മ്യൂണിക്കേഷൻ (താത്കാലിക സർവീസ് നിരോധന) വിജ്ഞാപനം 2024 (റൂൾ 3(2)(b)(ii)) എന്നിവ അനുസരിച്ച് അധികാരികൾ "ടാക്റ്റിക്കൽ മൈക്രോ-ജിയോഫെൻസിങ്" സംവിധാനം ഉപയോഗിക്കുന്നു. 

അനുരാധ ഭാസിൻ വി. യൂണിയൻ ഓഫ് ഇന്ത്യ കേസിൽ ഇന്റർനെറ്റ് നിരോധനം ആനുപാതികമായിരിക്കണമെന്ന് സുപ്രീം കോടതി നിർദ്ദേശിച്ചിരുന്നെങ്കിലും, പ്രക്ഷോഭ സമയത്ത് വിജ്ഞാപനങ്ങൾ പരസ്യപ്പെടുത്താതെ രഹസ്യമായി വെക്കുന്ന "പ്രൊസീജറൽ മിനിമലിസം" സർക്കാർ പിന്തുടരുന്നു. സമരം നടക്കുന്ന കൃത്യമായ സെൽ ടവറുകൾ കേന്ദ്രീകരിച്ച് മാത്രം മൊബൈൽ ഇന്റർനെറ്റ് വിച്ഛേദിക്കുന്നതാണ് ഈ പുതിയ രീതി.

വികേന്ദ്രീകൃത മെഷ് നെറ്റ്‌വർക്കുകളിലേക്ക് വിദ്യാർത്ഥികളുടെ മാറ്റം

മൊബൈൽ നെറ്റ്‌വർക്കുകൾ തടസ്സപ്പെടുന്ന സാഹചര്യങ്ങളെ മറികടക്കാൻ, ഇന്റർനെറ്റ് ഇല്ലാതെ പ്രവർത്തിക്കുന്ന ബ്ലൂടൂത്ത് അധിഷ്ഠിത മെഷ് മെസ്സേജിംഗ് ആപ്പുകളായ ബ്രയർ (Briar), ബിറ്റ്‌ചാറ്റ് (Bitchat) എന്നിവ വിദ്യാർത്ഥികൾ ഉപയോഗിക്കാൻ തുടങ്ങി.

അൽഗോരിതം നിയന്ത്രണങ്ങളും 3 മണിക്കൂർ തടയൽ ഉത്തരവുകളും

ഐ.ടി റൂൾസിലെ 2026 ഫെബ്രുവരി 10-ലെ ഭേദഗതി പ്രകാരം എ.ഐ നിർമ്മിത ഡീപ് ഫേക്കുകളും തെറ്റായ ഉള്ളടക്കങ്ങളും സർക്കാരോ കോടതിയോ ആവശ്യപ്പെട്ടാൽ വെറും 3 മണിക്കൂറിനുള്ളിൽ നീക്കം ചെയ്യണമെന്ന് കേന്ദ്രം ഉത്തരവിറക്കി.

കൂടാതെ എല്ലാ എ.ഐ ചിത്രങ്ങളിലും മാറ്റം വരുത്താനാകാത്ത ഡിജിറ്റൽ വാട്ടർമാർക്കുകളും ലേബലുകളും പതിക്കണമെന്നും, ഉപയോക്താക്കൾക്ക് 3 മാസത്തിലൊരിക്കൽ എ.ഐ ദുരുപയോഗ മുന്നറിയിപ്പ് നൽകണമെന്നും നിർബന്ധമാക്കി.

നിശബ്ദ വിലക്കുകളും (Silent Blocking) സേഫ് ഹാർബർ పరిരക്ഷയും

സോഷ്യൽ മീഡിയ കമ്പനികൾ നൽകുന്ന സ്വകാര്യ ഇന്റർനെറ്റ് സർവീസ് പ്രൊവൈഡർമാർക്ക് (ISPs) രഹസ്യ നിർദ്ദേശം നൽകി ഡി.എൻ.എസ് (DNS) ഹൈജാക്കിംഗ്, പാക്കറ്റ് ഡ്രോപ്പിംഗ് എന്നിവയിലൂടെ പ്ലാറ്റ്‌ഫോമുകൾ നിശബ്ദമായി തടയുന്ന രീതിയും രാജ്യം പിന്തുടരുന്നു.

ഐ.ടി ആക്ടിലെ സെക്ഷൻ 79 നൽകുന്ന "സേഫ് ഹാർബർ" പരിരക്ഷ റദ്ദാക്കുമെന്ന ഭീഷണിയിലൂടെയാണ് പ്ലാറ്റ്‌ഫോമുകളെക്കൊണ്ട് സർക്കാർ ഈ ഉത്തരവുകൾ നടപ്പിലാക്കുന്നത്.

മെറ്റ നേരിടുന്ന നിയന്ത്രണ സമ്മർദ്ദങ്ങൾ: സ്വകാര്യത, വിപണിയിലെ ആധിപത്യം, പ്രായപരിധി നിർണ്ണയ ഉത്തരവുകൾ

കുത്തക തടയലും വിപണി നിയന്ത്രണവും

ഇന്ത്യയിൽ മെറ്റയുടെ ഉപയോക്താക്കളുടെ എണ്ണം ലോകത്ത് തന്നെ ഏറ്റവും വലുതാണ്—535 ദശലക്ഷം വാട്ട്‌സ്ആപ്പ് ഉപയോക്താക്കളും, 480 ദശലക്ഷം ഇൻസ്റ്റാഗ്രാം ഉപയോക്താക്കളും, 400 ദശലക്ഷം ഫെയ്‌സ്ബുക്ക് ഉപയോക്താക്കളുമുണ്ട്. അതിനാൽ വാട്ട്‌സ്ആപ്പ് പോലുള്ള പ്ലാറ്റ്‌ഫോമുകൾ പൂർണ്ണമായി നിരോധിക്കാൻ കഴിയില്ല. പകരം നിയമപരവും സാമ്പത്തികവുമായ സമ്മർദ്ദങ്ങളിലൂടെ കമ്പനിയെ കൊണ്ടുപോകാനാണ് കേന്ദ്രം ശ്രമിക്കുന്നത്.

വാട്ട്‌സ്ആപ്പിന്റെ 2021-ലെ സന്ദേശ സ്വകാര്യതാ നയ അപ്‌ഡേറ്റുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് കോമ്പറ്റീഷൻ കമ്മീഷൻ ഓഫ് ഇന്ത്യ (CCI) മെറ്റയ്ക്ക് ₹213.14 കോടി പിഴ ചുമത്തി. ഫെയ്‌സ്ബുക്കുമായി ഉപയോക്താക്കളുടെ ഡാറ്റ പങ്കിടുന്നത് നിർബന്ധമാക്കിയത് വിപണിയിലെ ആധിപത്യത്തിന്റെ ദുരുപയോഗമാണെന്ന് സി.സി.ഐ കണ്ടെത്തി.

ഇന്ത്യക്കാരുടെ വ്യക്തിഗത ഡാറ്റ വാണിജ്യ ആവശ്യങ്ങൾക്കായി ചൂഷണം ചെയ്യുന്ന മെറ്റയുടെ "സർവൈലൻസ് ക്യാപ്പിറ്റലിസം" മാതൃകയെ ഇന്ത്യൻ സുപ്രീം കോടതിയും കടുപ്പത്തിൽ വിമർശിച്ചു.

ഉള്ളടക്ക നിയന്ത്രണവും പരസ്യ പരിശോധനയും

ഇൻസ്റ്റാഗ്രാമിൽ കുട്ടികൾക്കെതിരെയുള്ള അതിക്രമങ്ങളും ലൈംഗിക ചൂഷണ പരസ്യങ്ങളും കാണിക്കുന്നുവെന്ന ബി.ബി.സി (BBC) അന്വേഷണ റിപ്പോർട്ടിന് പിന്നാലെ കേന്ദ്ര ഐ.ടി മന്ത്രി അശ്വിനി വൈഷ്ണവ് മെറ്റയ്ക്ക് 7 ദിവസത്തെ അടിയന്തിര നോട്ടീസ് അയച്ചു.

തുടർന്ന് ഇന്ത്യയിൽ നയം ലംഘിച്ച 1,60,000-ത്തിലധികം പരസ്യ അക്കൗണ്ടുകൾ എ.ഐ സാങ്കേതികവിദ്യ ഉപയോഗിച്ച് നീക്കം ചെയ്തതായി മെറ്റ വ്യക്തമാക്കി. കൂടാതെ, തട്ടിപ്പുകൾ തടയാൻ വാട്ട്‌സ്ആപ്പ് കൊണ്ടുവരാൻ ശ്രമിച്ച 'യൂസർനെയിം' ഫീച്ചർ നടപ്പിലാക്കുന്നത് നിർത്തിവെക്കാനും കേന്ദ്രം നിർദ്ദേശിച്ചു.

ഡിപിഡിപി ആക്ട് പ്രകാരമുള്ള പ്രായപരിധി നിർണ്ണയം

ഡിജിറ്റൽ പേഴ്‌സണൽ ഡാറ്റ പ്രൊട്ടക്ഷൻ (DPDP) ആക്ട് 2023 ലെ സെക്ഷൻ 9, ഡിപിഡിപി റൂൾസ് 2025 ലെ റൂൾ 10 എന്നിവയാണ് പ്ലാറ്റ്‌ഫോമുകൾക്ക് വലിയ കടമ്പയാകുന്നത്. 18 വയസ്സിന് താഴെയുള്ള കുട്ടികളുടെ അക്കൗണ്ടുകൾക്ക് മാതാപിതാക്കളുടെ പരിശോധിച്ചുറപ്പിച്ച അനുമതി നിർബന്ധമാണ്.

ഉപയോക്താക്കൾ നൽകുന്ന വിവരങ്ങൾ മാത്രം പോരാ, പകരം ഡിജി ലോക്കർ അല്ലെങ്കിൽ ആധാർ അധിഷ്ഠിത ടോക്കണുകൾ വഴി മാതാപിതാക്കളുടെ വിവരങ്ങൾ ഉറപ്പാക്കണം. കുട്ടികളെ ലക്ഷ്യമിട്ടുള്ള ബിഹേവിയറൽ പരസ്യങ്ങളും ട്രാക്കിംഗും പൂർണ്ണമായി നിരോധിച്ചു. ഇതിൻ്റെ ഭാഗമായി വാട്ട്‌സ്ആപ്പ് ഇന്ത്യയിൽ ഉപയോക്താക്കളുടെ പ്രായപരിധി പരിശോധിക്കുന്നതിനുള്ള ഓപ്ഷണൽ ഫീച്ചറുകൾ പരീക്ഷണാടിസ്ഥാനത്തിൽ ആരംഭിച്ചിട്ടുണ്ട്.

ഡിജിറ്റൽ പ്ലാറ്റ്‌ഫോമുകളിലെ ഭരണകൂട ഇടപെടലുകളുടെ താരതമ്യ പഠനം

ആപ്ലിക്കേഷൻ നിരോധനവും ശൃംഖലാ വിച്ഛേദനവും

ഇന്ത്യൻ ഭരണകൂടം ഡിജിറ്റൽ ആശയവിനിമയങ്ങളെ നിയന്ത്രിക്കാൻ വിവിധ നിയമ തത്ത്വങ്ങൾ അടിസ്ഥാനമാക്കി ബഹുമുഖ ഇടപെടലുകൾ നടത്തുന്നുണ്ട്. സമഗ്രമായ ആപ്ലിക്കേഷൻ നിരോധനങ്ങൾ ഐ.ടി ആക്ട് 2000-ലെ സെക്ഷൻ 69A പ്രകാരമാണ് നടപ്പിലാക്കുന്നത്.

ഐ.എസ്.പികൾക്കും ആപ്പ് സ്റ്റോറുകൾക്കും നെറ്റ്‌വർക്ക് ആക്‌സസും ഡൗൺലോഡുകളും തടയാൻ രഹസ്യ നിർദ്ദേശം നൽകുന്നതാണ് ഇതിന്റെ രീതി. ടിക് ടോക്ക്, ടെലഗ്രാം തുടങ്ങിയ പ്ലാറ്റ്‌ഫോമുകളുടെ പൂർണ്ണമായ വിപണി പുറത്താക്കലിന് ഇത് കാരണമാകുന്നു.

തന്തുരൂപത്തിലുള്ള ഇന്റർനെറ്റ് വിച്ഛേദിക്കലുകൾ ടെലികമ്മ്യൂണിക്കേഷൻസ് ആക്ട് 2023-ലെ സെക്ഷൻ 20(2)(b), ടെലികമ്മ്യൂണിക്കേഷൻ റൂൾസ് 2024 അനുസരിച്ച് നടപ്പിലാക്കുന്നു. പ്രക്ഷോഭ മേഖലകൾക്ക് ചുറ്റുമുള്ള നിർദ്ദിഷ്ട സെൽ ടവറുകളിലെ ഇന്റർനെറ്റ് ടാക്റ്റിക്കൽ മൈക്രോ-ജിയോഫെൻസിംഗ് വഴി നിരോധിക്കുന്നതാണ് രീതി. സി.ജെ.പി പ്രക്ഷോഭം പോലുള്ള പ്രതിഷേധങ്ങൾ പടരുന്നതും ക്രമസമാധാന തകർച്ചയും തടയുകയാണ് ഇതിന്റെ ലക്ഷ്യം.

ഉള്ളടക്കം നീക്കം ചെയ്യലും നിയമപരമായ പരിരക്ഷ പിൻവലിക്കലും

വേഗത്തിലുള്ള ഉള്ളടക്കം നീക്കം ചെയ്യൽ ഉത്തരവുകൾ ഐ.ടി ഇൻ്റർമീഡിയറി റൂൾസ് 2026 ഭേദഗതികൾ വഴി നടപ്പിലാക്കുന്നു. വ്യാജ എ.ഐ മാധ്യമങ്ങളും തടഞ്ഞ ഉള്ളടക്കങ്ങളും 3 മണിക്കൂറിനുള്ളിൽ നീക്കം ചെയ്യാൻ ഇത് നിർദ്ദേശിക്കുന്നു. ഇത് പ്ലാറ്റ്‌ഫോമുകൾക്ക് വലിയ ബാധ്യത വരുത്തുകയും സ്വയംപ്രേരിത ഫിൽട്ടറുകൾ സ്ഥാപിക്കാൻ നിർബന്ധിതരാക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.

ഇൻ്റർമീഡിയറി സേഫ് ഹാർബർ പിൻവലിക്കൽ ഭീഷണി ഐ.ടി ആക്ട് സെക്ഷൻ 79 പ്രകാരമാണ് നടപ്പിലാക്കുന്നത്. പ്ലാറ്റ്‌ഫോമുകൾക്കുള്ള നിയമപരമായ പരിരക്ഷ നിബന്ധനകൾക്ക് വിധേയമായി പിൻവലിക്കുമെന്ന് പാർലമെന്ററി സമിതികൾ മുന്നറിയിപ്പ് നൽകുന്നു. ഇത് പ്ലാറ്റ്‌ഫോമുകൾക്കും ജീവനക്കാർക്കും നേരിട്ടുള്ള ക്രിമിനൽ-സിവിൽ ബാധ്യത വരുത്തുന്നു.

ഡാറ്റാ സംരക്ഷണവും പ്രായപരിധി നിബന്ധനകളും

ഡാറ്റാ സംരക്ഷണവും പ്രായപരിധി നിർണ്ണയവും ഡിപിഡിപി ആക്ട് 2023 ലെ സെക്ഷൻ 9, ഡിപിഡിപി റൂൾസ് 2025 ലെ റൂൾ 10 എന്നിവ വഴി നടപ്പിലാക്കുന്നു. ഡിജി ലോക്കർ അല്ലെങ്കിൽ ആധാർ ടോക്കണുകൾ വഴി മാതാപിതാക്കളുടെ പരിശോധിച്ചുറപ്പിച്ച അനുമതി നേടുന്നത് ഇതിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു. ഇത് അക്കൗണ്ട് തുടക്ക പ്രക്രിയകളെ പുനഃസംഘടിപ്പിക്കുകയും പ്രായപൂർത്തിയാകാത്തവരുടെ ടാർഗെറ്റഡ് പരസ്യങ്ങൾ തടയുകയും ചെയ്യുന്നു.

സ്ഥാപനപരമായ ഭാവിസാധ്യതകളും നിയന്ത്രണ പാതയും

പ്ലാറ്റ്‌ഫോമുകളുടെ ഭാവി നിലനിൽപ്പും ഭരണകൂട മേൽനോട്ടവും

ഇന്ത്യയിലെ സോഷ്യൽ മീഡിയ നിയന്ത്രണ ചട്ടക്കൂട്, ആദ്യകാല രാഷ്ട്രീയ ഉപയോഗത്തിൽ നിന്ന് മാറി ശക്തമായ നിയമപരമായ മേൽനോട്ടത്തിലേക്കും സ്ഥാപനപരമായ നിയന്ത്രണത്തിലേക്കും മാറിയിരിക്കുന്നു.

മെറ്റ പോലുള്ള വലിയ പാശ്ചാത്യ പ്ലാറ്റ്‌ഫോമുകൾ രാജ്യത്തെ വാണിജ്യ-ആശയവിനിമയ രംഗത്തും ഭരണകക്ഷി അടക്കമുള്ള രാഷ്ട്രീയ പാർട്ടികളുടെ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് സംവിധാനങ്ങളിലും ആഴത്തിൽ വേരൂന്നിയതിനാൽ, അവയ്‌ക്കെതിരെ പെട്ടെന്നുള്ള നിരോധനങ്ങൾ നടപ്പിലാക്കാൻ സാധ്യത കുറവാണ്.

പകരം, ഉള്ളടക്കം നീക്കം ചെയ്യാനുള്ള സമയപരിധി 3 മണിക്കൂറായി ചുരുക്കൽ, സെക്ഷൻ 79 പ്രകാരമുള്ള സേഫ് ഹാർബർ ഉപാധികൾ, തന്ത്രപരമായ ഇന്റർനെറ്റ് തടസ്സപ്പെടുത്തലുകൾ, ഡിപിഡിപി നിയമപ്രകാരമുള്ള പ്രായപരിധി നിർണ്ണയങ്ങൾ എന്നിവയിലൂടെയാണ് ഭരണകൂടം നിയന്ത്രണം വ്യാപിപ്പിക്കുന്നത്.

പൗരന്മാരുടെ പ്രതികരണശേഷിയും ഭാവി വെല്ലുവിളികളും

അതേസമയം, നീറ്റ് ചോർച്ചയും പരീക്ഷാ വീഴ്ചകളും ഉയർത്തിക്കാട്ടി രംഗത്തുവന്ന 'കോക്രോച്ച് ജനതാ പാർട്ടി' പോലുള്ള യുവജന പ്രസ്ഥാനങ്ങളുടെ ആവിർഭാവം, ഡിജിറ്റൽ പൊതുമണ്ഡലത്തിലെ പൗരന്മാരുടെ ശക്തമായ പ്രതികരണശേഷിയെയാണ് കാണിക്കുന്നത്.

രാഷ്ട്രീയ പ്രസ്ഥാനങ്ങളും പൗരന്മാരും മാറ്റിമറിക്കപ്പെടുന്ന പ്ലാറ്റ്‌ഫോം നിയമങ്ങളോട് വേഗത്തിൽ പൊരുത്തപ്പെടുമ്പോൾ, ഭരണകൂടം തങ്ങളുടെ നിയന്ത്രണാധികാരം നിലനിർത്താൻ ഐഡന്റിറ്റി പരിശോധനകളും തത്സമയ അൽഗോരിതം നിരീക്ഷണങ്ങളും ആഭ്യന്തര മന്ത്രാലയത്തിന്റെ 'സഹയോഗ്' പോലുള്ള പോർട്ടലുകളും തുടർന്നും പ്രയോജനപ്പെടുത്തും.

വരുംനാളുകളിൽ, ഇന്ത്യയിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്ന സാങ്കേതിക കമ്പനികൾ കർശനമായ നിയമ നിർബന്ധങ്ങളും തടസ്സമില്ലാത്ത ഉള്ളടക്ക പരിശോധനകളും നേരിടേണ്ടി വരുമെന്ന് വ്യക്തമാണ്.

നായർസാബ് : GEN Z MALLU